Кіріспе

1998 жылы Спайк Лидің режиссерлік жұмысы. "He Got Game" – 1998 жылы түсірілген американдық спорттық драма. Фильм елдегі ең үздік баскетболшы деп саналатын Иса Шаттлсворттың (Рэй Аллен) әкесі Джейк Шаттлсворттың (Дензел Вашингтон) өмірінен басталады. Әйелін өлтіргені үшін түрмеде отырған Джейк, штат губернаторының өтінішімен бір аптаға мерзімінен бұрын босатылады. Губернатор оның ұлын өзі бітірген университетте ойнауға көндіруді мақсат етеді, бұл үшін Джейктің түрмедегі мерзімі қысқартылады.

Сюжет

АҚШ-тың үздік мектеп баскетболшысы Джесс Шаттлсвортты елдің жетекші колледж баскетбол бағдарламалары қуып жетеді. Оның әкесі, Джейк, алты жыл бұрын әйелі Марта, яғни Исаның анасын, қасақана емес, абайсызда өлтіргені үшін Атика қылмыстық орындау орталығында жазасын өтеуде. Губернатор Джейкке жұмысқа уақытша босатуға рұқсат береді, ол "Биг Стейт" колледжінің белгілі түлегі, Иса қарастырып отырған колледждердің бірі, оның ұлын "Биг Стейт" командасына қосылуға көндіруі үшін. Егер ол сәтті болса, түрмеден ертерек босатылады. Түрмеден шыққаннан кейін Джейк өзінің қызы Мэри Шаттлсвортқа хабарласады, ол оның босатылуына қуанышпен толы. Иса мектептен келгенде, әкесіне тіке қарамайды және әпкесінен "бөгет"ті үйден шығарып жіберуін сұрайды. Кейін Иса әкесімен Мэриден алыс жерде кездесуге келіседі. Фильмде Джейк Исаны "Биг Стейт" колледжіне түсуге көндіруге тырысады, бірақ көрінеу сәттілікке жете алмайды. Соңында ол губернатор жасаған келісімді ашады, бірақ Иса әкесінің жағдайына бейжай қарайды. Флэшбэктерде жас Исаның әкесімен қатал баскетбол жаттығулары және Джейк пен Иса арасындағы дау-жанжал зорлыққа ұласып, Джейк Исаның анасын араласуынан кейін абайсызда өлтіргені көрсетіледі. Шаттлсворттар отбасының тарихымен қатар, Дакота Барнстың тарихы да айтылады, ол Джейкпен бір бөлмеде тұратын проститутка. Дакотаны оның макулшысы, Свитнесс, зорлайды, оның даусы Джейкке жұқа қабырғалар арқылы естіледі. Фильм барысында Джейк Дакотаға жараларын емдеуге, күнкөріс ақшасынан бөліп беруге көмектеседі, екеуі арасында романтикалық қарым-қатынас туады. Фильмнің соңғы сахналарының бірінде Дакота Нью-Йорк қаласынан Greyhound автобусында кетеді. Исаға ірі баскетбол бағдарламаларынан ақша және әйелдер ұсынылады. Ол сондай-ақ NBA дұрыс таңдауына қатысуды ойлайды, бұл оған кәсіби ойыншы ретінде ертерек ойнауға және өзін және әпкесін кедейліктен шығаруға мүмкіндік береді. Ұлына жетіп, оны көндіре алмаған Джейк Исаны баскетболда жеке-жеке ойынға шақырады. Егер Джейк жеңсе, Иса "Биг Стейт" командасында ойнауға ниет білдіретін хатқа қол қояды, ал егер Иса жеңсе, ол өзі шешім қабылдай алады. Бәсекелестіктің бастапқы кезеңінде Джейк шаршайды және Иса жеңіске жетеді. Джейкті Атикаға қайтару үшін келгенде, ол Исаға бұрылып: "Есті, балам: жүрегіңдегі жеккөрушілікті жой, әйтпесе сен де әкең сияқты болып қаласың" дейді. Соңында Иса "Биг Стейт" командасында ойнауға келіседі және Джейкке батасын береді. Бірақ губернатор уәде берген жеңілдіктерді бермейді, өйткені Иса ниет хатына қол қоймады, ал Джейктің жұмыстан босатылуы БАҚ-қа қашу әрекеті ретінде ұсынылды. Джейк ақырында ұлына армандары мен ауыртпалығын тастап, бостандыққа қол жеткізеді, бұл оның ескі баскетбол добын түрме қабырғасынан лақтырып жіберуімен көрсетіледі, ол сиқырлы түрде Иса жалғыз жаттығу жасап жатқан "Биг Стейт" алаңына түседі. Иса допты ұстап, оның әкесінен келген үміт хабары екенін сезінеді.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1997 жылдың шілдесі мен қыркүйегі аралығында өтті. Түсірілім орындарының қатарында Кони-Айленд, Бруклин, Чикагодағы Кэбрини-Грин тұрғын үй кешендері (Иллинойс штаты), Илон университеті (Шарлотта, Солтүстік Каролина штаты) және Лос-Анджелес (Калифорния штаты) болды. Иса рөліне үміткерлерді іздеген Ли, жоғары сынып оқушысы сияқты көрінетін барлық НБА ойыншыларының тізімін жасады. Коби Брайант Иса Шаттлсворт рөліне алғашқы кандидат болды, бірақ 1997 жылғы НБА плей-оффында Юта Джазз командасына қарсы өткен ойында бірнеше сәтсіз лақтырудан кейін, ол НБА маусымдарының ұзақтығында күшін сақтауға көмектесетін кең ауқымды жаттығу жоспарын жасады. Ли Трейси МакГрэйдиді тым жайлысыз деп тапты, ал Ален Айверсонның актерлік шеберлігі оны әсерге түсірмеді. Кевин Гарнет пен Стивен Марберидің агенттері, рөлдің біреуіне берілетініне кепілдік беруді талап етті. Трэвис Бест, Уолтер МакКарти және Рик Фокс та кастингке қатысты, Ли оларды екінші рөлдерге шақырды. Ли Бакс – Никс ойынының бірінші кезеңінде Алленге жүгініп, оған Иса рөлін ұсынды. Аллен бұрын актерлікпен айналыспағандықтан, түсірілімге дейін сегіз апта актерлік шеберлігін жетілдірді. NBA ойыншылары Шакил О'Нил, Реджи Миллер, Билл Уолтон, Скотти Пиппен, Майкл Джордан және Чарльз Баркли, Сиракуз университетінің жаттықтырушысы Джим Богейм, NBA жаттықтырушылары Рик Питино және Джордж Карл, сондай-ақ комментатор Дик Витале фильмнің басында эпизодтық рөлдерде пайда болды. Бұрынғы футбол жұлдызы Джим Браун Джейктің мерзімі біткеннен кейін оның үстінен бақылау жасауға тағайындалған қызметкерлерінің бірі ретінде де көрінеді.

Кассалық жинақ

"Ойынды алды" фильмінің бюджеті шамамен 25 миллион долларды құрады. Премьералық апта соңында фильм 1319 экранда көрсетілді және АҚШ прокаттарында 7 610 663 доллар жинап, #1 орында дебют жасады. Ақырында фильм 21 554 585,00 долларлық табыс әкелді, бірақ бюджетіне (25 миллион доллар) жетпегендіктен, бұл прокатта сәтсіздікке ұшырады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильм 64 шолу негізінде 80% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6.80/10. Сайттың сыншыларының пікірі: "Бұл фильм кемшіліксіз болмаса да, Спайк Ли өзінің ең жақсы жұмыстарын жасап тұрғанын көрсетеді, терең ойлармен өзінің ерекше визуалдық стилін және Дензел Вашингтонның керемет ойынын үйлестіреді". Metacritic-те фильм 100 балдық шкала бойынша 64 бал алды, бұл 21 сыншының бағасы негізінде "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ - F шкаласында орташа "B+" бағасын берді. Time Out London жазғандай, "Көптеген сахналар тым ұзаққа созылады, идеялардың, текстуралардың, түстердің және кейіпкерлердің көптігінен кейін 134 минуттан соң Лидің аяқтауға қабілетсіздігі мәселесі шешілмегені анық". Роджер Эберт фильмге үш жарым жұлдыз берді және оны Лидің "Малкольм X" фильмінен кейінгі ең жақсы туындысы деп атады. Ол Лидің дәстүрлі қағидалардан аттануға тырысуына риза болды. Рей Аллен мен Вашингтон екеуі де актерлік шеберлігі үшін мақтауға ие болды, Роджер Эберт Алленді "актерлік қабілеті бар сирек кездесетін спортшы" деп сипаттады, ал Slate журналы Вашингтонның ойынын "керемет тартымды" деп бағалады. ESPN-ге берген сұхбатында Билл Симмонс оқиғадағы фактілік қателерге назар салды: "Бапкерлерге келісімшарт мерзімінен кейін ғана болашақ ойыншылар туралы әңгімелеуге рұқсат етіледі. Спайк, осыған назар сал. (Сонымен қатар, ойыншыларға келісімшарт мерзіміне бір апта қалғанда колледжге баруға рұқсат жоқ; Иса әпкесімен жеке тұрса, екеуі де осы үшін балалар үйіне жіберілер еді)", - деп мәлімдеді ол, сондай-ақ "Егер Иса осы деңгейде жақсы және кедей болса, ол кәсіби карьерасын бастамауы мүмкін емес" деген пікірін білдірді.

Саундтрек

He Got Game саундтрегі Aaron Copland-тың көптеген оркестрлік туындыларынан және Public Enemy тобының әндерінен құралды. Ол 1998 жылғы 21 сәуірде Def Jam компаниясымен жарыққа шықты.