Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1969 жылы Гордон Паркс түсірген жартылай автобиографиялық фильм.
1969 semi autobiographical film by Gordon Parks
"Оқу ағашы" – 1969 жылы шыққан американдық өмірге келу фильмі. Сценарийін, өндірісін және режиссурасын Гордон Паркс жасаған, сонымен қатар фильмнің музыкасын да ол жазған. Фильм Канзас штатының Чероки Флэтс қаласында 1920 жылдары өскен Ньют Уингердің өмірін көрсетеді және оның қайғылы оқиғалармен толы ер жету жолын баяндайды. Гордон Паркстің 1963 жылы жарық көрген, осы аттас жартылай автобиографиялық романы негізінде түсірілген "Оқу ағашы" – ірі американдық киностудиясы Warner Bros. Seven Arts үшін қара нәсілді режиссердің түсірген алғашқы фильмі.
The Learning Tree is a 1969 American coming of age film written, produced and directed by Gordon Parks, who also scored the film. It depicts the life of Newt Winger, a teenager growing up in Cherokee Flats, Kansas, in the 1920s and chronicles his journey into manhood marked with tragic events. Based on Parks' 1963 semi autobiographical novel of the same name, The Learning Tree was the first film directed by a black filmmaker for a major American film studio, Warner Bros. Seven Arts.
Сюжет
1920-ші жылдары Канзаста афроамерикалық жігіттер тобы Ньют Уингер, Маркус Савидж және достары Джейк Кинердің бақшасынан алма ұрлайды. Джейк (ақ) жігіттермен бетпе-бет келгенде, оны Маркус ұрып-соғып, өлімге қалдырады. Маркусты және жігіттерді қуып жүрген кезде, нәсілшіл ақ шериф өзеннен өтіп бара жатқан қара баланы өлтіреді, шериф жазаланбайды. Ньют, торнадо кезінде үлкен жергілікті қызмен киімін шешкен астық қорасына аяқтау сияқты қасіретке қарамастан, мектепте жақсы оқып, колледжге түсуді мақсат етеді; ақ нәсілді мұғалім оны одан бас тартқызуға тырысады, бірақ ақ нәсілді директор қаладағы нәсілшілдікке қарсы шығып, оның амбицияларын көтермелейді. Маркус түрмеде болған кезде, Ньют Джейкке өзінің және достарының әрекеттерін өтеуге жұмыс істей бастайды және Арселла Джефферсонмен қарым-қатынас жасайды, бірақ оның жаңа қызмен қарым-қатынасы жойылады. Шаунси Кавано, ақ жігіт және жергілікті судьяның ұлы, Арселланы жүкті етеді (көсіру арқылы), ол ақыр соңында ұяттан қашады. (Сот кейін Ньют пен оның отбасына кешірім сұрайды және жағдайдың жөнделетінін айтады) Маркус түрмеден шыққаннан кейін ол жезөкше үйінде күзетші болып жұмыс істейді. Тағы бір көріністе Ньюттың округтік жәрмеңкеде бокс матчында жеңіске жетуі, онда ол Маркусты жеңеді. Бір күні Ньют Джейктің қорасында ұйықтап жатқаннан кейін оянған кезде, ол Джейкті Букер Савидждің, Маркустың әкесі, арақ ұрлап жатқанда, оны өлтіргеніне куә болады. Нютт бастапқыда көргендері туралы үнсіздігін сақтайды, бірақ Силас Ньюхоллдың, басқа себеппен қылмыс орнында болған, Силастың қанағаттанбаған қызметкері, өзі жасамаған кісі өлтіруде айыпталып отырғанына ренжіді. Анасы Сараның (барлық оқиғалардың стрессінен өліп бара жатқан) жігерленуімен Ньют судья Каваноға Букердің өлтіргенін айтады және ол сот алдында куәлік береді. Ньюттың куәлігі Букердің суицидке ұшырауына әкеледі, ол сот ғимаратында қаруды ұстап алған. Кейін Ньютты Маркус өлтіруге жақындады, ол қашып бара жатқанда шерифтің арқасынан атып өлді және Ньют пен Маркустың досы атып өлтірілген өзенде қайтыс болды. Ньют шерифтің үйге апарудан бас тартады, және ол белгісіз болашаққа қарай жүреді.
In 1920s Kansas, a group of African American boys, Newt Winger, Marcus Savage, and friends steal apples from Jake Kiner's orchard, and when Jake (who is white) confronts the boys, he is beaten and left for dead by Marcus, who later is sent to jail for his actions. During the chase of Marcus and the boys, the racist white sheriff shoots dead an innocent black boy crossing a river, and the sheriff is not punished. Newt, despite escapades like ending up in a barn during a tornado with a large local girl who takes off her clothes, does well in school and aims to go to college; a white teacher tries to dissuade him, but the white principal opposes the racism of the town and encourages his ambitions. While Marcus is in jail, Newt begins to work for Jake to make up for his actions and those of his friends and begins a relationship with Arcella Jefferson, a new girl in town, but his relationship with her is destroyed when Chauncey Cavanaugh, a white boy and son of the local judge, impregnates Arcella (implied to be through rape), who ultimately moves away out of shame. (The judge later apologizes to Newt and his family and says things will be taken care of) After Marcus leaves jail, he works as a janitor at a brothel. Another scene depicts Newt's winning a boxing match at the county fair, in which he beats Marcus. One day when Newt had just woken up from a nap in the loft of Jake's barn, he witnesses the brutal attack and murder of Jake by Booker Savage, Marcus' father, who was stealing liquor. Newt initially keeps quiet about what he has seen, but is bothered that Silas Newhall, a white man and disgruntled employee of Silas, who was at the scene of the crime for another reason, is being accused of a murder he did not commit. Encouraged by his mother Sarah (who dies from the stress of all the goings on), Newt reveals to Judge Cavanaugh that Booker committed the murder, and he testifies in court. Newt's testimony leads to the suicide of Booker, who seized a gun at the courthouse. Later, Newt nearly is killed by Marcus, who is then shot in the back by the sheriff while running away, and dies in the same river that Newt's and Marcus' friend was shot in. Newt refuses a lift home from the sheriff, and he walks away to an uncertain future.
Өмірбаян
"Оқу ағашы" фильмі Гордон Паркстің 1963 жылы жарық көрген, өзінің өмірінен алынған жартылай автобиографиялық романы негізінде түсірілген. Паркс сценарийін де жазды, сол себепті фильмнің сценарийі кітаптан көп өзгешеленбеді, тек экран уақытын ұзарту үшін кейіпкерлер саны азайтылды. Сценарий жазудан басқа, ол режиссер, продюсер және музыка авторы болды. Операторлықты Бернетт Гюффи жасады, ал Парксқа Джек Олдворт пен Фред Джайлс көмектесті. Паркс фильмге мүмкіндігінше көп қара нәсілді техникалық маманды қосуға тырысты. Бірнеше жылға дейін қара нәсілділер актер болғаннан басқа кино саласына ену туралы тіпті армандамайтын. Бұл дискриминациямен жабық әлем еді. "Жеті өнер" компаниясының президенті Кен Хайман менің кітабымды ұнатып, менің фотосуретші екенімді білді. Біз 15 минутқа созылған кездесу өткіздік, содан кейін ол маған "Оқу ағашы" фильмін түсіруді тапсырды. Осы жылдар бойы бойына сіңген ғарыштандыру мен нәсілшілдік 15 минуттың ішінде жойылды. "Оқу ағашы" 1968 жылдың күзінде Канзас штатының Форт-Скот қаласында түсірілді, және өндіріс процесі үш айға жоспарланған еді. Кайл Джонсон түсірілім басталғанда қалада цирк болғанын еске алады. Соның нәтижесінде фильмдегі цирк көрінісінде сахналамаған, нағыз цирк көрсетілген. Сонымен қатар, цирк көрінісіне Форт-Скоттың тұрғындары да қатысты, олар бәрібір қаладағы циркке келген еді.
The film The Learning Tree is based on Gordon Parks's 1963 semi autobiographical novel of the same name. Parks also wrote the screenplay, and as a result, the script for the film did not deviate much from the book, except for featuring fewer characters for the sake of running time. In addition to being the screenwriter, he was the director, producer, and music composer. Burnett Guffey served as cinematographer, and Parks was assisted by Jack Aldworth and Fred Giles. Parks tried to include as many black technicians as possible on the film. Until a few years ago blacks didn't even dream about getting into movies, except as actors. It was a closed world, sealed off by discrimination. Ken Hyman, the president of Seven Arts, liked my book and knew my photography. We had a meeting that lasted 15 minutes and he gave me the job of directing The Learning Tree. All of those years of prejudice and bigotry were broken down in 15 minutes. The Learning Tree was shot on location in Fort Scott, Kansas, in the fall of 1968, and the production process was scheduled to take three months. Kyle Johnson remembers that when production began there was a circus in town. As a result, the circus scene in the film features an actual circus rather than a staged one. Moreover, the circus scene included citizens of Fort Scott, who were there for the circus in town anyway.
Құтқарылушылар
1879 жылы көптеген афроамерикалықтар Канзасқа көшіп келді және олар "Exodusters" деп аталды. Олардың арасында Гордон Паркстің ата-бабалары да болды. Оның әкесі Эндрю Джексон Паркс Канзаста жалғалы жер шаруасымен айналысты. Гордон Паркс 1912 жылы Канзас штатының Форт-Скот қаласында дүниеге келгенін ескерсек, ол "екінші буын Exodusters-дің ұрпағы" болды. Оның әулеттік тарихы "Оқу ағашы" фильмінің түсірілім орны ретінде Форт-Скотты таңдаудағы себептердің бірі болды. Exodusters азаттық алғаннан кейін Канзасқа көшіп келген шамамен 6000 афроамерикалықтың көші-қонынан кейін осы атты алды. Олардың көшіп кетуіне 1879 жылғы Виндом резолюциясы түрткі болды, ол афроамерикалықтарды Азамат соғысы аяқталғанына он жылдан асса да, әлі де зор жеккөрушілікке ұшырап жатқан оңтүстік штаттардан кетуге шақырды. Канзас Exodusters-ке жаңа өмір бастау мүмкіндігін ұсынды, олар бұрынғы құл иелерінен алыс, жаңа жерде жаңа өмір бастағысы келді.
In 1879, many African Americans migrated to Kansas, and they became known as the "Exodusters". Among those who traveled were the ancestors of Gordon Parks. His father, Andrew Jackson Parks, was a tenant farmer in Kansas. Given that Gordon Parks was born in Fort Scott, Kansas, in 1912, he was the "issue of the second generation of exodusters". His ancestral background played a role in choosing Fort Scott as the filming location for The Learning Tree. The Exodusters earned their name after nearly 6,000 black Americans migrated to Kansas after the Emancipation. Their exodus was prompted by the 1879 Windom Resolution that encouraged African Americans to leave the southern states where they were still met with much hatred, even though the American Civil War had ended a little more than a decade earlier. Kansas promised a fresh start for the Exodusters, who wanted to begin a new life, in a new land, away from the southerners who had once enslaved them.
Қара ерліктің бейнелері
"Оқу ағашы" Ньют Уингер мен Маркус Савидждің өмірін салыстырады, олар ақ үстемдік құрған Орта Батыс қоғамында өздерін табуға тырысып жүрген екі бұрынғы дос. Бұл екі жігіттің мінез-құлқы мен өмірлік мақсаттары әртүрлі болғанымен, екеуі де қара нәсілді ер адамдардың екі бейнесін көрсетеді. Ньют – моральдық қағидаларын сақтауға тырысатын жас жігіт, бірақ сол кездегі нәсілдік теңсіздік оны қынжырлатады. Қиын жағдайға тап болғанда ол қадір-қасиетпен әрекет етуге ұмтылады: ол және оның достары Джейк Кинерден ұрлағанда, оған тегін жұмыс істеу арқылы өкінуге тырысады; Чонси Кавано Ньюттың сүйіктісі Арцеллаға қызығу көрсеткенде, ол оны қорғауға бар күшін салады және ақырында жоғалтуын агрессиясыз қабылдайды; Кинердің кісі өлтіру ісінде Букер Савижді қылмыскер ретінде көрсеткенімен, кейбір африкалық американдықтарды жағымсыз жарықта көрсеткеніне қарамастан, ол шындықты айтады. Ньюттың этикалық әрекет етуге бейімділігі – оның жоғары моральдық қасиеттерінің көрінісі. Ал Маркус та сол замандағы нәсілдік теңсіздіктен ашуланып, бірақ зорлық-зомбылықпен кек қайтарады. Әкесімен арақатынасының дұрыс болмауы оның психикасына кері әсер етеді және оны зорлыққа итермелейді. Маркус зорлық-зомбылықты бейнелей бастайды, әсіресе ол Кинерді ұрып-соққанда және оны, сондай-ақ әкесін түрмеге жібергені үшін Ньютты өлтіруге тырысқанда.
The Learning Tree juxtaposes the lives of Newt Winger and Marcus Savage, two former friends that are trying to find themselves in a white dominated Midwestern society. Although these two young men have different personalities and different goals in life, both characters represent two examples of black manhood. Newt is a young man who tries to adhere to morals, but he is upset by the racial injustice of the day. When adversity occurs, he tries to act with dignity: when he and his friends steal from Jake Kiner, he attempts to make amends by working for him pro bono; when Chauncey Cavanaugh takes a liking to Newt's girlfriend Arcella, he does his best to protect her and ultimately he comes to term with his loss without showing aggression; he tells the truth in the Kiner murder trial despite that it exposes Booker Savage as the killer and shows some African Americans in an unfavorable light. Newt's determination to act ethically is a reflection of his moral character. In contrast, Marcus is a young man who also is upset by the racial injustice of the day, but retaliates with violence. His rocky relationship with his father does not help his psyche and predisposes him to violence. In the case of Marcus, he begins to embody violence, specifically when he beats Kiner and attempts to murder Newt for sending both him and his father to jail.
Қабылдау
1969 жылы 6 тамызда Нью-Йорктегі «Транс Лакс Ист» және «Транс Лакс Уэст» кинотеатрларында «Оқу ағашы» фильмінің тұсаукесері өтетін болғанда, ол сыншылар тарапынан жылы қабылдады. Роджер Гринспун шолуында фильмдегі сахналардың «ерекше бір салтанатты күш-қуат пен шынайылыққа толы» болғанын жазды. «Оқу ағашы» 1989 жылы құрылған Ұлттық кино тізіліміне енгізілген алғашқы 25 фильмнің қатарында болды.
When The Learning Tree premiered at the Trans Lux East and West in New York City on August 6, 1969, it was well received by critics. Roger Greenspun wrote in his review that the scenes in the film took on a "kind of ceremonial vitality and lifelikeness". The Learning Tree was among the first group of 25 films to be listed on National Film Registry when the registry was created in 1989.