Кіріспе

Марк Орель де Фой Сузор Коте (туған аты Иполи́т Вильфрид Маркорель Коте; 6 сәуір 1869 – 29 қаңтар 1937) – француз-канад суретшісі және мүсінші. Ол француз импрессионизмі мен пост-импрессионизмінің тікелей ықпалында болған алғашқы туған канадалық суретшілердің бірі болды.

Өмірбаян

Ол 1869 жылы Квебек провинциясының Артабаска қаласында дүниеге келген. Ол Артабаскадағы Сакре-Кёр колледжінде оқыды. Ол баритон ретінде өнер көрсетті және 1890 жылы Париждегі Музыка консерваториясында музыка білімін алды, бірақ 1890-жылдардың соңында Леон Боннамен бірге Эколь дез Бо-Арт мектебінде сурет салу және мүсін жасауды оқыды. Оқу орнында ол швед мүсіншісі Карл Миллестің тума халықтардың мүсіндерінен әсер алды. Үш жылдан кейін, үйіне қайтып келген соң, ол Юлиан және Коларосси академияларында сурет салу және мүсін жасауды оқыды. Ол өзінің алғашқы туындыларын 1894 жылы Société des Artistes Français көрмесінде ұсынды. Оның алғашқы толыққанды импрессионистік картиналары, сынған сызықтармен және жарқын түстермен ерекшеленді, 1906 жылы Бретаньде жасалды. 1908 жылы Квебекке оралғаннан кейін Монреальде студия ашып, Канада пейзаждарының классикалық интерпретацияларын жасады. Ол Квебек пейзаждарының көптеген импрессионистік және тіпті пост-импрессионистік картиналарын, сондай-ақ портреттерді, бейнелерді, тарихи картиналарды және кейінірек мүсіндерді жасады. Оның картиналарында қар мен судағы жарықтың ойынына ерекше қызығушылық танытты, визуалды жаңалықтарға ұмтылып, оптикалық шындықтан бас тартты. Ол прогрессивті Канада өнер клубына қосылды. Оның өмірінде және одан кейін көптеген көрмелер ұйымдастырылды, мысалы, 1929 жылы Квебек үкіметі ұйымдастырған оның туындыларының ретроспективасы. 2002 жылы Квебек мұражайы мен Канада Ұлттық галереясы бірлесіп ұйымдастырған «Suzor Coté, 1869–1937: Жарық және Материя» атты кітабы Квебек мұражайы тарапынан таратылды. Сузор Котеге арналған бұл ірі ретроспектива, соңғы 75 жылдағы алғашқы ретроспектива, 140-тан астам туындыны біріктірді. Сузор Коте 1927 жылы паралич болып қалды. 1929 жылы Сузор Коте Флорида штатының Дейтона Бич қаласына көшіп, 1937 жылдың 29 қаңтарында қайтыс болды.

Тану

1969 жылдың 14 наурызында Канада Посты Оттава қаласындағы Канада Ұлттық галереясындағы Сузор Котенің 1903 жылғы "Егістен оралу" картинасы негізінде маркалар шығарды. "Suzor Coté, 1869 1937" деген жазуы бар 13 тесіктелген 50 центтік маркаларды Canadian Bank Note Company, Limited компаниясы басып шығарған.

Таңдалған шығармалар

Ол қырық-елу шағын қоладан жасалған импрессионисттік фигуралар мен топтар жасады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Канаданың Оттава қаласындағы Ұлттық галереясындағы Сузор Коте коллекциясы жиырма сегіз картина, он мүсін және көптеген суреттерден тұрады. "Жемістік даладан оралу" (Return from the Harvest Field) картинасы 1904 жылы Ұлттық галереяға қосылды. Сузор Котедің басқа туындыларын Канадада Квебек қаласының Ұлттық көркем өнер мұражайында, RiverBrink өнер мұражайында және жеке коллекцияларда кездестіруге болады.