Камиль Писсаро: Француз импрессионисінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз суретшісі (1830–1903)

Якоб Абрахам Камиль Писсарро (/p//ɪ/'s//ɑːr//oʊ/ pissARoh, kamij pisaʁo; 10 шілде 1830 – 13 қараша 1903) – Даниялық француз импрессионисі және неоимпрессионисі, Сент-Томас аралында (қазір АҚШ-тың Виргин аралдарында, бірақ сол кезде Данияның Батыс Үндістанында) дүниеге келген суретші. Оның маңыздылығы импрессионизм мен постимпрессионизмге қосқан үлесінде. Писсарро Гюстав Курбе мен Жан-Батист Камиль Коро сияқты көрнекті суретшілерден тәлім алды. Кейін ол 54 жасында неоимпрессионизм стилін қабылдағанда Жорж Сюрат пен Пол Синякпен бірге оқыды және жұмыс істеді. 1873 жылы он бес талантты суретшінің ұжымдық қоғамын құруға көмектесті, топты біріктіруде және басқа мүшелерін қолдау арқылы "басты" рөл атқарды. Өнер тарихшысы Джон Ревальд Писсарроны "импрессионист суретшілердің деканы" деп атады, себебі ол топтың ең үлкені болғандықтан ғана емес, сонымен қатар "өзінің даналығымен, тепе-теңдігімен, мейірімділігімен және жылы жүрегімен" ерекшеленді. Поль Сезанн: "Ол маған әке болды. Ақылдасуға болатын және құдайға ұқсайтын адам", – деді. Ол Пол Гогеннің де ұстаздарының бірі болды. Пьер Огюст Ренуар оның туындыларын "революциялық" деп сипаттады, себебі Писсарро "жасандылық немесе сән-салтанатсыз" табиғи ортада қарапайым адамдарды бейнелеуге ұмтылды. Писсарро 1874 жылдан 1886 жылға дейінгі Париждегі барлық сегіз импрессионисттік көрмеде жұмыстарын көрсеткен жалғыз суретші. Ол "импрессионистер үшін ғана емес, төрт ірі постимпрессионист – Сезанн, Сюрат, Гоген және Ван Гог үшін де әкелік фигура болды".

Алғашқы жылдар

Якоб Абрахам Камиль Писсарро 1830 жылдың 10 шілдесінде Сент-Томас аралында Фредерик Абрахам Габриэль Писсарро мен Рахель Манзано Помие отбасында дүниеге келді. Оның әкесі португалдық еврей тегінен шыққан және француз ұлтын алған. Анасы Сент-Томас қаласынан шыққан француз еврей отбасынан еді. Әкесі – саудагер, Франциядан аралға марқұм ағасы Исаак Петидің теміржол дүкенін басқару үшін келген және оның жесіріне үйленген. Бұл неке Сент-Томастың шағын еврей қауымында қысқа дау тудырды, себебі ол бұрын Фредериктің ағасымен үйленген еді, ал еврей заңы бойынша еркекке өзінің әйелінің жеңгесіне үйленуге тыйым салынған. Кейіннен оның төрт баласы қара нәсілділердің бастауыш мектебінде оқыды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, өсиетнамасында мүлігін синагог пен Сент-Томас протестанттық шіркеуі арасында тең бөліп беруді көрсетті. Он екі жасында әкесі оны Франциядағы интернатқа жіберді. Париждің жанындағы Пассидегі Савари академиясында оқыды. Жас студент кезінде француз суретшілерінің шеберлігін ерте бағалай бастады. М. Савари оған сурет салу және бояу негіздерін берді, сондай-ақ Сент-Томасқа оралғанда табиғаттан сурет салуды ұсынды. Оқуын аяқтағаннан кейін Писсарро он алты немесе он жеті жасында Сент-Томасқа оралды, онда әкесі оны порт клеркі ретінде өз бизнесінде жұмыс істеуге шақырды. Бірақ Писсарро келесі бес жылда жұмыстан үзіліс кезінде және жұмыстан кейін сурет салуды жаттықтыруға барлық мүмкіндікті пайдаланды. Мирзоэфф былай дейді: «Формалды талдау [Сокинстің] жұмысы Франциядағы мектебінен жаңа оралған жас Писсарроға әсер еткенін көрсетеді. Одан кейін Писсарро жергілікті африкалықтардың суреттерін Саукинске еліктеп, "құлдықтан кейінгі қиялға арналған эскиздер" жасап шығара бастады». Ол сонымен қатар өзіне әсер еткен басқа суретшілердің туындыларын зерттеді: Курбе, Шарль Франсуа Добиньи, Жан Франсуа Милле және Коро. Ол Эколь де Боз-Арт пен Академи Суис сияқты мектептерде шеберлер оқытқан әртүрлі сабақтарға да қатысты. Бірақ өнер тарихшысы Джон Ревальд былай деді: «Олардың оқыту әдістері Писсарроға тар шеңберлі болып көрінді». Бұл оны балама оқыту іздеуге итерді, оны ол Кородан сұрады және алды. Олар екеуі де табиғаттан суреттелген ауылдық көріністерді жақсы көретін. Коро Писсарроны ашық ауада сурет салуға, сонымен қатар «пленэр» сурет салуға шабыттандырды. Писсарро Короның және Густав Курбенің туындыларын «суреттік шындықтың мәлімдемелері» деп тапты, деп жазады Ревальд. Олар олардың жұмысын жиі талқылады. Жан Франсуа Милле де оның жұмысына, әсіресе «ауыл өмірінің сезімтал бейнелеулеріне» қызығушылық танытты. Коро картиналарын студиясында аяқтап, көбінесе оларды өз алдын-ала түсініктеріне сәйкес қайта қарастыратын. Писсарро, керісінше, суреттерін ашық ауада, көбінесе бір отырыста аяқтауды жөн көрді, бұл оның жұмысына реалистік сезім берді. Соның салдарынан оның өнері кейде «вульгарлық» деп сынға ұшырады, өйткені ол көргенін суреттеді: «бұталардың ойылып жатқан жиектері, топырақ үйінділері және дамудың әртүрлі кезеңдеріндегі ағаштар». Бір дереккөздің мәліметінше, мұндай егжей-тегжейлі суреттер бүгінгі күні көше жиегіндегі қоқыс контейнерлері мен сыра бөтелкелерін бейнелейтін суреттерге теңестірілген. Бұл стильдегі айырмашылық Писсарро мен Коро арасында келіспеушіліктерді тудырды. Уолтерс өнер мұражайы. 1859 жылы Швейцария академиясының еркін мектебінде оқып жүргенде Писсарро реалистік стильде сурет салуды таңдаған бірнеше жас суретшілермен дос болды. Олардың арасында Клод Моне, Арман Гийомен және Поль Сезанн болды. Олардың ортақ ерекшелігі – Салонның талаптарына наразылық білдіруі. Сезанннің жұмысы сол кезде мектептегілермен мазақталды, ал Ревальд жазғандай, кейінгі жылдары Сезанн «Писсарроның оны жігерлендірген жанашырлығы мен түсінігін ешқашан ұмытқан жоқ». Отыз сегіз жасында Писсарро Коро мен Добиньиге бәсекелес пейзаж суретшісі ретінде танымал бола бастады. 1860 жылдардың соңында немесе 1870 жылдардың басында Писсарро жапондық гравюраларға қызығушылық танытты, бұл оның жаңа композицияларды тәжірибеге салуға деген ықыласына әсер етті. Ол бұл өнерін ұлы Люсьенге былай деп сипаттады: «Бұл таңғажайып. Мен осы керемет халықтың өнерінде мұны көремін: көзді қылықтамайтын, тыныштық, ұлылық, ерекше бірлік, сәл басылған сәуле».

Jacob Abraham Camille Pissarro was born on 10 July 1830 on the island of St. Thomas to Frederick Abraham Gabriel Pissarro and Rachel Manzano Pomié. His father was of Portuguese Jewish descent and held French nationality. His mother was from a French Jewish family from St. Thomas. His father was a merchant who came to the island from France to deal with the hardware store of a deceased uncle, Isaac Petit, and married his widow. The marriage caused a stir within St. Thomas's small Jewish community because she was previously married to Frederick's uncle and according to Jewish law a man is forbidden from marrying his aunt. In subsequent years his four children attended the all black primary school. Upon his death, his will specified that his estate be split equally between the synagogue and St. Thomas' Protestant church. When Pissarro was twelve his father sent him to boarding school in France. He studied at the Savary Academy in Passy near Paris. While a young student, he developed an early appreciation of the French art masters. Monsieur Savary himself gave him a strong grounding in drawing and painting and suggested he draw from nature when he returned to St. Thomas. After his schooling, Pissarro returned to St. Thomas at the age of sixteen or seventeen, where his father advocated Pissarro to work in his business as a port clerk. Nevertheless, Pissarro took every opportunity during those next five years at the job to practice drawing during breaks and after work. Mirzoeff states, "A formal analysis suggests that [Sawkins's] work influenced the young Pissarro, who had just returned to the island from his school in France. Soon afterward, Pissarro began his own drawings of the local African population in apparent imitation of Sawkins," creating "sketches for a postslavery imagination." He also studied paintings by other artists whose style impressed him: Courbet, Charles François Daubigny, Jean François Millet, and Corot. He also enrolled in various classes taught by masters, at schools such as École des Beaux Arts and Académie Suisse. But Pissarro eventually found their teaching methods "stifling," states art historian John Rewald. This prompted him to search for alternative instruction, which he requested and received from Corot. He and Corot both shared a love of rural scenes painted from nature. It was by Corot that Pissarro was inspired to paint outdoors, also called "plein air" painting. Pissarro found Corot, along with the work of Gustave Courbet, to be "statements of pictorial truth," writes Rewald. He discussed their work often. Jean François Millet was another whose work he admired, especially his "sentimental renditions of rural life". Corot would complete his paintings back in his studio, often revising them according to his preconceptions. Pissarro, however, preferred to finish his paintings outdoors, often at one sitting, which gave his work a more realistic feel. As a result, his art was sometimes criticised as being "vulgar," because he painted what he saw: "rutted and edged hodgepodge of bushes, mounds of earth, and trees in various stages of development." According to one source, such details were equivalent to today's art showing garbage cans or beer bottles on the side of a street. This difference in style created disagreements between Pissarro and Corot. Walters Art Museum.]] In 1859, while attending the free school, the Académie Suisse, Pissarro became friends with a number of younger artists who likewise chose to paint in the more realistic style. Among them were Claude Monet, Armand Guillaumin and Paul Cézanne. What they shared in common was their dissatisfaction with the dictates of the Salon. Cézanne's work had been mocked at the time by the others in the school, and, writes Rewald, in his later years Cézanne "never forgot the sympathy and understanding with which Pissarro encouraged him." At the age of thirty eight, Pissarro had begun to win himself a reputation as a landscapist to rival Corot and Daubigny. In the late 1860s or early 1870s, Pissarro became fascinated with Japanese prints, which influenced his desire to experiment in new compositions. He described the art to his son Lucien:

"It is marvelous. This is what I see in the art of this astonishing people nothing that leaps to the eye, a calm, a grandeur, an extraordinary unity, a rather subdued radiance " views of The Crystal Palace relocated from Hyde Park, Dulwich College, Sydenham Hill, All Saints Church Upper Norwood, and a lost painting of St. Stephen's Church. Returning to France, Pissarro lived in Pontoise from 1872 to 1884. In 1890 he again visited England and painted some ten scenes of central London. He came back again in 1892, painting in Kew Gardens and Kew Green, and also in 1897, when he produced several oils described as being of Bedford Park, Chiswick, but in fact all being of the nearby Stamford Brook area except for one of Bath Road, which runs from Stamford Brook along the south edge of Bedford Park.

Француз импрессионизмі

Соғыстан кейін Францияға оралғанда, Писсарро 20 жыл бойы салған 1500 суретінің, Лондонға көшкенде қалып қойғандарын, тек 40-ы ғана қалғанын білді. Қалғандары солдаттардың қолынан зақымдалған немесе жойылған, олар көбінесе оларды саполарын таза ұстау үшін, лайдың үстінде еден төсемесі ретінде пайдаланған. Көптеген жоғалған туындылар сол кезде дамытып жатқан импрессионизм стилінде жасалған деп есептеледі, осылайша «импрессионизмнің тууына куәлік етті». Арман Сильвестр сыншысы Писсарроны «осы [импрессионизм] сурет салуының негізін қалаушы» деп атады; алайда, Писсарроның импрессионизм қозғалысындағы рөлі «ұлы ойшыл емес, жақсы кеңесші және татуластырушы» болды. 1890 жылдардың соңында ол импрессионистерден алшақтады, кейде Дегадан қашып, оның «қатал тіліне» қарсы тұруға күші жетпеді. Оның орнына, ол «мейірімді Камиль Писсарромен» бірге болуды ұнатты, оның алдында өнерге деген көзқарас өзгеріп жатқаны туралы ашық сөйлесе алатын. Бірде ол оны «тастарды да дұрыс сурет салуға үйрете алатын» ұстаз деп сипаттады. Екеуі де сурет салудың «ғылыми» теориясына сүйенді, олар өте кішкентай, таза түстердің дақтарын қолданып, алыстан қарағанда түстердің үйлесімін және көлеңкелерді жасады. Писсарро 1885 жылдан 1888 жылға дейін осы уақытты көп алатын және еңбекке толы техниканы – пуантилизмді пайдаланды. Нәтижесінде шыққан суреттер оның импрессионизм туындыларынан ерекшеленді және 1886 жылғы импрессионистер көрмесінде, бірақ жеке бөлімде, Сеура, Синьяк және оның ұлы Люсьеннің туындыларымен бірге қойылды. Барлық төрт туынды сегізінші көрменің «ерекшелігі» деп есептелді. Жоахим Писсарро атап көрсетеді, оның туындылары туралы пікір білдірген барлық сыншылар «оның өнерін өзгерту, ұстанымын қайта қарау және жаңа міндеттерді қабылдау қабілетінің ерекше екенін» айтқан. Оның туындыларын сурет тарихшысы Диана Келдер «оның тұлғасын ерекшелендіретін тыныш қадір-қасиет, адалдық және беріктік» деп сипаттады. Ол сондай-ақ «топтың ешбір мүшесі оны бөлшектеуге қауқарлы болған ішкі дауларды реттеу үшін одан артық ештеңе істемеді және жаңа сурет салуды одан құлшыныспен насихаттаған ешкім болған жоқ» деп қосты.

When Pissarro returned to his home in France after the war, he discovered that of the 1,500 paintings he had done over 20 years, which he was forced to leave behind when he moved to London, only 40 remained. The rest had been damaged or destroyed by the soldiers, who often used them as floor mats outside in the mud to keep their boots clean. It is assumed that many of those lost were done in the Impressionist style he was then developing, thereby "documenting the birth of Impressionism." Armand Silvestre, a critic, went so far as to call Pissarro "basically the inventor of this [Impressionist] painting"; however, Pissarro's role in the Impressionist movement was "less that of the great man of ideas than that of the good counselor and appeaser " "Monet could be seen as the guiding force." Towards the end of the 1890s she began to distance herself from the Impressionists, avoiding Degas at times as she did not have the strength to defend herself against his "wicked tongue". Instead, she came to prefer the company of "the gentle Camille Pissarro", with whom she could speak frankly about the changing attitudes toward art. She once described him as a teacher "that could have taught the stones to draw correctly." both of whom relied on a more "scientific" theory of painting by using very small patches of pure colours to create the illusion of blended colours and shading when viewed from a distance. Pissarro then spent the years from 1885 to 1888 practising this more time consuming and laborious technique, referred to as pointillism. The paintings that resulted were distinctly different from his Impressionist works, and were on display in the 1886 Impressionist Exhibition, but under a separate section, along with works by Seurat, Signac, and his son Lucien. All four works were considered an "exception" to the eighth exhibition. Joachim Pissarro notes that virtually every reviewer who commented on Pissarro's work noted "his extraordinary capacity to change his art, revise his position and take on new challenges." His work has also been described by art historian Diane Kelder as expressing "the same quiet dignity, sincerity, and durability that distinguished his person." She adds that "no member of the group did more to mediate the internecine disputes that threatened at times to break it apart, and no one was a more diligent proselytizer of the new painting."

Нацистер тонаған Писсарростың мұрасы

1930 жылдардың басында Еуропа бойынша еврей өнер туындыларының иелері жаңа нацистік режимнің еврейге қарсы заңдарының салдарынан өз коллекцияларын минималды бағаға беруге немесе сатуға мәжбүр болды. 1933 жылдан бастап көптеген еврейлер Германиядан қашуға мәжбүр болды, содан кейін нацистер Австрия, Франция, Голландия, Польша, Италия және басқа да елдерде билігін кеңейтті. Нацистер Рейхслейтер Розенбергтің тапсырмалық тобы сияқты арнайы тонау ұйымдарын құрды, олардың міндеті – еврейлердің мүлігін, әсіресе құнды өнер туындыларын тартып алу болды. Көшірілгендер немесе жойқын лагерьлерге депортацияланғандардың құнды заттары, соның ішінде өнер туындылары, көбінесе нацистердің соғысқа қажетті қаржысын қамтамасыз ету үшін сатылып, Гитлердің жеке мұражайына жіберіліп, немесе шенеуніктердің жеке пайдасы үшін саудаланып немесе тартып алынды. Писсароның бірнеше туындылары Германияда, Францияда және басқа жерлерде еврей иелерінен нацистер тонады. Писсароның «Қойларын үйге қайтарып әкелген шопан қызы» («La Bergère Rentrant des Moutons») 1941 жылы Францияда еврей өнер коллекционерлері Ивонн мен Рауль Мейерден тоналып, Оклахома университетінің Фред Джонс кіші мұражайына кірмес бұрын Швейцария мен Нью-Йорк арқылы транзиттен өтті. 2014 жылы Мейердің қызы Леони Ноэль Мейер сотқа шағым түсірді, нәтижесінде жылдар бойы соталдық күрес болды. Сот ісі Мейердің меншігін мойындауға және бес жылға Францияға беруге әкелді, сонымен қатар суретті Париж мен Оклахома арасында әр үш жыл сайын тасымалдау туралы келісім жасалды. Алайда 2020 жылы Мейер келісімге қарсы шағымдану үшін француз сотына шағым түсірді. Фред Джонс кіші мұражайы Мейерге ауыр қаржылық санкциялар салуды талап еткеннен кейін, Холокосттан аман қалған Мейер Писсароны қайтаруға жасаған әрекеттерінен бас тартып, «Басқа таңдауым жоқ» деді. Писсароның «Бұршақтарды жинау» (La Cueillette) еврей бизнесмені Симон Бауэрден тоналып, сонымен қатар 1943 жылы Франциядағы Вишинің әріптестік режимімен тартып алынған 92 басқа өнер туындысы да болды. Писсароның «Егінші мен жыртықшы» картинасы 1940 жылдың 11 қаңтарына дейін Лейпцигтен шыққан еврей музыка баспашысы доктор Анри Хинриксенге тиесілі болды, ол картинаны нацистер басып алған Брюсселдегі Хилдебранд Гурлиттке беруге мәжбүр болды, кейін 1942 жылдың қыркүйегінде Аушвицте қаза болды. Писсароның «Le Quai Malaquais, Printemps» картинасы атақты S. Fischer Verlag баспасының негізін қалаушы неміс еврей баспашысы Сэмюэл Фишердің қолынан өтті, содан кейін ол нацистік өнер тонаушысы Бруно Лохсеге тиесілі болды. Писсароның «Монмартр бульвары, көктемгі таң» картинасы, неміс еврей өнеркәсібі Макс Сильбербергке тиесілі болды, оның танымал өнер коллекциясы соғысқа дейінгі Германияның ең жақсы коллекцияларының бірі деп есептелді, Сильберберг пен оның әйелі Йоханна Аушвицте қаза болғанға дейін мәжбүрлі аукционда тәркіленіп сатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтарда Еуропа мен АҚШ-тағы әртүрлі галереялар мен мұражайларда көптеген өнер шедеврлері табылды, көбінесе жалған шығу тегі мен жоқ белгілерімен. Кейбірлері сот арқылы бұрынғы иелерінің отбасыларына қайтарылды. Көптеген суреттер сол немесе басқа мұражайларға сыйлық ретінде берілді. Мұндай жоғалған туындының бірі – Писсароның 1897 жылғы майлы суреті «Rue St. Honoré, Apres Midi, Effet de Pluie» Мадридтің мемлекеттік мұражайы Museo Thyssen Bornemisza-да ілінген. 2011 жылдың қаңтар айында Испания үкіметі АҚШ елшісінің картинаны қайтару туралы өтінішін қабылдамады. Лос-Анджелестегі келесі сот процесінде сот Тиссен Борнемиза жинағы қорының заңды иесі екендігін шешті. 1999 жылы Писсароның 1897 жылғы «Монмартр бульвары, көктемгі таң» картинасы Иерусалимдегі Израиль мұражайында пайда болды, оның иесі оның соғысқа дейінгі шығу тегі туралы білмеді. 2012 жылдың қаңтар айында «Le Marché aux Poissons» (Балық базары) түсті монотипі 30 жылдан кейін қайтарылды. Өмірінде Камил Писсаро өзінің көптеген суреттерін сатқан жоқ. Алайда XXI ғасырда оның суреттері миллиондаған долларға сатылды. Суретшінің аукциондық рекорды 2007 жылдың 6 қарашасында Нью-Йорктегі Christie’s аукционында орнатылды, онда төрт картинадан тұратын «Les Quatre Saisons» (Төрт маусым) 14 601 000 долларға сатылды (бағасы 12 000 000 – 18 000 000 доллар). 2009 жылдың қарашасында «Le Pont Boieldieu et la Gare d'Orléans, Rouen, Soleil» Нью-Йорктегі Sotheby’s аукционында 7,026,500 долларға сатылды. 2014 жылдың ақпан айында 1897 жылғы «Le Boulevard de Montmartre, Matinée de Printemps», бастапқыда неміс өнеркәсібі және Холокост құрбаны Макс Сильбербергке тиесілі болған картина Лондондағы Sotheby’s аукционында 19,9 млн фунт стерлингке сатылды, бұл бұрынғы рекордтан бес есеге жуық. 2021 жылдың қазан айында Берлиндегі Alte Nationalgalerie Писсароның «A Square in La Roche Guyon» (1867) картинасын Арман Дорвильдің мұрагерлеріне қайтарды, ол француз еврей өнер коллекционері болды, оның отбасы нацистер тарапынан қуғынға ұшырады және оның суреттері 1942 жылы Ниццада өткен аукционда сатылды, оған Комиссариат Женераль aux Questions Juives бақылау жасады. Мұражай содан кейін Писсароны қайта сатып алды.

During the early 1930s throughout Europe, Jewish owners of numerous fine art masterpieces found themselves forced to give up or sell off their collections for minimal prices due to anti Jewish laws created by the new Nazi regime. Many Jews were forced to flee Germany starting in 1933, and then, as the Nazis expanded their hold over all of Europe, Austria, France, Holland, Poland, Italy and other countries. The Nazis created special looting organizations like the Reichsleiter Rosenberg Taskforce whose mission it was to seize Jewish property notably valuable artworks. When those forced into exile or deported to extermination camps owned valuables, including artwork, they were often sold to finance the Nazi war effort, sent to Hitler's personal museum, traded or seized by officials for personal gain. Several artworks by Pissarro were looted from their Jewish owners in Germany, France and elsewhere by the Nazis. Pissarro's Shepherdess Bringing Home the Sheep (La Bergère Rentrant des Moutons") was looted from the Jewish art collectors Yvonne et Raoul Meyer in France in 1941 and transited via Switzerland and New York before entering the Fred Jones Jr Museum at the University of Oklahoma. In 2014, Meyer's daughter, Léonie Noëlle Meyer filed a restitution claim which resulted in years of court battle. The lawsuit resulted in the recognition of Meyer's ownership and its transfer to France for five years, coupled with an agreement to shuttle the painting back and forth between Paris and Oklahoma every three years after that. However, in 2020 Meyer filed suit in a French court to challenge the accord. After Fred Jones Jr Museum sued Meyer requesting heavy financial penalties, the Holocaust survivor abandoned her effort to recover the Pissarro, saying, "I have no other choice. Pissarro's Picking Peas (La Cueillette) was looted from Jewish businessman Simon Bauer, in addition to 92 other artworks seized in 1943 by the Vichy collaborationist regime in France. Pissarro's Sower And Ploughman, was owned by Dr Henri Hinrichsen, a Jewish music publisher from Leipzig, until 11 January 1940, when he was forced to relinquish the painting to Hildebrand Gurlitt in Nazi occupied Brussels, before being murdered in Auschwitz in September 1942. Pissarro's "Le Quai Malaquais, Printemps", owned by German Jewish publisher Samuel Fischer, founder of the famous S. Fischer Verlag, passed through the hands of infamous Nazi art looter Bruno Lohse. Pissarro's Le Boulevard de Montmartre, Matinée de Printemps, owned by Max Silberberg, a German Jewish industrialist whose renowned art collection was considered "one of the best in pre war Germany", was seized and sold in a forced auction before Silberberg and his wife Johanna were murdered in Auschwitz. In the decades after World War II, many art masterpieces were found on display in various galleries and museums in Europe and the United States, often with false provenances and labels missing. Some, as a result of legal action, were later returned to the families of the original owners. Many of the recovered paintings were then donated to the same or other museums as a gift. One such lost piece, Pissarro's 1897 oil painting, Rue St. Honoré, Apres Midi, Effet de Pluie, was discovered hanging at Madrid's government owned museum, the Museo Thyssen Bornemisza. In January 2011 the Spanish government denied a request by the US ambassador to return the painting. At the subsequent trial in Los Angeles, the court ruled that the Thyssen Bornemisza Collection Foundation was the rightful owner. In 1999, Pissarro's 1897 Le Boulevard de Montmartre, Matinée de Printemps appeared in the Israel Museum in Jerusalem, its donor having been unaware of its pre war provenance. In January 2012, Le Marché aux Poissons (The Fish Market), a color monotype, was returned after 30 years. During his lifetime, Camille Pissarro sold few of his paintings. By the 21st century, however, his paintings were selling for millions. An auction record for the artist was set on 6 November 2007 at Christie's in New York, where a group of four paintings, Les Quatre Saisons (the Four Seasons), sold for $14,601,000 (estimate $12,000,000 – $18,000,000). In November 2009 Le Pont Boieldieu et la Gare d'Orléans, Rouen, Soleil sold for $7,026,500 at Sotheby's in New York. In February 2014 the 1897 Le Boulevard de Montmartre, Matinée de Printemps, originally owned by the German industrialist and Holocaust victim Max Silberberg (de), sold at Sotheby's in London for £19.9M, nearly five times the previous record. In October 2021 Berlin's Alte Nationalgalerie restituted Pissarro's "A Square in La Roche Guyon" (1867) to the heirs of Armand Dorville, a French Jewish art collector whose family was persecuted by the Nazis and whose paintings had been sold at a 1942 auction in Nice that was overseen by the Commissariat Général aux Questions Juives. The museum then purchased the Pissarro back.

Суретші отбасы

Камилдің ұлы Люсьен импрессионист және неоимпрессионист суретші болды, сондай-ақ оның екінші және үшінші ұлдары Жорж Анри Манзана Писсарро және Феликс Писсарро да суретшілер болды. Люсьеннің қызы Оровида Писсарро да суретші болған. Камилдің шөбересі Жоахим Писсарро Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында сурет салу және кескін салу бөлімінің бас кураторы, сондай-ақ Хантер колледжінің өнер кафедрасының профессоры болды. Камилдің шөбере қызы Лелия Писсарро өзінің әжесінің туындыларын көрмеге шығарды. Тағы бір шөбере қызы, Джулия Писсарро, Барнард колледжінің түлегі, сонымен қатар өнер саласында белсенділік таныстыруда. Камилдің жалғыз қызы Жанна Писсарродан таралған суретшілерге Анри Бонин Писсарро (1918–2003) және Клод Бонин Писсарро (1921 жылы туған), абстрактілі суретші Фредерик Бонин Писсарроның әкесі (1964 жылы туған) жатады. Камиль Писсарроның немересі Хью Клод Писсарро (Помье) 1935 жылы Париждің батыс бөлігінде, Нойли-сюр-Сен қаласында дүниеге келді және бала кезінде әкесінің жетекшілігімен сурет салу мен кескін салуды бастады. Жасөспірім шағы мен жиырма жасына дейін ол Луврде ұлы шеберлердің туындыларын зерттеді. Оның жұмыстары Еуропа мен АҚШ-тағы көрмелерде көрсетілді, ал 1959 жылы Ақ үй оған АҚШ президенті Дуайт Эйзенхауэрдің портретын салуды тапсырды. Қазір ол әйелі Корин, өзі де талантты суретші, және балаларымен бірге Ирландияның Донегал қаласында тұрып, сурет салады.

Суретшілердің сын каталогы

2006 жылдың маусым айында 1500 беттен тұратын үш томдық еңбек "Писсарро: Кескіндемелердің толық каталогы" деген атпен жарық көрді. Оны суретшінің түкпілден келген ұрпағы Йоахим Писсарро және француз сурет сатушысы Пол Дюран Рюэльдің түкпілден келген ұрпағы Клэр Дюран Рюэль Сноллаэрт құрастырды. Бұл еңбек – Писсарроның кескіндемелерінің бүгінгі күнге дейін жасалған ең толық жинағы. Онда суреттер мен эскиздердің суреттері, сондай-ақ Писсарро мен оның отбасының бұрын жарияланбаған фотосуреттері де бар.