Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Меджерда өзені (وادي مجردة), классикалық Баграда, Солтүстік Африкадағы өзен. Ол Солтүстік-шығыс Алжирден Тунис арқылы ағып, Тунис шығанағы мен Тунис көліне құяды. Ұзындығы шамамен 460 километрді құрайды, ол Тунистің ең ұзын өзені. Оны Wadi Majardah немесе Mejerda деп те атайды.
The Medjerda River (وادي مجردة), the classical Bagrada, is a river in North Africa flowing from northeast Algeria through Tunisia before emptying into the Gulf of Tunis and Lake of Tunis. With a length of , it is the longest river of Tunisia. It is also known as the Wadi Majardah or Mejerda .
Курс
Меджерда өзені Солтүстік-шығыс Алжирдегі Атлас тауларының бөлігі – Телл Атласта басталып, шығысқа қарай Туниске ағады, содан кейін Жерорта теңізінің Утика шығанағына құяды. Бұл Тунистің ең маңызды және ең ұзын өзені. Ол бірнеше жерде тоғандармен бөгеліп, елдің бидай егістерін сумен қамтамасыз етеді. Утика шығанағы шамамен 6000 жыл бұрын мұздықтан кейінгі теңіздің көтерілуі кезінде қалыптасқан. Уақыт өте келе, Меджердадан келген аллювийлік шөгінділер шығанақтың солтүстік бөлігін біртіндеп толтырды. Тарихи кезеңдегі оқиғалардың тізбегі ежелгі құжаттар мен археологиялық дәлелдер арқылы анықталды. Жер бетінің морфологиялық зерттеулерімен қатар, әуе және спутниктік суреттер соңғы 3000 жылдағы ландшафттың эволюциясын талдау үшін қолданылды. Шығанақтың оңтүстік бөлігі антика дәуірінің соңында толып кеткен. Теңіз Орта ғасырлар мен қазіргі заманда солтүстік бөліктен біртіндеп шегінді. Гар-эль-Мелх лагунасы – бұрынғы Утика шығанағының соңғы қалдығы. 1973 жылғы соңғы үлкен су тасқынынан кейін Меджерда өзені тағы да өз арнасын өзгертті. Қазір ол су тасқынынан арылу үшін қазылған канал арқылы ағып өтеді.
The Medjerda River originates in the Tell Atlas, part of the Atlas Mountains, in northeastern Algeria and then flows eastwards to Tunisia, then entering the Gulf of Utica of the Mediterranean Sea. Its course has a length of It is the most important and longest river in Tunisia and is dammed in several locations, being a major supplier of water to the country's wheat crops. The Gulf of Utica was formed during the postglacial transgression about 6,000 years ago. Over time, fluvial deposits from the Medjerda gradually filled up the northern part of the gulf. The succession of events during historical times has been inferred from ancient documents and archaeological evidence. Besides morphological ground observations, aerial and satellite photographs have been used to analyze how the landscape has evolved over the past 3,000 years. The gulf's southern part was filled up in late ancient times. The sea gradually withdrew from the northern part during the Middle Ages and modern times. The Ghar el Melh lagoon is the last vestige of what used to be the Utica gulf. Following the last big flood in 1973, the Medjerda shifted, once again, its course. It now flows through a canal originally dug to evacuate the overflow of flood waters.
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, Меджерда Тунистің өте маңызды су артериясы болып табылады, ол елдің сумен жабдықтау жүйелерін қамтамасыз етеді, сонымен қатар өзен жанында тұратын халық үшін де аса қажет. Меджерда суы егін суаруға қолданылады және аймақтың ауыл шаруашылығының дамуы үшін маңызды рөл атқарады. Стратегиялық ресурс ретінде, Меджерда үшін Карфагендіктер, римдіктер, вандалдар, византиялықтар, арабтар және османдықтар көп рет күрескен және оны өздеріне бағындырған. Утика, Карфаген және, әрі қарай, Тунис сияқты бірнеше ірі қалалар оның жанында немесе өзен бойында салынған. Бұрынғы Утика және Гар-эль-Мелх (Русукмона немесе Порто-Фарина) порттары олардың толып кетуі салдарынан жабылды.
Historically the Medjerda is Tunisia's crucial waterway providing water to the country supply facilities, it is also vital to the people living near the river. Water from the Medjerda is used for irrigation and is pivotal to the region's agriculture. A strategic resource, it was fought over and settled many times by the Carthaginians , Romans, Vandals, Byzantines, Arabs, and the Ottomans. Several major cities were founded on or near it, including Utica, Carthage, and eventually Tunis. The former ports of Utica and Ghar el Melh (Rusucmona or Porto Farina) were eventually closed by the silting of their harbors.