Кіріспе

Ричард Мэтисонның романы. Hell House – американдық жазушы Ричард Мэтисонның 1971 жылы жарық көрген қорқыныш романы.

Сюжет

Бұл оқиға төрт адамға: парапсихологиямен қызығушылық танытатын физик доктор Лайонел Барретке, оның әйелі Эдитке және екі медиумға: спиритуалист Флоренс Таннерге және 30 жыл бұрын арбалы үйге келген Бенджамин Франклин Фишерге арналған. Барретт, Таннер және Фишерді өлім аузында жатқан миллионер Уильям Рейнхардт Дойч бір апта бойы өлімнен кейінгі өмірдің мүмкіндігін зерттеу үшін жалдаған. Осы мақсатта олар әлемдегі ең көп жындылар мекендейтін Беласко үйіне кіруі керек. Бұл үй "Тозақ үйі" деп аталады, себебі онда Емерик Беласконың үндемейтін ықпалы мен қадағалауымен орын алған қорқынышты дінсіздік пен таза емес әрекеттер болған. Сонымен қатар, Тозақ үйінде басқа да құпиялар бар, мысалы, Эмерик Беласконың ұлы Даниэль Майрон Беласконың өлтірілуі және үйге кірген адамдардың көпшілігі неге сапары аяқталғанға дейін қайтыс болады деген жұмбақ. Роман табиғаттан тыс қорқынышты құпиямен біріктіреді, өйткені зерттеушілер үйдің арбалуын зерттеуге тырысады, ал олардың санасы оның зұлым табиғаттан тыс әсерімен сырттай әлсіреп барады. Үй қонақтардың ең терең тілектерін пайдаланып, оларды бір-біріне қарсы қоюға тырысады. Тергеу барысында әр түрлі әсерлер әр кейіпкердің жеке әлсіздігіне әсер ете бастайды: Флоренс – спиритизмге сенуі және үйді зұлымдықтан құтқаруға асығуы арқылы; доктор Барретт – спиритизмге сенбеуі / немқұрайдылығы, жастайынан полиомиелитпен ауырғандықтан нашар физикалық жағдайы, үйді арбалудан құтқару үшін салған Reversor машинасының күші мен ғылымға сенуі арқылы; Эдит – жеке қорқыныштары, қауіпсіздігі және жасырылған сексуалдық тілектері арқылы; ал Фишер – қасақана әрекетсіздігі (ол оны "сақтық" деп атайды) арқылы. Тозақ үйінің күші оның қабырғаларына кіргендерді бұзу қабілетінен туындайды, одан кейін олардың психикалық және физикалық құлдырауына әкеледі.

Бейімделулер

1973 жылы роман "Тұзақ үйінің аңызы" деген фильмге айналдырылды, онда Памела Франклин, Родди Макдаул, Клайв Ревилл және Гейл Хунникат түсті. Мэтсон сценарийін өзі жазды. Бұл оқиға сонымен қатар Иан Эдгинтон жазған, ал Саймон Фрейзер салған "Ричард Мэтисонның тозақ үйі" комикс сериясы ретінде де бейімделді. Ол 2004 жылы IDW Publishing баспасынан шықты және 2008 жылы жинақталған баспа түрінде жарық көрді.