Стальдық бұрыш – металл жұмысында қолданылатын құрал. 90° бұрышпен жасалған, бөлшектерді тегістеуге және дұрыс өлшеуге көмектеседі. Жұмыс дәлдігі үшін таптырмас!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Машина жасаушының көлденеңі немесе инженерлік көлденең – металл өңдеушілердің сына көлденеңімен тең келеді. Ол 90° бұрышпен ауыр денеге салынып, дәнекерленген немесе бекітілген болат жапырақтан тұрады. Көлденеңнің ішкі бұрышында көбінесе кішкентай тілік болады. Бұл кішкентай бөлшектердің жиналып, көлденеңнің дұрыстығына әсер етуіне кедерес жасайды.
A machinist square or engineer's square is the metalworkers' equivalent of a try square. It consists of a steel blade inserted and either welded or pinned into a heavier body at an angle of 90°. Usually a small notch is present at the inside corner of the square. This prevents small particles from accumulating at the juncture and affecting the square's reading.
Қолдану
Пайдалану кезінде корпусы нысанның бір жиегіне тігіз ілінеді және пышағы нысанның ұшына немесе денесіне бағытталады. Егер ұшы тексеріліп жатса, квадраттың артынан күшті жарық сәулесі квадрат пышағы мен нысан ұшы арасындағы кез келген айырмашылықты көрсетеді. Бұл әрекеттің мақсаты нысанның тікбұрыштылығын тексеру немесе дайындаманың денесін белгілеу.
In use, the body is aligned against the one edge of the object and the blade is presented to the end or body of the object. If the end is being checked, then a strong light source behind the square will show any mismatch between the blade of the square and the end of the object. The purpose of this action is to check for squareness or to mark out the body of the workpiece.
Дұрыс
Машинисттік квадраттардың сызықтық қателігі 0,0002 мм/мм-ден жоғары болмауы керек. Квадраттардың дұрыстығы уақыт-уақыт тексерілуі тиіс. Төрт дискілік әдіс – квадраттығын жалпылай тексерудің бір жолы. Бірақ, бұл әдіс жалаңдаған жақтарын анықтай алмайды.
Machinist squares can have a linear error of no greater than 0.0002 mm/mm. Squares must be occasionally checked for accuracy. The four disk method is one way to verify overall squareness. However, it cannot detect bent blades.
Дұрыстығын тексеру және калибрлеу
Төмен дәрежелі квадраттың дәлдігін тексерудің ең қарапайым әдісі – жазық бет және тік жиекті тақтаға сызық салу (суретте көрсетілген). Содан соң квадратты 180 градусқа бұрып, оның тілегі сызылған сызыққа сәйкес келетінін тексеріңіз. Кез келген қате екі есеге көбейтіліп, үшбұрышты немесе конус тәрізді болып көрінеді. Сынау квадратын немесе осыған ұқсас құралды механикалық түрде калибрлеудің ең жоғары дәлдігі – гранит немесе құйма темір бетіндегі жалпақ тақтаға орналасқан цилиндрлі бас квадратты пайдалану. Олардың құрылысының өзіндік ерекшелігіне сәйкес, цилиндрлі бас квадрат тегіс бетке міндетті түрде 90 градус бұрышпен орналасады. Тексерілетін квадратты бас квадратқа ұсынып, ауытқуды анықтау үшін саңылаудың артында жарық көзімен бірге калибрлі өлшегіштерді қолдануға болады. Егер бұл әдіс таза және дұрыс орындалса, 0,01 мм-ге дейінгі қателерді табуға болады, бұл практикалық дәлдіктің шегі, себебі саусақтармен жанасудан туындаған жылулық кеңею тілегін шамамен осы мөлшерде бұрмалайды. Калибрлеудің басқа әдістері заманауи технологияны қолданады, мысалы, координаттық өлшеу машинасы (CMM) немесе диалдық индикатормен жабдықталған тік фрезерлеу станогы.
The simplest method of checking a low grade square for accuracy is to draw a line across a board with a flat face and straight edge (illustrated). Then flip the square over 180 degrees and check if the blade aligns with the line just drawn. Any error is multiplied by two and appears as a wedge or taper. The ultimate method of mechanically calibrating a try square or similar is with a cylindrical master square sitting on a granite or cast iron surface plate that is flat. By nature of their construction a cylindrical master square cannot help but sit at a perfect 90 degree angle to the flat surface. A square to be tested can be presented to the master and feeler gauges used with a source of light behind the gap to get a reading of deviation. If done cleanly and correctly, this method can find errors down to 0,01 mm, which is the limit of practical accuracy since thermal expansion from contact with the fingers will distort the blade by approximately that much. Other methods of calibration utilise modern technology by using a CMM (Coordinate Measuring Machine) for example, or a vertical machining center fitted with a dial indicator.