Кіріспе

Американдық блюз әншісі және әнші-күйші (1935–2017)

Джеймс Генри Коттон (1 шілде 1935 – 16 наурыз 2017) – американдық блюз гармоникасы шебері, әнші және әнші-күйші, ол көптеген блюзшілермен және өзінің тобымен бірге өнер көрсетті және жазбалар жасады. Карьерасының басында ол барабан да ойнаған. Коттон 1950-ші жылдардың басында Хаулин’ Вулф тобында блюз гармоникасымен кәсіби мансабын бастады. 1965 жылы ол Отис Спаннмен (пианинода) бірге «Джимми Коттон Блюз Квартетін» құрды, олар Мэдди Уотерс тобымен концерттер арасында жазбалар жасады. Кейін ол толық уақытты гастрольдік топ құру үшін кетіп қалды. Оның Verve Records лейблінде шыққан тұңғыш толық альбомын гитарист Майк Блумфилд және әнші-күйші Ник Гравенитс продюсерлік етті, олар кейін «Electric Flag» тобының мүшелері болды. 1970 жылдары Коттон Джонни Винтер продюсерлік еткен Мэдди Уотерстің 1977 жылғы «Hard Again» альбомында, ол «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған, гармоникада ойнады.

Мансап

Коттон Миссисипи штатының Туника қаласында дүниеге келген. Ол радиода Сони Бой Уильямсон II-нің музыкасын естігеннен кейін музыкаға қызығуын арттырды. Коттон үйін тастап, ағасымен бірге Арканзас штатының Батыс Хелена қаласына көшіп, сол жерде Уильямсонды кездестірді. Көп жыл бойы Коттон өзін жетім деп Уильямсонға айтқанын және Уильямсонның оны қабылдап, тәрбиелегенін айтты, бірақ соңғы жылдары бұл шындық емес екенін мойындады. Дегенмен, Уильямсон Коттонның алғашқы жылдарында оған кеңес берді. Уильямсон Оңтүстікті қысып, Висконсин штатының Милуоки қаласында бұрынғы әйелімен бірге тұруға кетті, ал өзінің тобын Коттонның қолына тапсырды. Коттон: "Ол маған оны берді. Бірақ мен оны ұстай алмадым, себебі сол кезде мен тым жас және асыққан едім, ал топтағылардың бәрі менен үлкен еді", - деді. Коттон мансабының басында барабан ойнаған, бірақ гармоникада ойнауымен танымал. Ол 1950-ші жылдардың басында Howlin’ Wolf тобында блюз гармоникасын ойнау арқылы кәсіби мансабын бастады. Коттон 1955 жыл шамасында Muddy Waters тобымен жұмыс істей бастады. 1970-ші жылдары Коттон Buddah Records лейблы үшін бірнеше альбом жазды. Ол Джонни Винтер продюсерлік еткен 1977 жылғы Waters-тің "Hard Again" альбомында гармоникада орындады, бұл альбом "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. 1980-ші жылдары ол Чикагодағы Alligator Records үшін жазды және 2010 жылы Alligator тізіміне қайта қосылды. Джеймс Коттон Блюз тобы 1984 жылы "Live from Chicago: Mr. Superharp Himself!" альбомы үшін "Грэмми" номинациясын алды, ал 1987 жылы "Take Me Back" альбомы үшін "Blind Pig Records" лейблынан екінші номинацияны иеленді. 1996 жылы Джон Снайдер продюсерлік еткен "Deep in the Blues" альбомы үшін "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. Коттон 1987 жылғы шілде-тамыз айларында шыққан "Living Blues" журналының мұқабасында пайда болды (76-шы нөмір). Ол сол басылымның 40 жылдығына арналған 2010 жылғы тамыз-қыркүйек айларындағы санында да жарияланды. 2006 жылы Коттон Мемфистегі Блюз Қоры өткізген салтанатты шарада Блюз Даңқы залына енгізілді. Ол он Блюз Музыкасы сыйлығын жеңіп алды немесе бөлісті. Коттон 1990-шы жылдардың ортасында тамақ сорғысымен күресті, бірақ ол гастрольдік сапарларын жалғастырды, әншілерді немесе өзінің қосалқы тобының мүшелерін вокалист ретінде пайдаланды. 2008 жылдың 10 наурызында ол Бен Харпермен бірге "Juke" және "My Babe" әндерін орындап, Литл Уолтердің Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілуіне қатысты; салтанатты шара VH1 Classic арнасында бүкіл елге таратылды. 2010 жылдың 30 тамызында Коттон Ларри Монроның "Blue Monday" радио бағдарламасынан шығу салтанатына арнайы қонақ ретінде қатысты, ол КUT радиостанциясында (Остин, Техас) шамамен 30 жыл бойы жүргізіп келді. Коттонның 2010 жылдың қыркүйек айының соңында Alligator Records лейблынан шыққан "Giant" студиялық альбомы "Грэмми" сыйлығына ұсынылды. Оның 2013 жылдың 7 мамырында Alligator лейблынан шыққан "Cotton Mouth Man" альбомы да "Грэмми" сыйлығына ұсынылды. Онда Грегг Оллман, Джо Бонамасса, Рути Фостер, Делберт МакКлинтон, Уоррен Хейнес, Кеб Мо, Чак Ливелл және Колин Линден сияқты қонақ әртістер қатысты. Коттон 2013 жылдың маусымында шыққан Dr. Izzy Band тобының "Blind & Blues Bound" дебюттік альбомында "Matches Don't Burn Memories" әнінде гармоникада орындады. 2014 жылы Коттон дәстүрлі еркек блюз әртісі номинациясы бойынша Блюз Музыкасы сыйлығын жеңіп алды және ең жақсы аспапшы – гармоника номинациясы бойынша да ұсынылды. Коттонның гастрольдік тобына гитарист және вокалист Том Холланд, вокалист Даррелл Нулиш, басист Ноэль Нил (блюз гитарист және гармоникашы Кенни Нилдің інісі) және барабаншы Джерри Портер кірді.

Өлім

Коттон 2017 жылғы 16 наурызда 81 жасында Техас штатының Остин қаласындағы медициналық орталықта пневмониядан қайтыс болды және 2017 жылғы 11 шілдеде Остин қаласындағы Техас штатының зиратында жерленді.