Кіріспе

Португалдық саяхатшы

Антан Гонсалвес 15 ғасырдағы португал саяхатшысы болды, ол Рио-ду-Оро аймағында африкалықтарды тұңғыш рет қолға түсірген еуропалық болып есептеледі.

Өмірбаян

1441 жылы Гонсалвесті Генрих Теңізші Нуньо Тристао басқаратын экспедициямен Батыс Африка жағалауын зерттеуге жіберді. Гонсалвес Тристаодан жас болғандықтан, оның міндеті зерттеуден гөрі, Батыс Африкада қоныстанған Жерорта теңізінің монах тырнақтарын аулауға көбірек бағытталған еді. Кішкентай кемесін тырнақ терісімен толтырғаннан кейін, Гонсалвес өз бастамасымен бірнеше африкалықтарды тұтқындап, Португалияға қайтаруға шешім қабылдады. Тоғыз серігімен бірге Гонсалвес тайпаның бір адамын және топқа қызметші болып жұмыс істейтін қара әйелді тұтқынға алды. Тағы бір деректе Гонсалвес португалдықтар балық аулаған аймақта балық аулап жүрген басшы мен екі бағыныштысын тұтқындағаны айтылады. Басшы өзінің бостандығы үшін көбірек құлдар ұсынды. Гонсалвес ұсынысты қабылдады. Осы кезде Тристао да сол жерге жетіп, екі экипаж тағы бір тұтқынға алу сапарына бірікті, олар он тайпа адамын, соның ішінде Адаху есімді дворянды тұтқынға алды. Зураның жылнамасына сәйкес, бұл адамдар «Сахара Азенек» тілінде сөйлеген. Тристао экспедициясымен келген араб ел ішіне жіберілді, ол тұтқындар үшін құны төлеу туралы жергілікті халықпен келіссөздер жүргізіп, болашақтағы сауда мүмкіндіктерін талқылады. Жаяу жүрген 150 шамасындағы адам, сондай-ақ, ат пен түйеде келген 35 адам экспедицияны қарсы алу үшін жағалауға келді. Олардың барлығы дерлік жасырынып, португалдықтарға шабуыл жасауға тырысты. Алдағысы сезіліп, экспедиция жылдам кемелерге қайтып келді. Жергілікті халық жағажайға шығып, португалдықтармен бірге келген арабты көрсетті, ол енді олардың құлына айналған еді. Осыдан кейін Тристао оңтүстіске қарай барлауды жалғастырды, ал Гонсалвес Португалияға оралды. 1442 жылы ол тағы бір экспедицияға шықты, өткен жылы тұтқындаған дворянды алып жүрді. Гонсалвес басшыны бірнеше қара құлға айырбастауды үміттенеді. Ол 10 құл, алтын тозаң және таңқаларлық түрде көптеген страус жұмыртқаларын алды. Алайда, бұл экспедиция зерттеу ісіне ешқандай үлес қоспады; Гонсалвес тіпті Рио-ду-Оуродан да өтпеді. Оған жаңа елтаңба берілді. 16 ғасырдың басында Мадагаскар аралын аралаған басқа Антан Гонсалвеспен шатастырмаңыз.