Кіріспе

Starbreeze AB – швед видео ойынын әзірлейтін және жариялайтын компания. Студияның танымал ойындары: The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay, Payday 2 және Brothers: A Tale of Two Sons. Triton демотобының мүшелері құрған компания 2002 жылы O3 Games компаниясымен біріктірілді, бірақ Starbreeze атауы сақталды. Компания Enclave және Knights of the Temple: Infernal Crusade сияқты ойындарды шығарды. 2000-жылдардың басында жариялаушылармен туындаған жанжалдар мен сәтсіз сатып алулар олардың жобаларының тоқтауына және ауыр қаржылық дағдарысқа әкелді. Нәтижесінде Starbreeze-дің төртінші ойыны – The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay-ді жасау кезінде қызметкерлер жұмыстан босатылды. Бұл ойын сыншылардың жоғары бағасын алды және Starbreeze-ге жоғары сапалы ойындарды шығару арқасында беделді компания ретінде танылуға көмектесті. Компания The Darkness ойынымен де жұмыс істеді, оның сатылымы қанағаттанарлық делінді. Starbreeze, Electronic Arts компаниясымен бірлесіп Syndicate сериясын жаңарту жобасын жүзеге асырды, бірақ ол коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Көптеген қызметкерлер Starbreeze негізін қалаушылар құрған MachineGames компаниясына өтті. Осының салдарынан компания кішкентай ойындарға, мысалы Brothers: A Tale of Two Sons сияқты жобаларға көбірек назар аударды. Starbreeze 2012 жылы Overkill Software компаниясын сатып алып, өзінің қызметін кеңейтті. Overkill компаниясының сатып алынғаннан кейінгі алғашқы жобасы – Payday 2, Starbreeze-ге құрылғаннан бері 14,4 миллион долларлық жинақталған зиянды өтеуге және рекордтық пайда табуға көмектесті. 2015 жылы компания тәуелсіз әзірлеушілердің ойындарын жариялай бастайтынын және Project Star VR деп аталатын виртуалды шындық гарнитурасын жасауға кірісетінін хабарлады. Starbreeze, Skybound Entertainment компаниясынан Overkill's The Walking Dead ойынын жасауға лицензия алды, бірақ жоба даму тозағына түсіп, 2018 жылы шыққаннан кейін жағымсыз пікірлер алды және жақсы сатылмады. Ақырында ойын нарықтан алынып тасталды және Skybound Starbreeze лицензиясын жойды. Бұл ойыннан үлкен қаржылық табыс күткен Starbreeze 2018 жылдың желтоқсанынан 2019 жылдың желтоқсанына дейін қаржылық тұрақтылыққа оралу үшін бір жыл бойы қайта құрылымдаудан өтті, бірақ алға жылжу үшін көптеген жариялау келісімдерінен және басқа да шаралардан бас салды.

Құрылтай және бірігу (1998-2002)

Starbreeze Studios-ты швед бағдарламашысы Магнус Хогдаль құрды. Хогдаль PC демо-топтарының бұрынғы мүшесі, Triton тобының мүшесі болды, содан кейін ол өз студиясын құруға шешім қабылдады және өзінің ойын қозғалтқышын жасауға кірісті. Ол таныстарының арасынан белсенді түрде қызметкерлерді тартты және студия 1998 жылы Швецияның Харносан қаласында құрылды. Хогдаль компанияның басшысы және техникалық жетекшісі ретінде болашақ ойындар үшін жаңа ойын қозғалтқышын жасауға және ойындарын шығаруға дайын баспагерлерді іздеуге жауапты болды. O3 Games-ті Ларс Йоханссон құрды, ол да демосценада белсенді болды. Оның алғашқы ойыны – 2000 жылы шыққан және кейіннен компанияға табыс әкелген The Outforce, нақты уақыт стратегиялық ғарыш ойыны болды. O3 видео ойындарды әзірлеуді жалғастыру үшін кеңейтуге мұқтаж болды. Sorcery жобасы тоқтатылғаннан кейін, Starbreeze қаржылық қиындықтарға тап болды. Өзін қаржылық тұрғыдан қамтамасыз ете алмай, Starbreeze бизнесті жалғастыру үшін тағы бір дамытушымен бірігуге мәжбүр болды. Алайда, Starbreeze баспагермен заңдық мәселелерге тап болғандықтан, бұл мүмкіндіктерден бас тартылды, нәтижесінде ойын жобасы тоқтатылды. Дегенмен, компания қаржылық проблемаларына байланысты қысқартылды, қызметкерлердің саны 80-ден 25-ке дейін азайды, ал барлық дамыту тобы төменгі көңіл күйге ұшырамас үшін және ойынның дамуына назар аудару үшін Starbreeze-дің негізгі ғимаратынан көшірілді. Ойынның даму циклы 18 айға созылды, бұл әдеттегі лицензиялық ойындарға қарағанда едәуір ұзақ болды. Ойынның PlayStation 2 нұсқасы да әзірленді, бірақ Vivendi баспа бөлімінің басшысы Майкл Пол «өз ізін қалдыру» үшін оны тоқтатуға бұйрық берді. Ойынның дамуының ортасында Majesco қаржылық қиындықтарға байланысты қайта құрылымдалып, бағытын өзгертті және ойыннан бас тартты. 2K Games баспа құқығын сатып алып, ойынның даму циклын ұзартты және Starbreeze-ден ойынға көп ойыншы режимін жасауды сұрады. The Darkness 2007 жылы жарық көрді. Ол команда күткеннен нашар қабылданып, бірақ коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, бүкіл әлемде 1 миллионнан астам дана сатылды. Activision пен Vivendi біріккеннен кейін жаңа компания Vivendi-ді оңтайландыруды бастады және ойынды, Brütal Legend пен Ghostbusters: The Video Game ойындарымен бірге сатуға шығарды. Atari ақыры баспа құқығын сатып алып, ойынды 2009 жылы шығарды.

Синдикат, Payday 2 және Ағалар (2010 2016)

Starbreeze кейін Electronic Arts компаниясымен екі түрлі ойынға серіктестік жасады, біреуі Project Redlime деп аталды, ал екіншісі Bourne әлемінде орналасқан әрекет-қимыл видео ойыны болды. "Борн" ойыны Мэтт Дэймон мен режиссер Пол Гринграстың төртінші "Борн" фильміне қатыспауының тікелей салдарынан тоқтатылды. Project Redlime ойыны "Борн" ойынынан ауқымдырақ болды. Ол Electronic Arts франшизасының жаңадан жасалуы деп айтылды. Компания технологияға бағытталған компаниядан жаңа жобаның негізгі ойын механикасына көбірек назар аударуға көшті. Syndicate 2011 жылдың қыркүйегінде жарияланды. Ойынның дамуы қиындықтарға толы болды, Starbreeze бастапқы дамудан кейін бір жыл өткен соң ойынды толығымен қайта жасады. Әзірлеуші мен баспагер арасында көптеген шығармашылық келіспеушіліктер болды, екі компания да үйлесімсіз қарым-қатынаста болды. Ойынның даму кезінде компанияның жеті аға мүшесі, оның ішінде Högdahl, өздерінің кіші студиясын құру үшін кетіп қалды. Олардың кейбіреулері өздерінің түпнұсқа ойындарымен жұмыс істеу үшін MachineGames құрды. Грэфберг ойын аяқталғаннан кейін компаниядан кетті. MachineGames жұмысқа қабылдаған кезде көптеген қызметкерлер Starbreeze-ден кетіп қалды. Кейін бас директор Йохан Кристианссон да орнынан бас тарды, оның орнына Микаэль Немарк келді. Немарк студияны жаңа бағытқа бұрды. AAA видео ойындарына назар аударғаннан басқа, компания портфелін кеңейту үшін кішкентай, жүктеліп алынатын ойындарды дамытуға ресурстар бөлді. Бұл жаңа ойындар енді Högdahl жасаған қозғалтқышты қолданбайды. 2011 жылы Starbreeze Epic Games компаниясымен серіктестік құрып, олардың Unreal Engine қозғалтқышын алғашқы кішкентай ойындары үшін пайдаланғанын жариялады. 2012 жылы Starbreeze Cold Mercury ойынын, тегін ойналатын видео ойынды және P13 кодолық аты бар жобаны жариялады. Осыған дейін швед режиссері Йозеф Фарс бірнеше шведтік әзірлеушілерге ойын идеяларын ұсынған. Starbreeze жаңа, түпнұсқалық қасиеттерге мұқтаж болды және Фарес ұсынысын қабылдады. Кейін P13 Brothers: A Tale of Two Sons болып өзгерді. Эмоционалды және "жеке" тәжірибе жасауға баса назар аударған Starbreeze ойынды шығару үшін 505 Games баспасымен серіктестік құрды. Ол 2013 жылы жарық көрді және көптеген марапаттар мен аталымдарға ие болды. Brothers интеллектуалдық меншігіне құқықтарды кейіннен 505 Games 2015 жылы сатып алды. Brothers ойынының табысынан кейін Фарс Hazelight атты жаңа студия құрғанын және Electronic Arts компаниясымен жобада жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді. 2012 жылы Starbreeze Payday: The Heist ойынының әзірлеушісі Overkill Software компаниясын сатып алғанын жариялады, бұл оларға Overkill компаниясының барлық меншік технологиясы мен зияткерлік меншік құқықтарына құқық берді. Сол кезде Overkill Payday 2 жалғасын жасап жатты, бұл Payday үлгісін кеңейтетін ойын болды. Ресми түрде Starbreeze Overkill-дің бас компаниясы болғанымен, жағдайға жақын адамдар Eurogamer-ге сөйлеген кезде, бұл Overkill-дің инвесторлары, оның ішінде Overkill-дің негізін қалаушылар Бо және Ульф Андерссон ағайындылары, Starbreeze-дің көпшілік акционерлері болды; бұл келісім қиындыққа тап болған Starbreeze-ге ақша құюға көмектесу үшін және Overkill-ге Payday 2 бағдарламасын жүзеге асыру үшін қаражат беру үшін жасалды. Payday 2 үлкен коммерциялық жетістікке қол жеткізді және алдын ала тапсырыс сатудан ғана пайда тапты. Payday 2 сонымен қатар Starbreeze-дің барлық уақыттағы ең көп сатылған ойынына айналды және 1998 мен 2013 жылдың маусым айы аралығында 14,4 миллион доллар жоғалтып алғаннан кейін компанияға алғаш рет рекордтық пайда табуға көмектесті. Ойынның табысы сонымен қатар баспагер 505 Games-ті Starbreeze-ге 5 миллион доллар инвестиция жасауға 2015 жылдың наурыз айында Payday 2-ге қосымша мазмұнды жиырма ай бойы жақсартуды және дамытуды жалғастыруға итермеледі. Ойын PlayStation 4 және Xbox One-ға Payday 2: Crimewave Edition деген атпен көшірілді. Starbreeze кеңсесін Уппсаладан Overkill-дің Стокгольмдегі кеңсесіне көшірді. Сондай-ақ, ол Overkill-дің The Walking Dead (OTWD) ойынын жасау үшін лицензия алғандығын жариялады. Ойын The Walking Dead әлемінде Payday ойын ойнату тұжырымдамаларын пайдалана отырып, 2016 жылы жоспарланған. E3 2015 кезінде Starbreeze Studios компаниясы Project StarVR жобасын жариялады, бұл виртуалды шындық (VR) гарнитурасы, қазіргі уақытта оны Starbreeze сатып алған InfinitEye компаниясы әзірлеп жатыр. Олар IMAX VR "тәжірибе орталықтарын" құрумен IMAX-пен серіктестік құрды. Компания Payday Productions компаниясын және Payday фильмдерінің құқықтарын 2015 жылдың шілдесінде сатып алды. Компания 2015 жылы шамамен 100 миллион долларға әзірленіп жатқан Valhalla ойын қозғалтқышын, VR дайын платформасын сатып алды, оны барлық келесі ойындарда пайдалану жоспарланған. 2016 жылдың ақпан айында Starbreeze Dead by Daylight ойынын шығаратынын жариялады, бұл Behaviour Interactive компаниясы жасаған асимметриялық, көп ойыншылы, аман қалу жанрындағы қорқыныш ойыны. Сол жылдың мамыр айында 505 Games Payday франшизасын және зияткерлік меншігін Starbreeze-ге 30 миллион долларлық акциялармен сатқанын жариялады. Starbreeze бір күннен кейін Cinemaware компаниясының атын және франшизаларын сатып алғанын жариялады. 2016 жылдың 16 желтоқсанында компания үнділік Dhruva Interactive компаниясының 90,5% бақылау үлесін 8,5 миллион долларға сатып алды.

Starbreeze командасы корейлік Smilegate баспагерінен Crossfire әлеміндегі жаңа бірінші тұлға кооперативтік ойынды дамыту үшін инвестиция алды. Студия Psychonauts 2 және System Shock 3 ойындарын шығаруға көмектесу үшін екі жеке "тек баспалау" инвестициясына 8 және 12 миллион доллар жұмсады. Екі жағдайда да Double Fine Productions және OtherSide Entertainment сияқты тиісті әзірлеушілер барлық зияткерлік меншік құқықтарын сақтайды, ал Starbreeze кірістен толық қайтаруды және аз ғана соманы алуға тырысады, содан кейін олар одан әрі кірісті әзірлеушілермен бөліседі. Starbreeze John Wick Chronicles ойынын да шығарды, бұл WEVR және Grab компаниялары жасаған John Wick ойыны, ол ақпан айында 2017 жылы виртуалды шындық платформалары үшін шығарылды. 2017 жылдың қазан айында Starbreeze StarVR Corporation компаниясының 66,7% көпшілік үлесін Acer Inc. компаниясына сатты.

Экономикалық проблемалар және қайта құру (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2015 жылы жарияланғаннан кейін, Starbreeze OTWD-ге үлкен мән берді, оны Storm-мен бірге компанияны қаржылай қолдау үшін пайдалануды жоспарлады, ал Storm Starbreeze-дің өз Cold Mercury студиясынан құрылған болатын. Дегенмен, OTWD-нің әзірлеу процесі бірнеше рет кешіктірілді. Valhalla қозғалтқышын сатып алғаннан кейін OTWD Diesel қозғалтқышынан Valhalla қозғалтқышына көшірілді, бірақ ол өте қиын қозғалтқыш болып шықты, нәтижесінде ойынның шығу мерзімі 2016 жылдан 2017 жылға ықпал етті. 2017 жылдың басында әзірлеушілер әлі де Valhalla қозғалтқышымен күресіп жатты, сондықтан алдыңғы екі жылғы жұмысты тоқтатып, ойынды Unreal Engine-де жаңадан әзірлеуді бастау туралы шешім қабылданды, бұл шығу мерзімін 2018 жылға дейін ықпалдады. Микроменеджментке байланысты мәселелер, ойынды кешіктірмей шығару үшін «қысым уақыты», сондай-ақ Starbreeze және Overkill қызметкерлерінің көп бөлігінің Unreal Engine-ді үйренудегі қиындықтары ойынның аяқталуын асықтырды. 2019 жылдың ақпанында Skybound Entertainment ойынның күтілетін стандарттар мен сапа талаптарына сай келмегендігіне байланысты OTWD лицензиялық келісімін бұзды, Windows нұсқасының одан әрі дамуын тоқтатты және консольдік нұсқаларын жойды. OTWD-нің сәтсіздігінен кейін Starbreeze 2018 жылдың желтоқсанында өтімділік тапшылығына байланысты қайта құруға өтініш берді. Осы кезеңде Payday 2-нің даму жұмыстары да тоқтатылды. Starbreeze-дің қаржылық қиындықтары Швецияның экономикалық қылмысқа қарсы органының назарына ілікті, өйткені 2018 жылдың қараша айының ортасында Бо Андерссон Starbreeze-дің қаржылық қиындықтары туралы хабарланғанға дейін Starbreeze-дегі акцияларын шамамен 500 мың долларға сатқан. Starbreeze-дің қайта құру туралы хабарламасынан кейін Экономикалық қылмысқа қарсы күрес басқармасы инсайдерлік саудамен байланысты себептермен Starbreeze штаб-пәтері және басқа да бірнеше орындарға рейд жасады. Андерссон ұсталды, бірақ кейіннен босатылып, айыптамалардан ақталды, өйткені оның банкі Carnegie Investment Bank Андерссонды акцияларды сатуға итермелегені анықталды. Дегенмен, Ахлског 2021 жылдың қыркүйегіндегі апелляциялық сотта бұл айыптан ақталды. Осы тергеудің нәтижесінде Starbreeze-дің қаржылық жағдайы нашарлады, ал 2019 жылдың мамырына қарай студияның өзінің бағалауынша келесі жылға жұмыс істеу үшін жеткілікті қаражаты болмады. Осы кезеңде студия корпоративтік қайта құруды аяқтау үшін екі рет үш айлық мерзімді ұзартуды сұрады. Starbreeze бірнеше студиялар мен ойындардан бас тартты. OtherSide Entertainment 2019 жылдың ақпанында System Shock 3 баспа құқығын сатып алды, ал Mohawk Games сәуір айында 10 Crowns баспа құқығын қайта сатып алды. 2019 жылдың мамырында Starbreeze Dhruva Interactive акцияларын Rockstar Games компаниясына 7,9 миллион долларға сатты, ал кейіннен Dhruva Rockstar India студиясына біріктірілді. Starbreeze 2019 жылдың маусым айында қосымша шығындарды үнемдеу мақсатында шамамен 60 лауазымды, яғни қызметкерлерінің шамамен 25%-ын жұмыстан босатты. Сол айда Starbreeze Psychonauts 2 баспа құқығын Microsoft компаниясына 8 миллион долларға сатты. Үшінші ұзарту 2019 жылдың қыркүйегінде мақұлданды және 2019 жылдың 3 желтоқсанында аяқталды. Starbreeze 2019 жылдың қазан айында қаржылық жағдайын шешу үшін екі жаңа компанияға бөлінетінін жариялады: New Starbreeze Publishing AB және New Starbreeze Studios AB. Starbreeze активтерінің басым бөлігі, ең алдымен Payday IP құқықтары, баспа бөлімшесінде қалады. Қаржылық келісімдер қабылданса, компания 2022-2023 жылдарға дейін Payday 3-ті шығаруға баса назар аударуды жоспарлап отыр, ол олардың негізгі кіріс көзі болады. Компания сонымен қатар Payday 2 үшін жаңа жүктелетін контент жасау үшін дамуды қайта бастады, бірақ бұл контент ақылы болады екенін мәлімдеді, бірнеше жыл бұрын берген «мәңгі тегін контент» уәдесін бұзғаны үшін кешірім сұрады, ал түскен кірістерді компанияның қаржысын жақсарту үшін пайдалануды жоспарлады. Starbreeze-дің қайта құруы 2019 жылдың желтоқсанына дейін, алғашқы қаржылық алаңдаушылықтар туғаннан кейін шамамен бір жыл өткен соң соттармен аяқталды және мақұлданды. Қайта құру жылындағы таза шығын шамамен 12 миллион долларға бағаланды. 2020 жылдың ақпанында жарияланған осы қайта құруды қамтитын қаржылық есебінде Starbreeze қазіргі уақытта олардың кірістің басым бөлігі Payday 2 контентін сатудан түсетінін және жақын арада Payday 3-ті шығару ниетінде екенін мәлімдеді. Италиялық Digital Bros баспасы (сонымен қатар Payday 2 баспасы 505 Games-тің иесі) 2020 жылдың қаңтарында Smilegate-тің иелігіндегі Starbreeze активтерін шамамен 21,2 миллион долларға сатып алу ниеті туралы хабарлады. Digital Bros Starbreeze-дің үлесіне ие болғанымен, Smilegate-тің үлесін сатып алу Digital Bros-ке Starbreeze-дің даму стратегиясын бақылауға көбірек мүмкіндік береді. 2020 жылдың наурызында Матс Юль Starbreeze-дің бас қаржы директоры болып тағайындалды, ол Клаус Вентцельді алмастырды. Starbreeze 2020 жылдың қазан айында Микаэль Нермарк жеке себептерге байланысты Starbreeze AB бас директоры лауазымынан кеткенін хабарлады. Starbreeze директорлар кеңесі Тобиас Сьогренды әрекет етуші бас директор етіп тағайындады және іздеу процесін бастады. 2021 жылдың наурызында Тобиас Сьогрен Starbreeze-дің тұрақты бас директоры болып тағайындалды. Starbreeze 2021 жылдың наурызында Koch Media компаниясымен Payday 3-тің қалған дамуын, баспасын және шығудан кейінгі қолдауын толық қаржыландыратын баспа келісіміне қол қойды, ойынның 2023 жылы шығуы күтілуде. Payday 3-тің шығуы және оның үміттен тыс нәтижелерінен кейін Starbreeze Сьогренды қызметтен босатып, директорлар кеңесінің мүшесі Юрген Гельднерді уақытша бас директор етіп тағайындады.