Кіріспе

Busycon – Busyconinae кіші тұқымдасына жататын өте ірі, жеуге жарамды теңіз бұршақтарының туысы. АҚШ-та бұл бұршақтар көбінесе «whelks» немесе «Busycon whelks» деп белгілі. Кейде оларды шатастыратын және дәл емес «конкс» деп атайды. «Busycon» атауы грек тілінен келген, «bousykon» сөзі «үлкен өрік» мағынасын білдіреді, ал «bous» – «сиыр», «sykon» – «өрік» деген сөздерден тұрады.

Қабықтың сипаттамасы

Бұл туыстағы түрлердің қабықшалары 40 см-ге дейін өсе алады. Қабықшасы пириформалы. Дене бұрылысы ірі, түйінді немесе тікенді. Шығыр өте қысқа. Апертурасы ірі және сүйір үшбұрышты. Сифондық канал ашық, созылған, алдыңғы жағында тұтас. Ішкі ерні ойыс, алдыңғы бөлігінде бір жиырылған. Сыртқы ерні ішкі жағынан жолақты. Қабықшалар көбінесе қатты, кремді, ақшыл сұр немесе қоңыр түсті болады, бірақ найзағай бұршағының қабықшасы қоңыр және ақ жолақтармен белгіленген. Жеке дарақтардың қабықшасы түсі мен өрнегі жағынан әртүрлі болуы мүмкін.

Мінез-құлық

Busycon бұршақтары – өлік жеушілер және ет жеушілер, олардың тұмсығында балықшалардың, ұлулардың, қабықты шабақтардың және лобстерлердің қабықтарында тесіктер жасау үшін қолданылатын тісқабықша тәрізді радула бар. Оларда құрбандарын ұстап тұруға арналған үлкен, бұлшықетті аяқтары бар. Кішкентай акулалар, шағалалар, қабықты шабақтар және басқа да жұмсақ денелілер олармен қоректенеді. Түйінді бұршақ, Busycon carica, екінші ең ірі түрі, ұзындығы 30 см-ге дейін жетеді. Олардың иығында түйіршіктер (тікендер) болады. Олар бұлшықетті аяқтарымен ұлуларды ашып, ұзын тұмсықтарымен етін қорытады. Түйінді бұршақ – жағалаудың 50 метрге дейінгі лайлы аймақтарының кең таралған жыртқышы.

Жұмыртқа

Busycon тұмсықты балықтың жұмыртқа қапшықтары жиі жағаға шайылып, кеуіп, қатты әрі сынғыш болады. Бұл нығыздар кейде "теңіз қызының мойын әшекейі" деп аталады, себебі олар медальон сияқты жұмыртқа қапшықтарынан тізілген үлкен әшекейге ұқсайды. Әрбір қапшықта көптеген протоконхтар (кішкентай тұмсықты балықтар) болады, олар ересектерге ұқсас, бірақ айналымдары аз және бедері нашар дамыған.

Адамға арналған

Америка Құрама Штаттарында тамаққа қолданғанда, busycon whelks кейде scungilli деп аталады, бұл неаполитандық sconciglio сөзінің итальяндық-американдық түрі, ол (көбінесе жеуге жарамды) теңіз құрлы аңының етін білдіреді.