Кіріспе
«Жаннат күтеді» – Уоррен Битти мен Бак Генридің 1978 жылғы американдық спорттық фантастикалық комедиялық драмалық фильмі. Фильм жас жігіттің (Битти сомдаған) өз күзетші періштесімен қателікпен жұмаққа апарылуы және осы қателікті түзетудің қысымды жағдайларын, оның үстіне оның денесі жерге көмілгенін көрсетеді. Бұл Гарри Сегалдың осы аттас пьесасының екінші киноадаптациясы, алғашқысы – «Here Comes Mr. Jordan» (1941). Фильм тоғыз «Оскар» сыйлығына ұсынылды, Битти Орсон Уэллстен кейін «үздік фильм» (продюсер ретінде), «үздік режиссер» (Генримен бірге), «үздік бейімделген сценарий» және «үздік актер» номинацияларында бір фильм үшін төрт номинацияға ие болған екінші адам атанды, сондай-ақ фильм «үздік көркемдік безендіру» номинациясында жеңіске жетті. Фильмде Битти, Джули Кристи және Джек Уорден ойнаған, олардың барлығы «Шампунь» (1975) фильмінде де түскен. 2001 жылы пьесаның үшінші киноадаптациясы «Жерге түсу» деген атпен шықты, ол «Here Comes Mr. Jordan» (1941) фильмінің жалғасымен аттас.
Heaven Can Wait is a 1978 American sports fantasy comedy drama film directed by Warren Beatty and Buck Henry about a young man (played by Beatty) being mistakenly taken to heaven by his guardian angel, and the resulting complications of how this mistake can be undone, given that his earthly body has been cremated. It was the second film adaptation of Harry Segall's play of the same name, the first being Here Comes Mr. Jordan (1941). The film was nominated for nine Academy Awards, with Beatty becoming the second person (after Orson Welles for Citizen Kane) to be nominated for producing (Best Picture), directing (Best Director with Henry), writing (Best Adapted Screenplay with May) and acting (Best Actor) for the same film, and the film won for Best Art Direction. The cast includes Beatty, Julie Christie, and Jack Warden, all of whom had appeared in Shampoo (1975). In 2001, a third film adaptation of the play was done, titled Down to Earth, sharing its name with the sequel to Here Comes Mr. Jordan (1941).
Сюжет
Джо Пендлтон, Ұлттық футбол лигасының «Лос-Анджелес Рамс» командасының резервтік квотербекі, командасын Суперкубокқа жеткізуді асыға күтеді. Ол велосипедпен туннель арқылы келе жатқанда, алғашқы тапсырмасын орындап жатқан тым құлшынысқан періште, «Эскорт» деп танылатын, туннельдің екінші жағынан Джоға қарай келе жатқан үлкен жүк көлігін көреді. Эскорт Джоны оның денесінен ертерек шығарып алады, Джоның қаза табатынына қате сеніп, оны қандай да бір азаптан сақтап қалғысы келеді. Өмірден кейінгі әлемге жеткен соң Джо өмірінің аяқталғанына сенуден бас тартады, ал тергеу барысында мистер Джордан («Эскорттың» бастығы) Джоның жүк көлігінен шамалы қашып шығуы мүмкін екенін және ол 2025 жылдың 20 наурызында, сағат 10:17-де өлмейтінін анықтайды. Алайда, оның денесі суындырылғандықтан, оған жаңа дене табу қажет. Өле жаздаған бірнеше адамдардың денелерін қабылдаудан бас тартып, Джо көп миллиондық өнеркәсіпшінің денесін қабылдауға көндіріледі. Лео Фарнсвортты оның алтын іздеуші әйелі Джулия Фарнсворт және оның жақын серігі Тони Эбботт, Фарнсворттың жеке хатшысы, есірткі беріп, ваннада батырып өлтіреді. Джулия мен Тони Леоның қайта тірілгеніне таңғалады, ал Фарнсворттың үй шаруашылығы қызметкерлері оның кейбір әдеттері мен талғамдарының өзгергеніне қызығады. Футболға деген құштарлығын сақтап, Фарнсворт/Джо «Рамс» командасын сатып алады және оларды Суперкубокқа квотербек ретінде жетектеуді жоспарлайды. Сәттілікке жету үшін ол ең алдымен өзінің көп жылдық досы және «Рамс» командасының жаттықтырушысы Макс Корклдің көмегін сұрап, жаңа денесін жаттықтыруы керек. Сонымен қатар ол қоршаған ортаны қорғаушы Бетти Логанға ғашық болады, ол Фарнсворттың корпоративтік саясатына наразылық білдіру үшін оның үйіне келген кезде танысады. «Рамс» командасы Суперкубокқа дайындалып жатқанда, барлық кейіпкерлер қиын жағдайға тап болады. Мистер Джордан Джоға Фарнсворттың денесінен де бас тарту керектігін айтады. Джо қарсылық көрсетеді, бірақ Беттиге бір күні басқа біреумен кездесуі мүмкін екенін және оны есінде сақтауын өтінеді. Джулия мен Эбботт кісі өлтіру жоспарларын жалғастырады, ал Эбботт Фарнсвортты/Джоны атып өлтіреді. «Рамс» командасы Том Джарретті, тағы бір квотербекті, шешуші ойынға қоюға мәжбүр болады. Детектив, лейтенант Крим, күдіктілерді тергеп, олардың ойынды теледидардан тамашалауын қамтамасыз етеді. Корклдің көмегімен ол Джулия мен Эбботты бір-бірін айыптауға итермелейді. Ойын барысында ауыр соққыға ұшыраған Джаррет қаза табады. Мистер Джорданның көмегімен Джо Джарреттің денесіне кіріп, «Рамс» командасын жеңіске жетелейді. Команданың ойыннан кейінгі тойында Коркл Джоны табады, оның оны екенін түсінгенде, олар құшақтасып, эмоцияларын бөліседі. Джо теледидардан сұхбат алып жатқанда, мистер Джордан оған Том Джаррет ретінде өмір сүру үшін Джо Пендлтон ретінде өмірінің естеліктерін жоғалту керектігін айтады. Мистер Джордан жоғалып кеткенде Том/Джоның санасы шатастырады. Коркл Джоны іздеп барады, бірақ Джоның Томды «қалдырып кеткенін» түсінеді. Том стадионнан шығып бара жатқанда Беттиге тап болады. Олар әңгімелеседі, бір-бірін танитын сияқты, бірақ қалай екенін білмейді. Олар стадионнан шығып бара жатқанда, жарықтар бірінен соң бірі сөніп, Том Беттиді Фарнсворт/Джоны еске түсіретін бір нәрсе айтады. Бетти оның көздеріне қарап, оның бұрын не айтқанын еске алады және «Сен квотербексің» деп шошырғандай айтады. Том онымен бірге кофе ішуге шақырады, ол да келіседі.
Өндіріс
Бастапқыда Бити Мұхаммед Алиді басты кейіпкер ретінде ойнатуды жоспарлаған, бірақ Алидің бокспен айналысуын жалғастыруына байланысты кейіпкерді боксшыдан американдық футболшыға өзгертіп, өзі ойнады. Ол ойнаған аспаптың түрі де өзгерді; «Here Comes Mr. Jordan» фильмінде Пендлтон альт-саксофонда «The Last Rose of Summer» әнін орындайды, ал 1978 жылғы фильмде сопрано-саксофонда «Ciribiribin» әнін орындайды. Джо мен Фарнсворт үйінің қызметшілерімен бірге өткізген комедиялық жаттығу сахнасында, сондай-ақ «Rams» командасымен кейінгі жаттығу кезінде Генделдің F мажордағы №3 сонатасы Пол Бродидің (сопранино саксофоны) және Антонин Кубалектың (фортепиано) орындауында дыбысталады. Басты тақырып – Дейв Грузин мен Лондон симфониялық оркестрі орындаған «Heaven Can Wait» әні. Нил Даймонд фильмге арналған «Heaven Can Wait» деген ән жазды, ол жақсы тақырыптық ән болар деп ойлады, бірақ Бити оны пайдаланудан бас тартты. Пол Маккартни мен Wings тобының «Did We Meet Somewhere Before?» әні де фильмнің тақырыптық әні ретінде қарастырылды, бірақ кейін одан бас тарды. Бұл ән 1979 жылғы «Rock 'n' Roll High School» фильмінде пайда болды. «Супер Боул» ойыны (Питтсбург Стиллерс – «Rams») 1977 жылдың 1 қыркүйегінде Лос-Анджелес Мемориалдық Колизейде «Сан-Диего Чарджерс» – «Лос-Анджелес Рамс» командалары арасындағы маусымдық ойынның бірінші кезеңінде түсірілді. (Фильм шыққаннан кейін бір жарым жыл өткен соң, 1980 жылдың қаңтарында «Rams» және «Steelers» командалары XIV «Супер Боулда» нақты өмірде кездесті.) Фарнсворт үйі ретінде пайдаланылған сарай Сан-Францисконың оңтүстігіндегі Вудсайд қаласында орналасқан «Filoli» иелігінде түсірілді. Тағы бір түсіру орны, тіпті қысқа болса да, Лос-Анджелестегі «Evergreen Cemetery» зиратындағы готикалық тас шіркеуінің жанындағы жерде болды, онда Джо өзінің денесі кремацияланғанын және зират аумағына шашылып кеткенін біледі.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сайтында фильм 49 рецензияға негізделген 86% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 7.7/10. Сайттың сын консенсусы: "1940 жылдардың жарқыраған, көңілді комедияларына оралып, Heaven Can Wait өте жақсы өндіріс сапасымен және Чарльз Гродин мен Дайан Кэннонның керемет комедиялық өнерімен көңіл көтеріп, таң қалдырады". Metacritic 10 сыншының бағасына негізделген фильмге 100 балдық шкала бойынша 72 бал берді, бұл "көбінесе жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. Роджер Эберт фильмге төрт балдың үшеуін беріп, оны "Голливуд бұрын оңай да жақсы орындаған, көңілді комедияның" түрі деп атады. Джин Сискел фильмге төрт балдың үш жарымын беріп, оны "таң қалдыратын жаңалық пен ескі сәннің үйлесімін қамтитын керемет фильм" деп мәлімдеді. The New York Times газетінің Винсент Канби фильмнің "өзіне тән ерекшеліктері жоқ" екенін жазды. Оның орнына, ол кейде ең бағалы нәрсе – шын жүректен шыққан қуанышқа ие. Мистер Битти мен Мисс Кристи – рөлдері сценарийде қаншалықты қарапайым бейнеленген болса да, маңызды кейіпкерлерді жасауға қабілетті актерлер". Чарльз Шамплин Los Angeles Times газетінде "Битти мен оның серіктері осы жобаны аздаған қиындықтармен табысты аяқтады. Сценарий өте шебер жаңартылған" деп жазды. Гари Арнольд The Washington Post газетінде "Heaven Can Wait – қазіргі нарықтағы ең тартымды американдық фильм. Ол 1941 жылы көпшілікке ұнаған Here Comes Mr. Jordan фильмінің сүйкімділігі мен романтикалық қиялын сақтап қалады, сонымен қатар кейбір тұстарын жаңартып, рөлдерді басқа актерлерге бейімдейді". The New Yorker журналының Пенилопа Гиллиатт сценарийді "кейде ақылға сыймас, бірақ сонымен бірге ақылды" деп мақтады, бірақ "қайғы, Гарри Сегаллдың пьесасын қайта түсіруде осы ақыл мен таланттың бәрі не үшін керек? Сінематографтан шыққан шынайы әлеммен ешқандай байланысы жоқ. Соғыс кезінде рухтың көшуі мен қайта тууы туралы фильмдердің пайда болуын түсінуге болады, бірақ қазіргі уақытта мұндай фильмдерге қажеттілік жоқ".
Марапаттар мен ұсыныстар
Наградалар санаты Номинант(тар) Нәтижесі Академия сыйлығы Ең үздік фильм Уоррен Битти Ең үздік режиссер Уоррен Битти және Бак Генри Ең үздік актер Уоррен Битти Ең үздік қосалқы актер Джек Уорден Ең үздік қосалқы актриса Дян Кэннон Ең үздік сценарий – Басқа ортадан алынған материал негізінде Элейн Мэй және Уоррен Битти Ең үздік көркемдік режиссер Пол Сильберт, Эдвин О'Донаван және Джордж Гейнс Ең үздік операторлық Уильям А. Фрейкер Ең үздік түпнұсқалық саз Дав Грузин Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы Кинодағы ең үздік режиссерлік жетістік Уоррен Битти және Бак Генри Алтын глобус сыйлығы Ең үздік фильм – Музыкалық немесе комедия Ең үздік актер – Музыкалық немесе комедия Уоррен Битти Ең үздік қосалқы актриса – Фильм Дян Кэннон Юпитер сыйлығы Ең үздік халықаралық актер Уоррен Битти Сатурн сыйлығы Ең үздік фантастикалық фильм Ең үздік актер Уоррен Битти Ең үздік қосалқы актер Джеймс Мейсон Ең үздік қосалқы актриса Дян Кэннон Ең үздік режиссер Уоррен Битти және Бак Генри Ең үздік сценарий Элейн Мэй және Уоррен Битти Ең үздік костюмдер Теодора Ван Ранкл және Ричард Бруно Ең үздік музыка Дав Грузин Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы Ең үздік комедия – Басқа ортадан бейімделген Элейн Мэй және Уоррен Битти.