Кіріспе

«Ажыраспаған әйел» — Пол Мазурскидің 1978 жылғы американдық романтикалық комедиялық драмалық фильмі. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Пол Мазурски жүзеге асырған, ал басты рөлдерді Джилл Клейбург, Алан Бейтс, Майкл Мерфи және Клифф Горман сомдаған. Фильм үш «Оскар» сыйлығына ие болды: «Үздік фильм», «Үздік түпнұсқа сценарийі» және «Үздік әйел актрисасы» (Клейбург).

Сюжет

Эрика Бентон Соходағы өнер галереясында жарты күндік жұмыс істейді және табысты бизнесмен Мартинмен, сырттай бақытты некеде тұрады. Олар өспірім қыздары Паттимен бірге Верхний Ист-Сайдтағы (Upper East Side) сәнді пәтерде тұрады. Бірақ Мартиннің Марсия есімді, өзінен жас әйелмен бір жылдан бері сырлы қарым-қатынасы бар екені белгілі болады. Ол Эрикаға, өзінің сүйіктісін жақсы көретінін және оған үйленгісі келетінін айтқанда, Эрика қатты күйзеліске ұшырайды, ал Мартин үйден шығып кетеді. Паттидің, жақын достарының және психологтың көмегімен Эрика ажырасқанды жеңіп, өмірін жаңа бағытқа бұра бастайды. Ол ойсырап, тағы да кездесуге тырысады, бірақ Мартиннің сатқындығы мен сәтсіз соқыр кездесуден кейін, енді лайықты адамды таба алатынына күмәнданады. Оның еркектерге деген сенімсіздігі Паттимен қарым-қатынасына нұқсан келтіреді, себебі ол ашуын Паттидің жігіті Филге шашады. Күңкесінен Эрика Чарлимен, жағымсыз, еркек өктемдігіне бой алған әріптесімен қарым-қатынасқа түседі, бірақ бұл тәжірибе оған ешқандай ләззат сыйламайды. Жаңа өміріне бейімделген сайын, ол абстрактілі суретші Саулмен танысып, онымен қарым-қатынас жасайды. Екеуі де тәуелсіздіктерін жоғары бағалайды, сондықтан отбасылық өмірге бейімделу олар үшін қиынға соғады. Патти Саулмен кездескенде, бастапқыда оған қарсы болады, Эриканың Мартиннің орнын басу үшін оны әкелгісі келіп отыр деп ойлайды, бірақ Саул Паттиге мұндай ниеті жоқ екенін жеткізеді. Бірнеше шиеленіскен кездесуден кейін Мартин мен Эрика бір-бірімен сыпайы қарым-қатынас жасай бастайды, бірақ Мартин Марсия оны тастап кеткенін және Эриканы қайтадан өзіне қайтаруға ниеттенгенін айтады. Эрика оның ұсынысын қабылдамайды. Саул Эриканы жаз бойы Вермонттағы үйіне шақырып, оның балаларымен бірге өткізуге көндіруге тырысады, бірақ ол қызы мен өмірін ұзақ уақытқа тастағысы келмейтіндіктен бас тартады. Саулдың ғимаратының сыртында Эрика оған суретінің біреуін шатырдан тротуарға түсіруге көмектеседі. Көлікке отырғанша, Саул бұл суретті Эрикаға сыйлық ретінде бергенін айтады, ал ол Манхэттеннің көшелерімен алып кенепті иеленіп келеді.

Актерлік құрам

Фильмдегі абстрактілі экспрессионизм суреттерін суретші Пол Дженкинс жасаған, ол Бейтске актерлік рөліне дайындалу үшін сурет салу техникасын үйреткен.

Өндіріс

Пол Мазурский 1976 жылы неке және тәуелсіздік туралы ойларымен бөліскен бірнеше әйелмен сұхбаттасқаннан кейін сценарий жазуды бастады. Ол бастапқыда Эрика рөлін Джейн Фондаға ұсынды, бірақ ол «Джулия» фильмінде түсуге келісті. Мазурский Барбра Стрейзандты да басты рөлге қарастырды, бірақ оның агентінен жауап алмады. Ақырында, Джилл Клейбургті Мазурский Нью-Йорк театрында көргеннен кейін кастингсіз қарастырды. 32 жастағы Клейбург 16 жылдық некедегі әйел және жасөспірім қызын сомдауға тым жас деп есептелді, бірақ Клейбург өзіне ересек әйелге тән киім таңдап, Мазурскийдің кеңсесіне қайта оралып, рөлді алды. Негізгі түсірілім 1977 жылдың 5 сәуірінде Нью-Йорк қаласында басталды, түсірілімдер негізінен Манхэттеннің Жоғарғы Шығыс жағы мен Сохо аудандарында өтті. Клейбург түсірілімнің барлық кезеңінде демалыссыз жұмыс істеді; оның кейіпкері бюджеті тар фильмнің әрбір көрінісіне енгізілді. Энтони Хопкинске Саул рөлі ұсынылды, бірақ ол кейіпкер сценарийдің ортасынан кейін ғана пайда болатынын айтып, бас тартты. Мазурский әрқашан құрметтеген және ешқашан американдық фильмде түспеген британдық актер Алан Бейтс бұл рөлге ие болды. Бейтс қайтыс болған әкесімен Англияда қалуды қалағандықтан күдікпен қарады, бірақ Мазурский оған қайғылы жағдай туғанда әкесімен бірге болу үшін жеті күн беретініне сендірді. Бейтс келісті, ал әкесі ол үйге оралғаннан кейін қайтыс болды.