Крамерлерге қарсы Крамерлер: Ажырасу және отбасылық құндылықтар

Кіріспе

1979 жылы Роберт Бентон түсірген фильм.

«Креймерге қарсы» – Роберт Бентонның сценарийін жазып, режиссерлік еткен, Эвери Корманның 1977 жылғы сол аттас романы негізінде түсірілген 1979 жылғы американдық сот драмасы. Фильмде Дастин Хоффман, Мерил Стрип, Джастин Генри және Джейн Александр бас рөлдерде ойнайды. Ол бір жұбайдың ажырасуы, оның жас ұлына тигізген әсері, сондай-ақ олардың қарым-қатынастары мен бала тәрбиесіне қатысты көзқарастарының қалай өзгеретінін көрсетеді. «Креймерге қарсы» ажырасудың психологиялық аспектілерін және салдарына тоқталады, сонымен қатар жыныстық рөлдер, әкелердің құқықтары, жұмыс пен жеке өмірдің арасындағы тепелдік және жалғыз ата-аналар сияқты қоғамда кең таралған немесе жаңадан пайда болған әлеуметтік мәселелерді қамтиды. «Креймерге қарсы» 1979 жылдың 19 желтоқсанында Columbia Pictures тарапынан көрсетілімге шықты. 8 миллион долларлық бюджетпен 173 миллион доллардан астам табыс әкеліп, фильм АҚШ пен Канадада 1979 жылғы ең табысты фильм атанды. Фильм шыққан кезде сыншылардың жоғары бағасын алды, режиссурасы, сюжеті, сценарийі және актерлік шеберлігі жоғары деңгейде бағаланды, Хоффман мен Стриптің ойынына ерекше мақтау айтылды. «Креймерге қарсы» 52-ші «Оскар» сыйлығында 9 номинацияға ие болды, оның ішінде «Ең үздік қосалқы актер» (Генри үшін) және «Ең үздік қосалқы актриса» (Александр үшін) номинациялары да бар. Сонымен қатар, 5 сыйлықты жеңіп алды: «Ең үздік фильм», «Ең үздік режиссер» (Бентон үшін), «Ең үздік актер» (Хоффман үшін), «Ең үздік қосалқы актриса» (Стрип үшін) және «Ең үздік бейімделген сценарий». 37-ші «Алтын глобус» сыйлығында фильм 8 номинация алды, соның ішінде «Ең үздік режиссер» (Бентон үшін), «Ең үздік қосалқы актер» (Генри үшін) және «Ең үздік қосалқы актриса» (Александр үшін). Нәтижесінде, 4 сыйлыққа ие болды, олар: «Ең үздік драма фильмі», «Ең үздік актер (драма)» (Хоффман үшін) және «Ең үздік қосалқы актриса» (Стрип үшін). «Креймерге қарсы» 34-ші BAFTA киносыйлығында да 6 номинация алды, оның ішінде «Ең үздік фильм», «Ең үздік режиссер» (Бентон үшін), «Ең үздік актер» (Хоффман үшін) және «Ең үздік актриса» (Стрип үшін), бірақ ешқайсысын жеңіп алмады.

Kramer vs. Kramer is a 1979 American legal drama written and directed by Robert Benton, based on Avery Corman's 1977 novel of the same name. The film stars Dustin Hoffman, Meryl Streep, Justin Henry and Jane Alexander. It tells the story of a couple's divorce, its impact on their young son, and the subsequent evolution of their relationship and views on parenting. Kramer vs. Kramer explores the psychology and fallout of divorce, and touches on prevailing or emerging social issues, such as gender roles, fathers' rights, work life balance, and single parents. Kramer vs. Kramer was theatrically released December 19, 1979, by Columbia Pictures. The film emerged as a major commercial success at the box office, grossing more than $173 million on an $8 million budget, becoming the highest grossing film of 1979 in the United States and Canada. It received widespread critical acclaim upon release, with high praise for its direction, story, screenplay and performances of the cast, with major praise directed towards Hoffman and Streep's performances. Kramer vs. Kramer receiving a leading 9 nominations at the 52nd Academy Awards, including Best Supporting Actor (for Henry) and Best Supporting Actress (for Alexander), and won a leading 5 awards – Best Picture, Best Director (for Benton), Best Actor (for Hoffman), Best Supporting Actress (for Streep) and Best Adapted Screenplay. At the 37th Golden Globe Awards, the film received a leading 8 nominations, including Best Director (for Benton), Best Supporting Actor – Motion Picture (for Henry) and Best Supporting Actress – Motion Picture (for Alexander), and won a leading 4 awards, including Best Motion Picture – Drama, Best Actor in a Motion Picture – Drama (for Hoffman) and Best Supporting Actress – Motion Picture (for Streep). It also received 6 nominations at the 34th British Academy Film Awards, including Best Film, Best Direction (for Benton), Best Actor in a Leading Role (for Hoffman) and Best Actress in a Leading Role (for Streep), but failed to win any.

Сюжет

Тед Крамер, Нью-Йорктегі жұмысқа жаны құмар жарнамашы, жаңа ғана маңызды тапсырыс пен қызметтік өрлеуге қол жеткізді. Бірақ ол сегіз жылдық әйелі Жоаннамен қуанышын бөліскенде, ол оны тастап кететінін хабарлап, оны таң қалдырады. Ол жеті жасар ұлы Биллисіз пәтерден шығып кетеді, өйткені өзі ана болуға лайық емес деп сезінеді. Ертесі күні Билли анасы туралы сұрағанда, Тед оның біраз уақытқа жалғыз болу үшін кеткенін түсіндіреді. Тед Биллиді бастауыш мектепке апарып, ол қай сыныпта оқитынын сұрап, кіреберістегі әйелге тапсырып, жұмысына асығады. Жарнама агенттігінде Тед жағдайды достасы әрі басшысы Джим О'Коннорға айтады. Джим түсіністікпен қарайды, бірақ Тедтің жағдайы оның жаңа жауапкершілігіне – Mid Atlantic Airlines тасымалдаушысымен жұмыс істеуге кедергі келтірмейді деп үміттенеді. Бастапқыда Тед пен Билли жаңа жағдайға бейімделуге тырысады, өйткені Билли анасын сағынады, ал Тед әдетте Жоанна атқаратын қосымша үй жұмыстарын істеуге мәжбүр болады. Әкесі мен ұлы Жоаннаның жоқтығына көнігіп, күнделікті өмірге еніп, бірақ Тедтің жұмысы нашарлайды. Бір күні Билли мен Тед арасында ұрыс болады, Билли анасын жылап шақырады, бірақ кейін олар татуласады. Билли анасының кетіп қалғанына өзінің кінәлі екенін ойлағанда, Тед Жоанна некеде бақытсыз болғандықтан кеткенін айтады. Темірқазықпен бірге тұратын ажырасып кеткен көршісі Маргарет Фелпстің Жоаннамен жақын достасы болғанын Тед біледі. Бір күні Билли спорт алаңынан құлап, жарақаттанады. Тед оны ауруханаға апарып, дәрігерге ұлының қасында қалуға рұқсат сұрайды, оған он тігіс салады. Он бес айдан кейін Тедке Жоанна қоңырау шалып, оны мейрамханада кездесуге шақырады. Жоанна Калифорнияда жұмыс істеп, психологпен кеңескеннен кейін бақытты екенін айтады. Ол енді ұлын өсіруге дайын екенін және Биллидің Калифорнияға келіп, өзімен бірге тұрғанын қалайтынын айтқанда, Тед ашуланып, кетеді. Ол ажырасу жөніндегі адвокат Джон Шонессимен кеңеседі. Жұмыста Джим Тедке агенттік оны жұмыстан босатып отырғанын хабарлайды, өйткені Mid Atlantic Airlines басшылары оның жұмысына наразы. Жұмыссыз болса, оның қамқорлыққа ие болу мүмкіндігі жоқ екенін білген Тед, мерекелік маусымда жарнамалық фирмалар жұмысқа алуға ынтасыз болғанына қарамастан, жиырма төрт сағат ішінде жұмыс табуға тырысады. Ол екі агенттік басшысын өтінішін дереу қарастыруға көндіреді және өте біліктілігі бар, бірақ жалақысы төмен лауазымды қабылдайды. Қамқорлыққа қатысты сот отырысы басталады. Сотта Жоанна Тед оны ешқашан зорлаған жоқ екенін, адал болғанын айтады, бірақ ол үйде отырып бала тәрбиелегенде өзіне сенімсіздік сезінгенін мойындайды. Ол енді "толыққанды адамға айналғанын" және ұлына әкесінен гөрі анасының көбірек қажет екенін мәлімдейді. Тед Жоанна сияқты бала тәрбиелей алатынын дәлелдегенін айтады және Биллиді одан айыру "өтелмейтін" зиян келтіруі мүмкін деп талап етеді. Сот процесі қызып кеткенде, адвокаттардың шабуылдары күшейеді. Шонесси Жоаннаны некелерінің бұзылуына өзінің кінәсін мойындауға мәжбүрлеп, көз жасына алдырады. Тед өзінің әке және күйеу ретінде қателіктер жасағанын мойындайды. Бірақ оның жұмысынан айырылуы және Биллидің жарақаттануы оның беделін түсіру үшін пайдаланылады. Тед Жоаннаның адвокатының агрессивті тактикасына наразылық білдіреді. Маргарет Тедтің атынан куәлік етеді және Жоаннадан оның керемет әке болғанын мойындауын сұрайды. Кейін Тед Жоаннаның қамқорлыққа ие болғанын біледі. Ол Биллиді сотта куәлік берудің ауыртпалығынан құтқару үшін шағымданудан бас тартады. Билли Тед Биллидің анасымен бірге тұрғанына қарамастан, олар әлі де бір-бірін көретінін түсіндіргенде, көңілі толады. Жоанна Биллиді алып кетуге келеді, ол үйдің домофонына қоңырау шалып, Тедті жалғыз кездесуге шақырады. Ол Биллиді үйінен алып кетуге болмайтынын түсінгеннен кейін, ол бала күтімінен бас тартатынын көз жасын төгіп айтады. Тед оны баласына хабарласу үшін лифтке көтерілгенде, оны жұбатады.

Ted Kramer, a workaholic advertising executive in New York City, has just landed an important account and job promotion. However, when he shares the news with Joanna, his wife of eight years, she shocks him by announcing she is leaving him. She walks out of the apartment without Billy, the couple's seven year old son, because she feels she is unfit to be his mother. The next morning when Billy asks about his mother, Ted explains that she went away to be alone for a while. Ted drops Billy at his elementary school by asking him what grade he attends and leaving him with a woman at the entrance, before rushing to work. At the ad agency, Ted confides about the situation to Jim O'Connor, his boss and friend. Jim is understanding, but hopes that Ted's situation will not interfere with his new responsibility as the lead person on the Mid Atlantic Airlines account. Initially, Ted and Billy struggle to adapt to their new living situation as Billy misses his mother and Ted has to do the extra housework usually done by Joanna. Father and son gradually settle into a routine without Joanna, but Ted's work suffers. Billy and Ted have a fight one evening in which Billy cries for his mother, but they later reconcile. When Billy worries his mother's departure is his fault, Ted assures him that Joanna left because she was not happy in the marriage. Meanwhile, Ted has become good friends with divorced neighbor Margaret Phelps, whom Joanna was confidantes with. One day, Billy has an accident when he falls off a jungle gym. Ted rushes him to the hospital, and asks the doctor to let him stay by his son's side as he receives ten stitches. After fifteen months, Ted receives a call from Joanna and meets her at a restaurant. Joanna reveals she is happier after working in California and seeing a therapist. When she states that she is now ready to raise her son and wants Billy to come live with her in California, Ted becomes furious and leaves. He consults with divorce attorney John Shaunessy, who cautions that the court usually awards custody to the mother when the child is young. At work, Jim notifies Ted the agency is letting him go because the Mid Atlantic Airlines executives are displeased with his work. Knowing he has no chance at custody if he is unemployed, Ted doggedly tries to land a job within twenty four hours, despite few ad firms hiring during the holiday season. He convinces two agency executives to consider his application immediately, and accepts a lower salaried position for which he is overqualified. The custody hearing begins. In court, Joanna asserts that Ted never abused her or was unfaithful, but she lost her self esteem as a stay at home mother. She insists she has since "become a whole person again" and believes her son needs her more than his father. Ted states he has proven that he can parent as well as Joanna, and insists that taking Billy away from him could cause "irreparable" harm. The legal battle becomes contentious when the attorneys resort to brutal character assassinations. Shaunessy brings Joanna to tears by forcing her to admit that she was part of the marriage's failure. Ted also admits he made mistakes as a father and husband. However, his job loss and Billy's accident are used to discredit him. Ted expresses resentment at Joanna for her attorney's aggressive tactics. Margaret testifies on behalf of Ted and implores Joanna to recognize that he has become a great father. Later, Ted learns Joanna was awarded custody. He decides not to appeal in order to spare Billy the burden of testifying in court. Billy becomes upset as Ted explains that they will still see each other, even though Billy will be living with his mother. On the morning Joanna is scheduled to pick up Billy, she rings the apartment building's intercom and asks to see Ted in the lobby alone. She tearfully reveals that she is relinquishing custody after realizing that she does not want to take Billy away from his home. Ted reassures her as she takes the elevator up to inform her son.

Өндіріс

Продюсер Стэнли Р. Джаффе және жазушы-режиссер Роберт Бентон Эйвери Корманның түпнұсқа романын оқыды және оқиға оларды қатты әсер еткендіктен, оны фильмге бейімдеу құқығын сатып алды. Тед Крамердің басты рөліне Дастин Хоффманды ғана көріп тұрды. Хоффман, сол кезде ажырысып жатқандықтан, бастапқыда рөлден бас тартты. Ал Пачиноға рөл ұсынылды, бірақ ол бұл рөл өзіне қолайлы емес деп ойлады. Джон Войт та рөлден бас тартты. Бентон Генриге оның ойынын табиғи ету үшін импровизация жасауға кеңес берді. Кейт Джексонға Джоанна Крамер рөлі ұсынылды, бірақ продюсер Аарон Спеллинг Джексонның түсіріліп жатқан "Чарлидің періштелері" телесериалының түсірілім кестесін өзгерте алмағандықтан, ол рөлді қабылдай алмады. Мерил Стрипті таңдамас бұрын Фэй Данауэй, Джейн Фонда және Али МакГроуға рөл ұсынылды. Хоффман Стриптің күйеуі Джон Казаленің бірнеше ай бұрын қайтыс болғаны оған эмоционалдық күш пен "әлі де сарқырамаған қайғы" сыйлағанына сенді. Гейл Стрикленд алғаш Тедтің көршісі Маргарет рөліне бекітілді, бірақ бір апта түсірілімнен кейін ("көркемдік дауларға" байланысты, Columbia Pictures мәлімдемесі бойынша) кетіп, оның орнына Джейн Александр келді. Майкл Шульман Стриклендтің Хоффманмен түсірілімнің қарқындылығынан қатты шаршап, дірдектеп сөйлей бастағанын, оның сөздерін түсіну қиын болғанын айтады. Трюфо өзінің жобаларымен айналысқандықтан рөлден бас тартты және сценарист Роберт Бентонды фильмді режиссерлік етуге ұсынды. Джобет Уильямс жас Джастин Генримен бірге түсірілімде киімін шешуден қорқыды. "Менің жалаңаш болғаным кішкентай баланы жарақаттауы мүмкін деп қорқатынмын", - деді ол, бірақ баланың алаңдамағанын көріп, тынышталды.

Дау

Хоффман фильм түсірілімі кезінде Стрипті мазалағаны туралы көп хабарланды, және олардың арақатынасы шиеленіскен болды. 1979 жылы Time журналына берген сұхбатында Стрип Хоффманның алғашқы кездесуде оның кеудесін сипағанын айтты, бірақ Стриптің өкілі мақаланың "сол кездесудің нақты бейнесі" емес екенін мәлімдеді. Стрип Джоаннаны сценарийдегіден гөрі мейірімдірек және осал етіп көрсетуді ұсынғанда, Хоффман оған қарсылық көрсетті. Ол Стрипке ұятсыз сөздер мен қара сөздер айтып, оның жақында қайтыс болған никелес Джон Казаленің есімін атап, одан жақсы ойын шығару үшін осылай жасағанын айтты. Ол әйгілі түрде әйнек стақанды ескертпестен қабырғаға тигізіп, оның шашына әйнек сынықтарын шашыратты (бірақ бұл туралы операторға бұрын хабарлаған). Оған жауабы: "Егер мұндайды тағы жасасаң, маған ескертетін болсаң жақсы болар еді".

Қабылдау

«Креймерге қарсы Креймер» шыққан кезде сыншылардың жоғары бағасына ие болды, режиссурасы, сюжеті, сценарийі және актерлік құрамының шеберлігі жоғары бағаланды, Хоффман мен Стриптің орындауына ерекше мақтаулар айтылды. Фильм 101 рецензияға негізделген Rotten Tomatoes шолу агрегаторында 89% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 8.20/10. Консенсус былай деді: «Ажырысу тақырыбы бұрынғыдай қорқынышты емес, бірақ «Креймерге қарсы Креймер» әлі де ойлы, жақсы ойналған драма, ол тараптарды алуға немесе оңай жауап беруге қарсы тұрады». Metacritic-те тоғыз рецензияға негізделген 100 балдан 77 балл жинады, бұл «жалпы алғанда оң пікірлерді» көрсетеді. Роджер Эберт (Chicago Sun-Times) Бентонның сценарийін мақтап, фильмге төрт жұлдыз берді. «Оның кейіпкерлері бір-бірімен ғана сөйлеспейді, сонымен қатар өздері туралы көп нәрсені ашады және кейде өз ниеттерін түсіну процесінде көрінеді. «Креймерге қарсы Креймер» фильмін осылай әсерлі ететіні де осы: кейде кейіпкерлердің өзгеретінін және шешімдер қабылданатынын, тіпті біз оларды қадағалап отырғанда сезінесіз». The New York Times газетінің Винсент Канби оны «Эвери Корманның ең көп сатылған романының керемет, тапқыр, қозғалтатын, өте ақылды бейімделуі» деп атады, Стрип «жылдың маңызды орындаушыларының бірі», ал Хоффман «өз мансабының ең жақсы екі немесе үш рөлінің бірінде керемет». Chicago Tribune газетінің Джин Сискел фильмге төрт жұлдыз берді және «Креймерге қарсы Креймер» ешқашан төменгі, реалистік үнін жоғалтпайды. Фильмнің соңында сіз неге мұндай фильмдерді көбірек көрмейміз деп ойланасыз. Афинал, оның тарихы да ерекше емес». Ол Хоффманның «өзінің ең есте қаларлық орындаушыларының бірі» екенін және «келесі сәуірде «Оскар» сыйлығын жеңуі керек» деп ойлады. Variety газеті былай жазды: «Экранда ерлер әйелдерді тастап кеткен, әйелдер ерлерді тастап кеткен туралы көптеген оқиғалар болды, бірақ олардың ешқайсысы да Креймер сияқты мәселені осылай тікелей және адал түрде қарастырмады. Қатал сот процесі басталғанда, адамдық фактор ешқашан естен шығарылмайды, және бұл Бентон мен Джаффе, әсіресе Хоффман мен Стриптің еңбегінің арқасында екі басты кейіпкер де сенімді және жанындағыдай көрінеді». Los Angeles Times газетінің редакторы Чарльз Шамплин оны «мүмкіндігінше мінсіз фильм» және «эмоционалдық күші зор фильм» деп жариялады. Gary Arnold (The Washington Post) фильмді «партизандық пафостың жеңісі, әке мен баланың байланысын тойлайтын фильм» деп атады, ол «Чемпион» (1979) сияқты көз жасты көтеретін фильмдердің сәтсіздігін ақылмен жеңіп шықты. Stanley Kauffmann (The New Republic) былай деп жазды: «Барлық адамдар күтілетін қиындықтардан өтеді, жүгірушілердің жарыста кедергілерді жеңуі сияқты: бұл таңқаларлық емес, олардың қалай жасағаны ғана маңызды. Бірақ актерлер оны одан да әсерлі етеді». Фильмнің шығуынан кейін көп ұзамай The New York Times және Time журналы жеке мақалалар жариялады, онда адвокаттар мен судьялар сот процесінің көріністерін «заңды түрде ескірген» деп сынады. Заң мамандарының пікірінше, қазіргі заманғы судья психологиялық сараптаманы пайдаланар еді, сондай-ақ баланың пікірін де ескерер еді. Тағы бір сын – бірлескен қамқорлық мүмкіндігі қарастырылмады. 2003 жылы The New York Times газеті фильмді «Ең жақсы 1000 фильм» тізіміне енгізді.

Kramer vs. Kramer received widespread critical acclaim upon release, with high praise for its direction, story, screenplay and performances of the cast, with major praise directed towards Hoffman and Streep's performances. The film holds an 89% approval rating on review aggregator Rotten Tomatoes, based on 101 reviews, with an average score of 8.20/10. The consensus reads: "The divorce subject isn't as shocking, but Kramer vs. Kramer is still a thoughtful, well acted drama that resists the urge to take sides or give easy answers." It has a score of 77 out of 100 on Metacritic, based on nine reviews, indicating "generally favorable reviews". Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film four stars, giving praise to Benton's screenplay. "His characters aren't just talking to each other, they're revealing things about themselves and can sometimes be seen in the act of learning about their own motives. That's what makes Kramer vs. Kramer such a touching film: We get the feeling at times that personalities are changing and decisions are being made even as we watch them." Vincent Canby of The New York Times called it a "fine, witty, moving, most intelligent adaptation of Avery Corman's best selling novel", with Streep giving "one of the major performances of the year", and Hoffman "splendid in one of the two or three best roles of his career." Gene Siskel of the Chicago Tribune gave the film four stars out of four, and wrote, "Kramer vs. Kramer never loses its low key, realistic touch. You will sit at the end of the film wondering why we don't see more pictures like this. After all, its story is not all that unusual." He thought that Hoffman gave "one of his most memorable performances", and "should win the Academy Award next April". Variety wrote, "Stories on screen about men leaving women, and women leaving men have been abundant as of late, but hardly any has grappled with the issue in such a forthright and honest fashion as Kramer While a nasty court battle ensues, the human focus is never abandoned, and it's to the credit of not only Benton and Jaffe, but especially Hoffman and Streep, that both leading characters emerge as credible and sympathetic." Charles Champlin of the Los Angeles Times declared it "as nearly perfect a film as can be", and "a motion picture with an emotional wallop second to none this year." Gary Arnold of The Washington Post called the film "a triumph of partisan pathos, a celebration of father son bonding that astutely succeeds where tearjerkers like The Champ (1979) so mawkishly failed". Stanley Kauffmann of The New Republic wrote, "All the people go through expected difficulties the way that runners take the hurdles in a track event: no surprise in it, it's just a question of how they do it. But the actors make it more." Shortly after the film's release, The New York Times and Time magazine published separate articles in which members of the bar and bench criticized the court battle scenes as "legally out of date". According to the legal experts interviewed for the articles, a modern judge would have made use of psychological reports, and also would have considered the wishes of the child. Another criticism was that the option of joint custody was never explored. In 2003, The New York Times placed the film on its Best 1000 Movies Ever list.

Кассалық жинақ

"Крамерге қарсы Крамер" 534 кинотеатрдағы алғашқы аптасында $5,559,722 табыс әкелді. АҚШ және Канадада ол $106,3 миллион табыс тапты. Шетелдегі алғашқы 13 аптада $67 миллионнан астам табыс жинады. Бұл фильм Колумбия студиясының шетелдегі ең табысты фильмі болды, кинотеатрлардағы жалға алудан $57 миллион табыс әкелді, бірақ 1990 жылы "Look Who's Talking" (Колумбия Тристар халықаралық деңгейде таратқан) осы көрсеткішті арттырып кетті.

Мәдени әсері

Креймер мен Креймер 1970-ші жылдарда аналық және әкелік туралы көзқарастар өзгере бастаған кездегі мәдени серпілісті бейнеледі. "Mon fils, ma bataille" әні, ауыр ажырасу және баланың күтімін сақтау үшін әкенің күресі туралы, Дэниел Балавойннің ата-анасының ажырасуынан, оның гитаришісі Колин Суинберннің ажырасуынан және "Креймерге қарсы Креймер" фильмінен шабыт алды.

Бейімделу

1990 жылы фильм түрік тілінде «Оғұлкан» деп қайта түсірілді, режиссерлік және басты рөлді Цюнейт Аркин сомдады. 1995 жылы үнді тілінде (хинди) «Акеле Хум Акеле Тум» фильмі шықты, онда Амир Хан мен Маниша Койрала түсті. 2016 жылы урду тілінде «Зиндаги Китни Хасин Хай» фильмінде Сажал Али мен Фироз Хан ойнады.