Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Полиграфты бірлесіп ойлап тапқан Леонард Килер (30 қазан 1903 - 20 қыркүйек 1949) – полиграфтың бірлескен авторы. Ол көп салалы ғалым Леонардо да Винчидің құрметіне аталған және Нард деп аталуды ұнатты. Ол Беркли орта мектебінің оқушысы және әуесқой фокусник болған. Алдамшылықты анықтау мақсатымен жасалған Джон Август Ларсонның "кардиопневмопсихограмма" аппаратына қызығып, оны жетілдіріп қазіргі заманғы полиграфты құруға атсалысты.
Co inventor of the polygraph
Leonarde Keeler (October 30, 1903 – September 20, 1949) was the co inventor of the polygraph. He was named after the polymath Leonardo da Vinci, and preferred to be called Nard. He was a Berkeley high school student and amateur magician. He was captivated by John Augustus Larson's machine, a "cardio pneumo psychogram", with the goal of detecting deception, and worked on it to produce the modern polygraph.
Ерте өмір
Ол 1903 жылы Калифорния штатының Солтүстік Беркли қаласында дүниеге келген. Орта мектепте оқып жүргенде, ол Беркли полиция басқармасында полиция бастығы Август Фолмерге көмектесіп жұмыс істеді. Ол көп қызмет атқаратын полиграфты жасаған Ларсонның жақын көмекшісі болды. Орта мектепті бітірген соң, 1923 жылдың күзінде Берклидегі Калифорния университетіне қабылданды. Бірақ көп ұзамай Лос-Анджелес қаласының полиция бастығы қызметіне тағайындалған Фолмерді іздеп, UCLA-ға оқуға түсті.
He was born in 1903 in North Berkeley, California. While in high school, he worked for the Berkeley Police Department for the Chief of Police August Vollmer. He was a keen assistant to Larson who had developed a multi tasking polygraph. After graduating from high school, he enrolled at the University of California, Berkeley in the fall of 1923. He moved shortly after that to enroll in UCLA to follow Vollmer who accepted a new job as the Chief of Police for Los Angeles.
Өнертабыс және мұра
1924 жылы Килердің «Эмотограф» деп атаған алғашқы қолмен жасалған полиграф құралы үйінде болған өртте жанып кетті. 1935 жылдың 2 ақпанында ол өзінің өнертабысы – Килер полиграфы, басқаша айтқанда, өтірік анықтағышты алғаш рет қолданды. Килер өтірік анықтағышты Висконсин штатының Портедж қаласында екі қылмыскерге қолданды, олар кейіннен сотта өтірік анықтағыш нәтижелері ұсылғаннан кейін шабуыл жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Килер полиграфының алғашқы қолданылғандағы бір мысалы 1937 жылы Иллинойс штатының Ломбард қаласында 5 жасар Роджер Уильям Лумистің қанына батқан оқиғамен байланысты болды. Тәртіптік іс бойынша күдік танылған адам – баланың анасы Грейс Ивонн Лумис еді. 1938 жылы Килер Кливлендтегі дене бөліктерімен жасалған кісі өлтірудегі басты күдікті Фрэнсис Суиниге полиграфпен тексеру жүргізді. Суини тесттен өте алмады, көптеген адамдар оның кінәлі екеніне сендірді; алайда, дәлелдердің жетіспеуіне байланысты Суиниге ешқашан кісі өлтіру айыбы тағылмады. Ол, ең алдымен, қылмыстық тергеу және жұмысқа қабылдау кезінде заманауи полиграфияны танымал етуде маңызды рөл атқарды. Ол тіпті 1948 жылы Джеймс Стюарт, Ричард Конте және Ли Дж. Коббпен бірге түсірілген «Call Northside 777» деген қара фильмде өзінің рөлін ойнады. Килер 1930 жылы Чикагоға Солтүстік-Батыс университетінің ғылыми қылмыстық зертханасында жұмыс істеу үшін көшті және 1936 жылы зертхананың басшысы болды. Ол 1938 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін жеке кәсіп ашты. Ол «Килер институты» деп аталған алғашқы полиграф мектебін ашты. Ол жеке полиграф бойынша алғашқы толық уақытты консультант болды. 1930 жылы Чикагода психологияны оқыған Кэтрин (Кей) Апплегейтке үйленді. Ол сот-медициналық сарапшы болып оқыды және елдегі алғашқы әйел қолтаңба сарапшысы атанды. Кейіннен ол Чикагода барлық әйелдерден құралған жеке детективтік агенттігін құрды, сот-медициналық тергеуде маманданған, Килерден ажырасып, Рене Дуссакқа үйленді және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде WASPS (Әйелдерге көмекші ұшқыштар қызметі) қатарына қосылды. Ол 1944 жылы Огайо штатындағы Паттерсон полигонының жанында WASP-ті таратуға қарсы күресу үшін ел бойынша жалғыз ұшу кезінде қаза тапты.
In 1924, Keeler's first handmade polygraph instrument, which he called "the Emotograph", was destroyed in a fire at his residence. On February 2, 1935, he conducted the first use of his invention, the Keeler Polygraph—otherwise known as the lie detector. Keeler used the lie detector on two criminals in Portage, Wisconsin, who were later convicted of assault when the lie detector results were introduced in court. One of the earlier uses of the Keeler Polygraph was in 1937, in connection to the murder of 5 year old Roger William Loomis in Lombard, Illinois. The subject was Grace Yvonne Loomis, the child's mother. In 1938, Keeler conducted a polygraph test upon Francis Sweeney, the chief suspect in the Cleveland torso murders. Sweeney failed to pass the test, leading many to believe that he was the culprit; however, due to lack of evidence, Sweeney was never charged with the killings. He above all was most instrumental in the popularization of modern polygraphy in criminal investigation and job screenings. He went as far as appearing in person in the 1948 film noir docudrama, Call Northside 777 with James Stewart, Richard Conte, and Lee J. Cobb, playing himself. Keeler moved to Chicago in 1930 to work in the Scientific Crime Detection Laboratory at Northwestern University and ultimately became the head of the laboratory in 1936. He held that position until 1938 when he entered private business. He opened the first polygraph school, known as the 'Keeler Institute.' He became the first full time private polygraph consultant. He married a fellow psychology student Katherine (Kay) Applegate in 1930 in Chicago. She was trained as a forensic sleuth, becoming the nation's first female handwriting analyst. Later on, she established her own all woman's detective agency in Chicago, specializing in forensic investigation, and left Keeler to marry another man, Rene Dussaq, and during World War II joined the WASPS (Women's Auxiliary Service Pilots). She died in 1944 near Patterson Field in Ohio while flying solo across the country to help halt the disbanding of the WASPs.
Кейінгі өмір және өлім
Әйелінің кетуінен және кейін қайтыс болуынан қатты күйзелген Килер 1949 жылы Висконсин штатының Дор округінде 45 жасында стресс, алкоголь және темекі шегуден туған инсульттан көз жұмды. Оның полиграфты дамытуға қосқан үлесі "Американдық тәжірибе" бағдарламасында 2023 жылдың 3 қаңтарында тұңғыш рет көрсетілген "Жалғанды анықтаушы" деректі фильмінде таныстырылған.
Devastated by his wife's departure and later death, Keeler died in 1949 in Door County, Wisconsin, at the age of 45, after suffering a stroke brought on by stress, alcohol, and cigarettes. His contributions to the development of the polygraph are featured in the documentary film The Lie Detector which first aired on American Experience on January 3, 2023.