Махаббат пен бидің әлемі: Dil To Pagal Hai

Кіріспе

1997 жылы Йэш Чопраның түсірген "Дил то пагал хай" (Dil To Pagal Hai) музыкалық фильмі – 1997 жылы шыққан үнді тіліндегі музыкалық романтикалық фильм. Режиссері – Йэш Чопра. Басты рөлдерде Шахрух Хан, Мадури Дикшит, Каризма Капур және Аксхай Кумар ойнаған. Фильм музыкалық труппа мүшелерінің махаббат өмірін баяндайды, онда екі биші (Дикшит пен Капур) хореографтарымен (Хан) үшбұрышқа түсіп қалады. Саундтректі Ұттам Сингх жазса, ән сөздерінің авторы – Ананд Бакши. Баспа және жарнама шығындарымен қоса, фильмнің бюджеті 2000 долларды құрады. "Дил то пагал хай" әлем бойынша 2000 доллардан астам табыс әкеліп, сол жылғы ең табысты фильм атанды. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, режиссурасы, сюжеті, сценарийі, саундтрегі, түсірілім жұмысы және Хан, Дикшит, Капур мен Кумардың актерлік шеберлігі ерекше аталып өтті.

Сюжет

Рахул мен Ниша Мумбайда би-музыкалық қойылымдар орындайтын би тобының мүшелері. Ниша Рахулға ғашық, бірақ сыртынан олар тек дос. Рахул "Мая" атты жаңа мюзикл түсіруді жоспарлап отырғанын айтады. Труппа мүшелері, соның ішінде Ниша, "Мая" атты кейіпкерге күмәнданады. Рахул оны шынайы сүйіспеншілікке сенетін және өзінің сүйікті ханзадасын күтіп жүрген қыз ретінде сипаттайды. Маяның рөлін Ниша ойнайды. Топтың жаңа мүшесі - керемет, классикалық билеуші, биге құштар Пуажа. Жас шағында жетім қалған Пуджаны ата-анасының жақын достары тәрбиеледі. Поджа мен Рахулдың бір-біріне қайта-қайта тап болған кезде, бірінен соң бірі қателесіп қалады. Әрқайсысы осылай орындалады, оның артында әнді бір көйлегі ойнайды, ол әнді Поджа тыңдайды. Көп ұзамай Пуджаны Германияға асырап алған ата-анасының ұлы, балалық шағынан Лондонда жұмыс істеген досы Ажай алып кетеді. Бір қызығы, Пуджа оның ұсынысына келіседі. Осы арада Ниша алдағы спектакльдің репетициясы кезінде аяғын жарақаттанады, дәрігер оған бірнеше ай бойы төсекпен демалып, би билеуге болмайды деп кеңес береді. Пьесада Нишаның орнына жаңа биші іздеп жүргенде, ол бір күні Поожаның би билеп жүргенін көріп, оның рөлге өте қолайлы екеніне сенеді. Ол қызға репетицияларға келуін сұрайды, көп ойланғанымен, қыз келіседі. Рахул мен Пудза жақын дос болады. Ниша ауруханадан қайтып келеді де, оның орнына басқа біреуді таңдағанын біліп, Рахулдың Поджаны жақсы көретінін білгенде қызғанады. Рахулдың оған деген сүйіспеншілігін қайталамағанын білген ол Лондонға барып, ата-анасына баруға шешім қабылдайды. Репетиция барысында Рахул мен Пудза бір-біріне ғашық болады. Бір күні Рахул Пуджаны үйіне апарып, әуенін сыбырлатып, Пуджаның көп естіген әуенін сүйгенін түсінеді. Келесі күні екеуі Пуджаның бұрынғы би мұғалімімен кездеседі, оны Пуджа Тай деп атайды, ол екеуі бір-біріне қатты ғашық екенін түсінеді. Би тобының екі мүшесінің үйлену тойында Рахул мен Пудза бір-біріне деген махаббатын қалай білдіру керектігін білмейді. Пьесаның премьерасына бірнеше күн қалғанда, Аджай Пуджаны таң қалдыру үшін репетиция залына келеді. Ол әркімге өзінің күйеу жігіті екенін айтады. Рахулдың жүрегі жараланған, бірақ ол мұны көрсетпеуге тырысады. Лондоннан оралған Ниша Рахулдың күйзелгенін байқап, оның өзін сүймегенін түсіндіруде. Рахул өзінің әдеттегідей әрқашан бақытты аяқтау стиліне қайшы, ойынның соңында өзінің жүрегі жараланған күйін көрсетеді. Премьера күні Рахул мен Пудза кейіпкерлері сахнада ажыраса, Аджай Пудзаның оған ұсыныс жасамас бұрын жібермек болған жазылған таспасын ойнатады, онда ол Рахулға деген сезімін айтады. Аджай Пуджаға Рахул екеуінің бірге болулары керек екенін айтып отыр. Пуая Рахулды шын сүйетінін түсінеді және екеуі сахнада өздерінің махаббатын мойындайды, көрермендер оларды қол шапалақтап, пьесаға тағы бір бақытты аяқталу береді. Аджай сахна артында Нишадан үйленген бе, жоқ па деп сұрайды.

Rahul and Nisha are members of a dance troupe that perform dance based musical plays in Mumbai. Nisha is secretly in love with Rahul, but outwardly, they are just friends. Rahul announces his desire to direct a new musical named Maya. The members of the troupe, including Nisha, have their doubts about the title character, "Maya," who Rahul describes as a girl who believes in true love, and who is waiting for her prince charming, who she believes will surely turn up and take her away. Nisha is cast to play the role of Maya. The troupe welcomes a new entrant, Pooja, who is an amazing and classically trained dancer who is passionate about dancing. Having been orphaned at a young age, Pooja was raised by close friends of her parents. Pooja and Rahul have a string of near misses as they run into each other time and again. Each of these instances is marked by a tune playing in the background, that registers with Pooja. Pooja is soon taken to Germany by her foster parent's son Ajay, her childhood best friend who has been working in London Just as Ajay leaves to fly back to London, he proposes to Pooja. In a dilemma, Pooja ends up accepting his marriage proposal. Meanwhile, Nisha injures her leg during rehearsals for the upcoming play, and the doctor advises her to take bed rest and not dance for a few months. In search of a new dancer to replace Nisha in the play, he comes across Pooja dancing one day, and believes she is perfect for the role. He begs her to come to their rehearsals and after much hesitation, she agrees. Eventually, Rahul and Pooja become close friends. Nisha soon returns from the hospital and is upset that she has been replaced, and becomes very jealous upon learning that Rahul likes Pooja. Knowing that Rahul does not reciprocate her love, she decides to leave for London to visit her parents. Throughout rehearsals, Rahul and Pooja find themselves falling for one another. When Rahul drops Pooja home one day, he starts whistling his tune, making Pooja realize that she has fallen for the man with the tune she so often heard. The next day, the two go to meet Pooja's old dance tutor, who Pooja addresses as Tai, who figures that the two are ardently in love. At the wedding of two members of the dance troupe, Rahul and Pooja share an intimate moment, but are unsure how to express their love for each other. A few days before the premiere of the play, Ajay arrives at the rehearsal hall to surprise Pooja. He tells everyone that he is her fiancé. Rahul is heartbroken, but tries not to show it. Nisha, who has returned from London, notices Rahul's devastation and explains how she too was devastated when he did not love her in return. Rahul edits the end of the play to reflect his heartbreak, in contrast to his usual style of always giving a happy ending. On the night of the premiere, as Rahul and Pooja's characters are about to break up on stage, Ajay plays a recorded tape Pooja was going to send him before his proposal, where she described how she felt about Rahul. Ajay is indirectly telling Pooja that she and Rahul are meant to be together. Pooja now realizes she truly loves Rahul and the two confess their love on stage as the audience applauds them, giving the play a happy ending once again. Backstage, Ajay ends up asking Nisha whether she is already married or not, implying his interest in her.

Өндіріс

"Дил то пагал хай" – Шахрукх Ханның басты рөлде ойнаған Яш Чопраның 4 фильмінің екіншісі болды. Бұл Ханның Мадури Дикшитпен бірге түскен үшінші фильмі, бұрынғылары – "Анджаам" (1994) және "Койла" (1997). Фильм бастапқыда "Мене то мохаббат кар ли" және "Тевар" деп аталуы жоспарланған, бірақ Чопра соңында "Дил то пагал хай" деген атқа тоқтады. Шридевиге бастапқыда Пуджа рөлі ұсынылған, бірақ ол бас тартты. Рөл содан кейін Дикшитге берілді. Дикшит Пуджа рөліне бекітілгеннен кейін, Чопра екінші әйел рөлін, Нишаны таңдау қиындыққа тап болды. Маниша Койралаға бұл рөлді бірінші болып ұсынды, бірақ ол бас тартты. Содан кейін рөл Джухи Чавлаға ұсынылды, себебі Чопра сол кездегі екі жетекші актрисаны бірге түсіргісі келді. Алайда Чавла, Чопраның бұрынғы фильмі "Дарр" (1993) басты рөлінде ойнағаннан кейін Дикшиттен кейін екінші планда ойнағысы келмеді. Каджол мен Равина Тандонға да рөл ұсынылды, бірақ Каджол рөлдің маңызды емес екенін сезініп бас тартты, ал Тандон сол кезде актерлік мансабын тастауды ойластырып жатқан еді. Ханмен "Чаматкар" (1992) фильмінде жұмыс істеген Урмила Матондкар рөлді қабылдады, бірақ бір күн түсірілгеннен кейін бас тартты. Ешбір жетекші актриса Дикшиттен кейін екінші рөлге түсуге дайын болған жоқ. Чопра соңында Каризма Капурға жүгінді, ол бұл қиындыққа келісіп, рөлді қабылдады. Ол, экранда аз болса да, рөл арқылы көп нәрсеге қол жеткізе алатынын сезінді. Джеки Шрофф бастапқыда Аджай рөліне қарастырылған, бірақ Чопра жас актер қажет деп шешті, соның салдарынан Акшай Кумар шақырылды. Чопра сценарийді жазудан бөлек, М. Вакилмен бірлесіп "Yash Raj Films" туынғысымен фильмді продюсерлік етті. Сценарийді Чопра, оның ұлы Адитья және әйелі Памела жазды. Фильмнің костюмдерін Маниш Малхотра мен Каран Джохар жасады. Фильмнің операторы – Манмохан Сингх, ал хореографияны Фарах Хан мен Шиамак Давар жасады. Шахид Капур "Le Gayi" әнінде массовкада биші ретінде пайда болды. Чопра Дикшит кейіпкері үшін Малхотра жасаған 54 көйлекті қабылдамады, оның орнына салвар-камизді таңдады. Фильм түсірілімі 1996 жылдың маусым айында басталды. Бұл фильм Баден-Баден және Европа паркінде түсірілген алғашқы Болливуд туындысы болды, екеуі де Германиядағы танымал туристік орындар. Фильмнің бюджеті 90 миллион құрады. Музыка тыңдарман арасында үлкен сәттілікке ие болды, альбом сол жылдың ең көп сатылған Болливуд саундтрегі болды және 1990-шы жылдардың екінші ең көп сатылған саундтрегі атанды, 12,5 миллион альбом сатылды. Чопра музыка құқығы үшін 45 миллион аванс алды. 2008 жылы Чопра "Дил то пагал хай" саундтрегінен бұрын жарық көрмеген "Чанда ки Чандни (Китни хай бекарар йе)" әнін шығарды, оны Лата Мангешкар мен Кумар Сану орындады.

Dil To Pagal Hai was the second of Yash Chopra's 4 consecutive films to star Shah Rukh Khan in a leading role. It was the third film to feature Khan opposite Madhuri Dixit, after Anjaam (1994) and Koyla (1997). The film was originally titled Maine To Mohabbat Kar Li and Tevar before Chopra finally settled on Dil To Pagal Hai as the title. Sridevi was initially offered to play the role of Pooja, but she declined. The role then went to Dixit. After casting Dixit in the lead role of Pooja, Chopra found it hard to cast the role of the second female lead, Nisha. Manisha Koirala was first approached for the role, but declined. The role was then offered to Juhi Chawla, as Chopra wanted two leading actresses of that time to star alongside each other, however Chawla did not want to play second fiddle to Dixit, after playing the leading lady in Chopra's previous film Darr (1993). Kajol and Raveena Tandon were also offered the role; however Kajol declined as she felt that the role was insubstantial while Tandon was considering quitting her career at the time. Urmila Matondkar, who worked with Khan in Chamatkar (1992), accepted the role, but opted out after a day of shooting. No leading lady was willing to take the risk of playing a second lead to Dixit. Chopra finally approached Karisma Kapoor who agreed to take up the challenge and was signed. She felt that despite the short screen time, a lot could be achieved with the role. Jackie Shroff was the initial choice to play the role of Ajay, however Chopra felt that a much younger actor was required, promoting Chopra to sign Akshay Kumar. In addition to writing the story, Chopra co produced the film along with M. Vakil under the banner Yash Raj Films. The script was written by Chopra, his son Aditya and wife Pamela. The film's costumes were designed by Manish Malhotra and Karan Johar. Manmohan Singh was the film's cinematographer, while the choreography was handled by Farah Khan and Shiamak Davar. Shahid Kapoor made an uncredited appearance as a dancer in the song ''Le Gayi''. Chopra rejected 54 dresses created by Malhotra for Dixit's character, choosing a salwar kameez over others. Filming began in June 1996. It was the first Bollywood film to be shot in Baden Baden and Europa Park, both popular German tourist attractions. It was made on a budget of 90 million. The music was a major hit among the audience, with the album becoming the best selling Bollywood soundtrack of the year and second most of the 1990s decade, with 12.5million soundtrack album sales. Chopra earned an advance of 45 for the music rights. In 2008, Chopra launched an unreleased song from the Dil To Pagal Hai soundtrack, titled "Chanda Ki Chandni (Kitni Hai Bekarar Yeh)" sung by Lata Mangeshkar & Kumar Sanu.

Шығару

Фильмнің дүние жүзі бойынша шамамен 300 көшірмесі таратылды, оның 250–260-ы Үндістанда, ал оның ішінде Мумбаи аймағында шамамен 60 көшірме. Шетелде 60 көшірме таратылды.

Сыни қабылдау

"Empire" журналының Омар Ахмед бұл фильмге 5 жұлдыздың 4-ін беріп, "Көзге жақсы көрінеді, жаңадан гүлденген Үндістанның жарқын бейнесін салады. Актерлердің жақсы ойыны да оны Болливудтың орташа деңгейінен жоғары қояды" деп жазды. Екінші аптада түсімдер 100 пайызды құрады, ал үшінші аптада – 97 пайыз. Үндістанда ол 3,3 миллион доллар (индий руписі 12,04 крон), ал басқа елдерде көрсетілді, жалпы әлемдік түсімдер бюджетіне, соның ішінде баспа және жарнама шығындарына қарағанда құрады. Фильмнің бүкіл әлемдік дебютінен түскен кірісі құрады, ал алғашқы аптада кірісі құрады. 1997 жылдың 31 қазанында 245 экранда көрсетілді және алғашқы күні таза кіріс тапты. "Шекара" (нет) және "Койла" (нет) фильмдерінен кейін жылдың үшінші ең табысты фильмі болды. Ол дебюттік демалыста таза кіріс тапты және алғашқы аптада таза кіріс тапты. Фильмнің жалпы кірісі құрады. Үндістанда 1997 жылғы ең табысты фильмдер тізімінде "Шекара" фильмінен кейін екінші орында тұр. "Дил То Пагал Хай" Үндістаннан тыс жерлерде 3,3 миллион доллар (индий руписі 12,04 крон) таба алды. Бұл фильм 1997 жылғы әлемдегі ең табысты үнді фильмі болды.

Ықпал

Yahoo! Movies, Rediff.com, IBNLive және The Times of India фильмдері «Dil To Pagal Hai» фильмін ең үздік 10 Yash Chopra фильмінің қатарында көрсеткен. Бұл фильм 2014 жылғы Халықаралық кинофестивальде «Индия киносындағы биді тойлау» бөлімінде ретроспективалық көрсетім ретінде ұсынылды.