Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оқ-дәрі тасымалдау кемесі

USS Mazama (AE‑9) – 1942 жылдың 14 сәуірінде Флорида штаты, Тампа қаласындағы Tampa Shipbuilding Co. компаниясы салып, 1943 жылдың 15 тамызында суға түсірілген, ал 1944 жылдың 10 наурызында қолданысқа берілген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оқ-дәрі тасымалдау кемесі. Ол Орегон штатындағы Каскад тауларындағы құлаған Мазама тауының құрметіне аталған, оның кальдерасы қазір Кратер көлімен толып жатыр.

Қызмет

Мазама C-2 корпусының жоспарларын пайдаланып, оқ-дәрі тасымалдау кемесі ретінде салынды және 1944 жылғы 6 мамырда әскери қызметке кірісті. Сол күні жоғары қуатты жарылғыш заттармен толып, Бостоннан Тынық мұхитына бет бұрды. 4 маусымда Маджуроға жетіп, теңізде және порттағы кемелерге оқ-дәрі жеткізіп берудің қауіпті, бірақ өте маңызды миссиясын бірден бастады. 12 маусымға дейін Маджурода болды, содан кейін Эниветок арқылы Сайпанға жол тартты, 21 маусымда Филиппин теңізіндегі шайқастан кейін жетті. 11 шілдеге дейін Сайпан-Тиниан операцияларын қолдауды жалғастырды, 5-ші флоттың бөлімшелерін, оның ішінде танымал 58-ші жылдам әрекетті авиациялық топты қайта жарақтандырды. Мазама 4 тамызда Сан-Францискоға жол тартты, 24-і күні жетіп, 19 қыркүйекте қайтадан соғыс аймағына бет бұрды.

Филиппинді азат ету

9 қазанда Мануста бекінген оқ-дәрі тасымалдау кемесі Филиппин азаттығына дайындалды. 15-і күні ол Коссол жолдарына, содан кейін Лейте шығанағына бет алды, 23 қазан күні Лейтеге десанттан кейін 3 күн өткен соң жетті. Самар және Суригао бұғаздарындағы шайқастар кезінде қарқынды әуе шабуылдарына қарамастан, ол шығанақта қалды. Осы шайқастардан кейін ол 7-ші және 3-ші флоттардың бөлімдерін қайта жарақтандырды. 1 қарашада "Мазама" Коссол жолдары мен Улити атолына жол тартты. 20 қарашада ол "кайтен" шабуылдарының алғашқы сәттілігіне куә болды. 1 желтоқсанда ол жүгін толықтыру үшін Эспириту-Сантоға бағыт алды, 1945 жылдың 5 қаңтарында Улитиге оралды. 12 қаңтарда сағат 06:50-де оң жақтан күдікті нысан байқалды. Төрт минуттан кейін кемеде жарылыс болды. "Мазама" жапондық I 36 суасты қайығынан ұшырылған "Кайтэн" торпедосынан зардап шекті. Кеме 2 градусқа сол жаққа қарай еңкейді және алды бөлігі төменге түсті. Судың келуін тоқтату үшін бірден сорғылар іске қосылды, кейін алдыңғы бөлігінің суға батып кету деңгейін азайту үшін балласт суы шығарылды, ол 23 футтан 35 футқа дейін өскен еді; артқы бөлігінің суға батып кету деңгейі 25 футтан 21 футқа дейін төмендеді. Түстен кейін сегіз адамнан айырылып, олардың бірі қаза тапты, жеті адам ауыр жарақат алды. Кеме жұмыс істейтін оқ-дәрілерді тасымалдауға кірісті, ал жарамсыз оқ-дәрілер теңізге тасталды. Келесі күні ашық тігістерді қаптау және тығыздау жұмыстары басталды. 6 наурызда уақытша жөндеу жұмыстары аяқталып, "Мазама" Сан-Францискоға бет алды, 4 сәуірде жетті. Содан кейін 9 маусымда 5 мың тонна оқ-дәрімен Филиппинге қайта оралды. 2 шілдеде ол Сан-Педро шығанағына кірді және соғыс аяқталғанға дейін онда қалды.

Пайдаланудан шығару және қайта пайдалану

19 тамызда ол Жапония жағалауында TG 30.8 тобымен кездесті, олардың бөлімшелері ресми капитуляция құжатына қол қойылғанға дейін күшінде болуға бұйрық алған. Содан кейін ол Филиппинге қайтып, қалған жүгін түсіріп, Америка Құрама Штаттарына бағыт алды. 23 қарашада Сиэтлге жетіп, демобилизацияға дайындалып, Тынық мұхитының резервтік флотына берілді. 1946 жылдың 12 сәуірінде Сан-Диегоға жол тартты, 3 тамызда қызметтен босатылды. "Мазама" 1952 жылдың 24 сәуірінде қайтадан іске қосылып, Атлантика флотының қызметтік күштеріне бекітілді. Келесі бес жыл бойы ол шығыс жағалауда, жыл сайын 6-шы флотпен бірге жұмыс істеді. 1956 жылғы Жерорта теңізіндегі (1 мамыр – 11 қазан) миссиясы кезінде Суэц каналын Египеттің ұлттықтандыруына байланысты туған дағдарыс күшейгенде, ол теңіздің шығыс бөлігіндегі логистикалық күштердің бір бөлігі болды. Қазан айының соңында Израиль, Ұлыбритания, Франция және Египет арасында қарулы қақтығыс басталды. Шығыс жағалауға оралғаннан кейін "Мазама" 1957 жылдың 10 маусымында Техас штатының Оранж қаласында қызметтен босатылды. 1961 жылға дейін 16-шы флоттың бір бөлігі ретінде қалды. 1961 жылдың 27 қарашасында "Мазама" қайтадан іске қосылды. Келесі төрт жыл Флорида штатының Мейпорт қаласында орналасқан ол Атлантика жағалауы мен Кариб теңізінде флоттық жаттығуларға қатысты. 1962 жылғы күздік жаттығулар барысында Кубалық карантинге қатысқан кемелерге көмек көрсетуге шақырылды. 1964 жылы ол қайтадан Жерорта теңізіне жіберілді, онда "Рузвельт" CVA 42 және USS "Мазама" AE 9 қайта қаруланған кезде соқтығысу орын алды, нәтижесінде бір ғана теңізші, соқтығысу кезінде шаңқауға ұшыраған Альберт жарақат алды. "Мазама" ауыр зақымдарға ұшырады және жөндеу үшін Испанияның Рото қаласына тасымалданды. Тамыз айында ол Кипрлік патрульге қолдау көрсетті, грек және түрік кипрліктері арасындағы азаматтық тәртіпсіздіктер мен қақтығыстар Шығыс Жерорта теңізіндегі шатқақ бейбітшілікке қауіп төндірді. "Мазама" Флоридаға 23 желтоқсанда оралды және 1965 жылдың тамызына дейін Мейпорттан жұмыс істеді. 20 тамызда ол Род-Айленд штатының Дэвисвилл қаласындағы жаңа портына жетті. Оның миссия кестесі де өзгертілді және келесі жылы ол 7-ші флотқа бекітілді. 1966 жылдың 17 наурызында Дэвисвилльден шығып, 5 мамырда Субик шығанағына жетті. Алдағы алты айда ол Вьетнам жағалауында 7-ші флоттың бөлімшелерін қолдады. 3 қарашада "Мазаманы" "Шаста" алмастырды. Содан кейін ол Суэц каналы арқылы Дэвисвиллге қайтып, 20 желтоқсанда әлемді айналып өтуді аяқтады. 1967 жылдың соңында – 1968 жылдың басында Жерорта теңізіне жасаған сапардан кейін "Мазама" 1969 жылға дейін 2-ші флотпен жұмыс істеуге және оқ-дәрімен қамтамасыз етуге оралды. 1969 жылдың наурыз айында ол Батыс Тынық мұхитындағы сапарды бастау үшін Панама каналына бағыт алды, ол 1969 жылдың қарашасына дейін жалғасты. Толық экипажымен 1969 жылдың сәуір айында Субик шығанағына жетті. Дэвисвиллге оралғаннан кейін ол 1970 жылы қызметтен толығымен босатылды.

Марапаттар мен құрметтер

Мазама Тынық мұхиты операциялары аймағындағы Гуам, Филиппин кампаниясы, Сайпан, Тиниан және Окинава шайқастарындағы ерлігі үшін бес ұрыс жұлдызымен марапатталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Мазама Жапон аралдарындағы американдық оккупациялық күштерінің құрамында болды.