Кіріспе

Абразивті кескіш құрал майдалау машиналары үшін – заманауи абразивті кескіш құрал.

Майдалау дөңгелектері – майдалау және абразивті өңдеу операциялары үшін абразивті қоспаларды қамтитын дөңгелектер. Мұндай дөңгелектер ұнтақтау машиналарында да қолданылады. Дөңгелектер әдетте композиттік материалдан жасалады. Бұл – цементтеу матрицасымен (шегеру дөңгелектері терминологиясында «байланыс» деп аталады) бірге сығымдалған және біріктірілген ірі бөлшектерден тұратын агрегат, ол қатты, дөңгелек пішін құрайды. Дөңгелектің қолданылу мақсатына байланысты әртүрлі профильдер мен көлденең қималар қол жетімді. Олар қатты болаттан немесе алюминийден жасалған дискілерден де жасалуы мүмкін, олардың бетіне бөлшектер жабыстырылған. Бүгінде көптеген майдалау дөңгелектері жасанды агрегаттардан жасалған жасанды композиттер болып табылады, бірақ майдалау дөңгелектерінің тарихы табиғи композиттік тастармен, мысалы, диірмен тастарымен басталды. Бұл дөңгелектерді өндіру – өте дәл және қатаң бақыланатын процесс, себебі бұрылатын дискіге тән қауіпсіздік тәуекелдері ғана емес, сонымен қатар, айналу кезінде туындайтын жоғары кернеулерден дискінің жарылып кетуін болдырмау үшін қажетті құрам мен біркелкілік маңызды. Майдалау дөңгелектері – тұтыну материалы, бірақ қызмет ету мерзімі қолданылу жағдайына байланысты бір күннен көп жылға дейін әртүрлі болуы мүмкін. Дөңгелек кескен кезде, ол үнемі абразивтің жеке түйіршіктерін шығарып тұрады, әдетте олар тозығып, артқан қарсылық оларды байланыстан шығарады. Бұл процесте жаңа түйіршіктер ашылады, содан кейін келесі цикл басталады. Бұл процестегі тозу жылдамдығы белгілі бір қолданыс үшін әдетте өте болжамды болады және жақсы өнімділік үшін қажет.

Сипаттамалары

Кесу дөңгелегінің бес қасиеті бар: абразивті материал, дән мөлшері, дөңгелек сапасы, дән тығыздығы және байланыс түрі. Бұл қасиеттер дөңгелектің жапсырмасындағы кодтармен белгіленеді.

Дәннің мөлшері

10 (ең ірі) -ден 600 (ең ұсақ) дейін, доңғалақтағы абразивтік дәндердің орташа физикалық мөлшерін анықтайды. Ірі дән еркін кесіп, жылдам кесуге мүмкіндік береді, бірақ беткі қабатының сапасы нашар болады. Өте ұсақ дән дәлдікпен өңдеу жұмыстарына арналған. Әдетте, ұнтақтау доңғалақтарының дәндері 10-24 (қалың), 30-60 (орташа), 80-200 (жақсы) және 220-600 (өте жақсы) болады.

Дән аралығы

Аралық немесе құрылым, 1-ден (жоғары тығыздық) 17-ге дейін (ең төмен тығыздық). Тығыздық – байланыстырушы зат пен абразивтің ауаға қатынасы. Төмен тығыздықтағы дөңгелек оңай кесіледі және беттік өңдеуге күшті әсер етеді. Сондай-ақ, ол аз мөлшерде салқындатқыш қолданып, тереңірек немесе кеңірек кесуге мүмкіндік береді, себебі дөңгелектен сынықтардың шығуы жеңілдеу.

Тікелей дөңгелек

Жоғарғы жағында тік дөңгелек суреті көрсетілген. Бұл – ең көп кездесетін дөңгелектердің түрі, оларды станоктағы немесе тіреулі шлифовкалау станоктарында кездестіруге болады. Олар тек шетімен ғана қолданылады, сондықтан дайындама беті сәл ойыс (ішкі қуыс) болады. Бұл кескіштер сияқты көптеген құралдарды ұштау үшін пайдалы. Тік дөңгелектер көбінесе цилиндрлік, орталықсыз және беттік ұнтақтау операцияларында қолданылады. Осы пішіндегі дөңгелектердің мөлшері, диаметрі және бетінің ені, әрине, атқарылатын жұмыстың түріне және шлифовкалау станогінің өлшемдері мен қуатына байланысты әртүрлі болады.

Цилиндр немесе дөңгелек сақинасы

Цилиндрлі дөңгелектер орталық тірегі жоқ, үлкен және кең бетті ұсынады (іші қуыс). Олардың ені 12 дюймға дейін жете алады. Олар тек тік немесе көлденең шпиндельдік ұнтақтау станоктарында қолданылады. Цилиндрлі дөңгелек немесе дөңгелек сақинасы жазық беттерді жасау үшін пайдаланылады, ал ұнтақтау дөңгелектің қабырғалық бөлігімен жүзеге асырылады.

Коникалық дөңгелек

Тік дөңгелек, ортасына қарай кеңейе түсетін дөңгелек. Бұл конструкция тік дөңгелектерге қарағанда берік және жоғары көлденең жүктемелерге төтеп бере алады. Конустық беті бар тік дөңгелектер негізінен бұрандалы жіптерді, тістің тістерін ұнтақтау үшін қолданылады.

Тіке тостаған

Тура пішінді дискілер аспаптар мен кескіштерді ұнтақтау станогында қолданылатын дискілерге балама болып табылады, егер қосымша радиалды ұнтақтау беті қажет болса.

Ыдыс-аяқ

Өте қалыңдығы аз, кесе тәрізді ұсақтағыш дөңгелек. Жұқа болуы арқасында ойыстар мен тік жарықтарда ұнтақтауға болады. Көбінесе кескіштерді және қалыптарды ұнтақтау үшін қолданылады.

Тасқыш дөңгелегі

Жақсы тісті аралар мен бұрғыларды ұнтақтауға арналған арнайы ұнтақтау профилі. Ол көбінесе машинамен өңделмеген аймақтарда қолданылады, себебі ара жөндеушілер ара тістерін күтіп-жөндеуде дискі тәрізді доңғалақтарды пайдаланады.

Алмаз дөңгелектер

Алмаз дөңгелектер – периферісіне өнеркәсіптік алмастар бекітілген ұнтақтау дөңгелектері. Олар карбидті кесу ұштары, асыл тастар немесе бетон сияқты өте қатты материалдарды ұнтақтауға қолданылады. Оң жақтағы суретте көрсетілген ара – тіліп кесетін ара, ол әдетте асыл тастар сияқты қатты материалдарды кесуге арналған.

Дөңгелектерді кесу

Кесу дөңгелектері, сондай-ақ бөлу дөңгелектері деп те аталады, өздігінен кескілеп тұратын, ені жұқа және көбінесе радиалды талшықтарымен нығайтылған дөңгелектер. Олар көбінесе құрылыс саласында арматураны (қолқа), ілгекті бұрандаларды немесе жылдам алып тастау немесе қысқарту қажет болғанда кез келген нәрсені кесу үшін қолданылады. Көптеген шеберлер бұрыштық тегістегішті (бұрыш доңғалақты ұсақтағыш) және оған орнатылатын дискілерді таниды.

Қолдану

Ұсақтау дөңгелегін пайдалану үшін, оны алдымен ұсақтау станогына бекіту қажет. Дөңгелек түрі (мысалы, төмендегідей тостаған немесе жалпақ дөңгелек) тіреу осіне еркін кигізіледі, ал айналу қозғалысын беру үшін қажетті бекіту күші дөңгелектің екі жағынан бірдей өлшемдегі фланецтер (металл дискілер) арқылы қолданылады. Суреттерде көрсетілген қағаз төсеме осы бекіту күшін дөңгелек бетіне тең бөлуге арналған.

Киім кию

Ұнтақтау дөңгелектері белгілі бір деңгейде өздігінен өткірленеді; ең жақсы пайдалану үшін оларды дөңгелек немесе ұнтақтау түзеткіштерімен кию және түзету қажет. Дөңгелекті кию – жұмыс бетіне жаңа және өткір беті ашылуы үшін абразивтің жоғарғы қабатын жою процесі. Дөңгелекті түзету ұнтақтау бетін ұнтақтау үстеліне немесе басқа да анықтамалық жазықтыққа параллель етіп, ұнтақтау дөңгелегінің бүкіл беті тегіс болуын және дәл бет шығаруын қамтамасыз етеді.

Дәнекерлеу құралдарын сынау

Абразив дөңгелектері мен абразив құралдары өнеркәсіп және қолөнерде беттерді өңдеу, сондай-ақ заттарды бөлу және кесу үшін кеңінен қолданылады және зор механикалық кернеуге төтеп беруі тиіс. Көбінесе центробегтік күштер дөңгелектің жұлынуына себеп болуы мүмкін, бірақ иілу және серпілу күштері де әсер етеді. Абразив құралдың жұлынуы немесе бұзылуы жоғары энергия деңгейінен туындап, адамдар мен жабдықтар үшін қауіпті болуы мүмкін болғандықтан, еуропалық қауіпсіздік стандарттарында абразив құралдардың механикалық және жұлынуға төзімділігіне жоғары талаптар қойылады. Германияның әлеуметтік сақтандыру қорының Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау институты "DGUV Test" бойынша "Тестілеу және сертификаттау органдарының тестілеу және сертификаттау ережелері" негізінде сынақтар жүргізеді.