Уолд Ньютон ауылының тарихы мен археологиялық ескерткіштері
Wold Newton, Lincolnshire
Уолд Ньютон – Англияның Линкольншир округіндегі ауыл. Тарихы викинг дәуіріне дейін барып жетеді, ағылшын-даниялық қоныстардың пайда болуымен байланысты. Орналасқан жері, этимологиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік-шығыс Линкольнширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия.
Village and civil parish in North East Lincolnshire, England
Волд Ньютон – Солтүстік-шығыс Линкольнширдегі ауыл және азаматтық приход. Ол A18 тас жолынан батысқа қарай 1 мильден (2 км) сәл артық, Лоут қаласынан солтүстік-батысқа қарай 7 миль (11 км) және Маркет Рейзен қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 9,5 миль (15 км) жерде орналасқан.
Wold Newton is a village and civil parish in North East Lincolnshire, England. It is situated just over 1 mile (2 km) west from the A18 road, 7 mile (11 km) north west from Louth, and 9.5 mile (15 km) north east from Market Rasen.
Шығу тегі
Археологиялық дәлелдер мен жер атауларын талдау қазіргі приход шекарасында мыңжылдықтар бойы қоныстану болғанын көрсетсе де, "Wold Newton" атауының этимологиясы көбінесе викинг дәуіріне қатысты. Бүгінгі елді мекен даниялық қоныстармен қоршалған жаңа англосаксон шаруашылығы ретінде пайда болған болуы мүмкін. Коутстың Линкольншир жер атауларына жасаған түсіндірмесінде "Эншедик" атауы, Волд Ньютон және Хаверби мен Бисби приходтары арасындағы арықтың ежелгі атауы, "ағылшын арығы" деп түсіндіріледі. Коутс бұл тұста "бұл [Волд] Ньютонның «жаңа шаруашылығы» негізінен даниялық ландшафтқа енгізілген кезде салынған ерекшелік деп ойлауға шақырады".
Although archaeological evidence and analysis of place names indicates millennia of settlement within the current parish boundary, the etymology of the name 'Wold Newton' most likely dates the Viking Age. It is probable that today's settlement began as a new Anglo Saxon farm surrounded by Danish settlements. Coates' commentary on the place names of Lincolnshire analyses the name 'Enschedik', the ancient name of a ditch running between the parishes of Wold Newton and Hawerby cum Beesby, to mean "English ditch". In Coates' view it is "tempting to regard it as a feature made when the 'new farm' of [Wold] Newton was inserted into an essentially Danish landscape".
Археология
Уолд Ньютондағы ең маңызды археологиялық жаңалық – 1828 жылы Swinhope Walk даласында шағыл қазып жатқан жол жұмысшыларының аңглосаксондық құмыраларды тауып алуы болды. Бұл жерді кейін Скопвик, Линкольн шлютері, доктор Оливер қазды және Археологиялық институттың мәжілісінде үш акрға жуық аумақты алып жатқан, толығымен қиыршықтан тұратын үлкен тоғанды тапқанын хабарлады. Бұл тоғанның ішінде ұзын қоршау болды, онда әртүрлі пішіндегі жиырмадан астам құмыра тізбектей орналастырылған, үйіндінің бойымен, ауыздары жоғары қаратылып. Олар жер бетінен шамамен үш фут тереңдікте, біркелкі емес арақашықтықта жатқан, кейбіреулері жақын, ал кейбіреулері үш-төрт фут қашықтықта. Тек үш құмыра сақталды және олар Шотландияның Ескі заттар қоғамына жіберілді. Олар токарлық станоксыз жасалған, сызықтармен және шеңберлермен дөңгеленген. Бұл құмыралардың жартысы күл, күйдірілген сүйектер және қара, майлы топырақпен толтырылған. [Ол] бұл тоғанды бір британдық басшының отбасылық зираты деп есептеді, ал үлкенірек тоған оның тайпасының зираты болуы мүмкін. English Heritage NMR ескерткіштерінің есебінде егін іздерін талдау нәтижесінде аудан ішіндегі тарихи орындардың әртүрлі түрлері тіркелген. Оларға тарихқа дейінгі немесе римдік қоршаулар, шекаралар, жолдар және тофттар, крофттар, ғимараттар, шекаралар мен ойыс жолдардан тұратын қоныстың қалдықтары кіреді. English Heritage сондай-ақ 114–117 жылдарға дейінгі Траянның күміс динарийін, римдік монетаны табылғанын тіркеді. 1989 жылы далалық жұмыстар барысында ортағасырлық және римдік керамикасы мен кремнийден жасалған заттар жиналды.
The most significant archaeological discovery in Wold Newton was the discovery of Anglo Saxon urns in the field, Swinhope Walk, in 1828 by road workers quarrying gravel. The site was subsequently excavated by the Rev. Dr. Oliver, Vicar of Scopwick, Lincoln, who reported at a meeting of The Archaeological Institute the discovery of a:large tumulus, spreading over about three acres, and composed entirely of gravel Upon this tumulus was a long barrow in which more than twenty urns, of various forms, had been deposited, arranged in a line, the whole length of the mound, the mouths upwards,. They lay about three feet from the surface, and at irregular distances, some being close together, others three or four feet apart. Three only were preserved, and they were sent to the Society of Antiquaries of Scotland. They were fabricated without the use of the lathe, and rudely scored with lines and circles; these urns were half filled with ashes, calcined bones, and black greasy earth. [He supposed] that this tumulus had been a family burying place of some British chief, the larger mound being possibly the cemetery of his tribe. English Heritage NMR Monument Reports record a range of possible historic sites within the parish from analysis of cropmarks. These include prehistoric or Roman enclosures; boundaries; trackways and the remains of a settlement consisting of tofts, crofts, buildings, boundaries hollow ways. English Heritage also records the finding of a Roman coin, a silver denarius of Trajan, dated to 114–117 AD. Field walking in 1989 collected mediaeval and Roman pottery, and flint artefacts.
Жолдар
1765 жылы Гримсби мен Волд Ньютон арасындағы жол салу туралы заң қабылданды. Жолдардың ақылы болуына дейін, жергілікті ауыл тұрғындары өздерінің приходтарындағы жолдарды күтіп ұстауға жауапты болды. 17- және 18-ғасырларда жол көлігінің артуымен, жолды пайдаланғаны үшін жолаушылардан ақы алу тұжырымы, жеке парламент актісімен құрылған жол сенімділіктері идеясын тудырды. Жол сенімділігі жолдарды жақсартуға қарыз алуға және оларды пайдаланғаны үшін ақы алуға құқылы болды. Гримсбиден шығатын жалғыз жол – Волд Ньютон жолы, Гримсбиді қоршаған жазық батпақты жерлер арқылы Уолдтардың құрғақ жерлеріне дейін сапар жасауға мүмкіндік берді және Волд Ньютон шіркеуінде аяқталды. Волд Ньютоннан кейін саяхатшылар бұрынғы жақсартылмаған жолдарға көшуге мәжбүр болды. Бригсли Бекте төлем қабылдау қақпалары болды, онда төлем үйі әлі күнге дейін жолдың солтүстік жағында, бектің батыс жағында тұр. Жолдың жиегінде әлі де темірден жасалған шақырым белгісі тұр, ол Волд Ньютон шегінен екі фурлонг (шамамен 400 метр) қашықтықта орналасқан.
The Grimsby to Wold Newton Turnpike Act was passed in 1765. Until the advent of the turnpike trust system, local villagers were responsible for the upkeep of the roads in their parish. As road transport increased in the 17th and 18th centuries the concept of charging travellers for using the road spawned the idea of the turnpike trust, each one created by individual act of parliament. A turnpike trust could borrow money to pay for road improvement and charge people for using it. The Wold Newton turnpike, the only turnpike out of Grimsby, provided a route across the low lying marshland surrounding Grimsby up on to the dry lands of the Wolds, ending at Wold Newton church. From Wold Newton, the traveller had to resort to the existing unimproved roads. There were toll gates at Brigsley Beck, where the toll house still stands on the north side of the road on the west side of the beck. An iron milestone still stands on the side of the road, two furlongs from the end of the road in Wold Newton.
Су
Уолд Ньютон Линкольншир Уолдс құрғақ аңғарында орналасқан. Ең жақын ағын су 2,5 миль (4 км) қашықтықта, Суинхоп пен Торганби арқылы өтеді, сондықтан судың басқа да көздері қажет болған. Уолд Ньютон тұрғындары жаңбыр суын жинап, жер асты суларын пайдаланған, және Виктория дәуіріндегі және 20 ғасырдың басындағы олардың қызметіне көптеген дәлелдер сақталған. 1910 жылы ауылдың жалпы сумен жабдықталуы үшін бұрғылау жасалып, ол Джон Уоллис Титт жасаған жел сорғысымен қамтамасыз етілді, кейіннен ол электр қуатына ауыстырылды. Далалардағы малға су жеткізу үшін екінші Джон Уоллис Титт жел сорғысы суды қазіргі Мартинс Вуд орналасқан жердегі кішкентай су қоймасына көтерді. Ауылға магистральдық су 1970 жылдары ғана келді.
Wold Newton sits in a dry valley of the Lincolnshire Wolds. The nearest running water is 2.5 mile (4 km) away in the beck which flows through Swinhope and Thorganby and alternative sources of water would have been required. In Wold Newton people both collected rainwater and exploited ground water sources, and considerable evidence remains as to what they did in Victorian times and in the early decades of the 20th century. A borehole was sunk for general village supply in 1910 and powered by a John Wallis Titt wind pump, which was latterly converted to electricity. To supply the livestock in the fields a second John Wallis Titt wind pump took the water up to a smaller reservoir in what is now Martin's Wood. Mains water only arrived in the village in the 1970s.
Жерге меншік
Ерборо графтары 18-шы ғасырдың соңынан бастап 19-шы ғасырдың соңындағы ауыл шаруашылығы дағдарысына дейін Уолд Ньютон иелігінде болды, содан кейін қарыздарды өтеу үшін олардың Уолд Ньютон тұрғындарының бірі Уильям Райтқа сатылды. Ярбороулар бұл иелікті 17-ші және 18-ші ғасырларда иеленген, бірақ оны тым көп ипотекаға бергеннен кейін одан бас тартуға мәжбүр болған Уэлфитттерден сатып алған. Нормандтардың басып алуынан кейін бірден осы аудан үш феодалдық иеленуші арасында бөлінді: Дурхэм епискобы, граф Алан және Сортибрандты қоса алғандағы таналар тобы. Олардың арасында бес шаруа болды: Гринхел, Вальберт, Ингемунд, Вимунд және Юстан.
The Earls of Yarborough owned Wold Newton from the late 18th century until the agricultural depression towards the end of the 19th century, when the estate was sold, to pay off debts, to one of their Wold Newton tenants, William Wright. The Yarboroughs had acquired the estate from the Welfitt family, who had held it during the 17th and 18th centuries but had to relinquish it after having mortgaged it too heavily. Immediately after the Norman conquest the parish was split between three feudal lords: the Bishop of Durham, Earl Alan and a group of thanes including one Sortibrand. In turn they had between them five tenants: Grinchel, Walbert, Ingemund, Wimund and Justan.
Геология
Уолд Ньютон Линкольншир Уолдстың шығыс жағында орналасқан және оның жері Солтүстік Шығыс Линкольнширдегі ең биік нүктеге (384 фут (117 м)) ие. Уолд Ньютонның геологиясы мен топографиясы креда кезеңінің (145-66 миллион жыл бұрын) қалың бор шөгінділеріне және қазіргі мұз дәуірінің ең суық кезеңіндегі мұз басуға негізделген. Уолд Ньютон мен Линкольншир Уолдстың топографиясы соңғы мұздық кезеңдегі екі мұз басу кезінде мұздың қатуы мен еру процесінің нәтижесінде қалыптасқан. Уолд Ньютон аңғары еру суларының арнасы болды, ол Шығыс Равендейлге дейін ағып, содан кейін Батыс Равендейлге жетіп, онда тар шатқалдар Волдтың жиегіне дейін кесілді, Кроксби тоғандары арқылы Торсвейден келген сулармен бірікті. Петтерхиллсте мұздықтан кейінгі көл болған, онда лай жиналған. Бұл лай 18 және 19 ғасырларда кірпіш жасау үшін қысқа мерзімге пайдаланылған. Петтерхиллз көлінің оңтүстік жағындағы орман бұрын Осиер Холт деп аталған, себебі онда ителдер өсірілген, ылғалды топырақты пайдаланған. Уолд Ньютондағы ең қызықты геологиялық ерекшелік – Британдық геологиялық қызметі тіркеген, стратиграфиялық маңызы бар "маркерлік бөлім". Оны аңғардың батыс жағындағы бор карьерінде табуға болады. Бұл маркерлік бөлім Вуттон Марлдары деп аталады. Бұл марл сұр түсті және шамамен 1 см қалыңдықта. Ол көбінесе екі қабатқа бөлінеді, ал кейбір жерлерде 2 см-ге дейін жететін марл кешендері кездеседі. Жоғарғы және төменгі Вуттон Марлдарының арасында ақ бор орналасқан, онда 40 см-ге дейін жететін дискретті түйінді кремний тастар кездеседі.
Wold Newton is situated on the eastern side of the Lincolnshire Wolds and the parish contains the highest point in North East Lincolnshire at 384 feet (117 m). The geology and topography of Wold Newton are based on the massive chalk deposits of the Cretaceous Period (145 to 66 million years ago) and the subsequent glaciation during the coolest period of the current Ice Age. The topography of Wold Newton and the Lincolnshire Wolds was created by the sequence of glaciation and melting during two ice incursions of the last glacial period. The Wold Newton valley was a conduit for melt water which flowed down to East Ravendale and then into West Ravendale where a narrow gorge is cut through to the edge of the Wolds, joining water coming from Thorseway via Croxby Ponds. At Petterhills, there was a proglacial lake in which silts were laid down. These silts were used briefly in the 18th and 19th centuries for making bricks. The wood on the south side of Petterhills Pond used to be called Osier Holt, presumably because willows were grown there, taking advantage of the wet ground. The most interesting geological feature in Wold Newton is a "marker unit" of stratigraphic value, recorded by the British Geological Survey, which can be found in the chalk pit at the west end of the Valley. The marker unit is known as the Wootton Marls. This marl is grey in colour and about 1 cm thick. It commonly splits to form a double layer with localised areas of a marl complex up to 2 cm thick. Separating the upper and lower Wootton Marls is white chalk, containing discrete nodular flints up to 40 cm thick.
Соғыс ескерткіші
Волд Ньютонның соғыс ескерткіші – ауылдың солтүстігіндегі жол бойында орналасқан айқыш. Ескерткішті Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Уильям Морис Райт тұрғызған. Оның себебі, болжам бойынша, 22 қараша 1915 жылы қаза болған Сирил Комптон Джексонның өлімі болды. Оның әкесі 1875 және 1895 жылдар аралығында Райттың балалық және жасөспірім шағында, осы ауылдың шіркеу қызметкері болған. Райттың күнделіктерінен оның Джексон отбасымен жақын байланыста болғаны көрінеді. Сирил Джексон қайтыс болған кезде 27 жылдан бері әскерде қызмет етіп жүрген еді, ал оның отбасы Джексон әкесінің қайтысынан кейін ауыл мен шіркеуді тастап кеткеніне 20 жыл болған. Ескерткіштегі есімдердің ішінде соғысқа кеткенге дейін ауылда тұрған жалғыз адам – 1900 жылы Бур соғысында қаза болған Чарльз Смит. Бұл мәселе Парламентте талқыланды және кейіннен «Telegraph» газетінде мақала жарияланды.
Wold Newton war memorial is a roadside cross at the north of the village. The memorial was erected by the squire, William Maurice Wright after the First World War. His motivation was probably the death of Cyril Compton Jackson on 22 November 1915, following a distinguished military career, whose father had been rector of the parish between 1875 and 1895, during Wright's childhood and adolescence. It is clear from Wright's diaries that he was close to the Jackson family. At the time of his death, Cyril Jackson had been in the army for 27 years and it was 20 years since his family had left the village and Rectory, following the death of Jackson's father, the Rector. The only person of the four commemorated on the memorial who had lived in the village immediately before going to war, was Charles Smith, who died in 1900 during the Boer War. It was mentioned in the House of Commons and an article subsequently appeared in the Telegraph.