Кіріспе

Қалдық жинаушы, сондай-ақ қоқыс жинаушы, қоқыс тасушы (АҚШ-та), қоқыс жинаушы немесе қоқыс тасушы (Ұлыбританияда) – мемлекеттік немесе жеке кәсіпорында тұрғын үйлерден, коммерциялық, өнеркәсіптік және басқа да жинау орындарынан қатты коммуналдық қалдықтарды (қоқысты) және қайта өңдеуге жарамды заттарды жинап, жою үшін жұмысқа алынған адам. Арнайы қалдық жинау көліктері (АҚШ-та қоқыс тасығыш, Ұлыбританияда қоқыс машинасы деп те аталады), автоматтандырылған функциялармен жабдықталған, көбінесе қалдық жинаушыларға жинау және тасымалдау уақытын қысқартуға, сондай-ақ зиянды әсерлерден қорғануға көмектеседі. Қалдықтарды жинау және қайта өңдеу жұмысы физикалық еңбекке талапты және әдетте жұмысшыларды кәсіби қауіп-қатерге ұшыратады. Алғашқы қалдық жинаушылар 1350 жылдары Ұлыбританиядан келген, бұл Қара өліммен бірге болған, және олар "ракерлер" деп аталған. Бұл мамандыққа байланысты, санитарлық техниканы пайдаланатын және күтетін санитарлық қызметкер де бар.

Денсаулық пен қауіпсіздікке қауіп төндіреді

Статистика көрсеткендей, қоқыс жинау – ең қауіпті жұмыстардың бірі, кейде полицейлердің жұмысынан да қауіпті, бірақ коммерциялық балық аулау және шаруашылық жұмысынан әрдайым қауіпсіз. Жұмыс кезіндегі қауіптерге сынған шыны, шприцтер сияқты медициналық қалдықтар, жегіш химиялық заттар, артық жүктелген контейнерлерден құлайтын заттар, қатты қоқыспен бірге таралатын аурулар, асбест, ит шабу, зиянкестер, шаң, түтін және химиялық буларды тыныс алу, ауа райының нашарлауы, жол апаттары және адамды физикалық жағдайдан шаршатуға әкелетін жағымсыз иістер жатады. Сонымен қатар, қозғалыс қауіптеріне жақын жұмыс істеу және қоқыс жинау көліктеріндегі ауыр техниканы (мысалы, контейнер көтерушілер мен ығыстырғыштар) пайдалану да қауіпті.

Қалдықтарды жинау көліктерінің қауіпсіздігі

Әлемнің көп бөлігінде қоқыс жинаушылар қоқысты жинауға көмектесу үшін жылжымалы көліктерді пайдаланады. Қоқыс жинау көліктерінің бірнеше түрі бар: алдыңғы жүк тиеу, артқы жүк тиеу, бүйірлік жүк тиеу және дөңгелекті контейнерлік жүк тиеу көліктері. Қоқыс жинау көліктері автоматты немесе жартылай автоматты болуы мүмкін, бұл жұмысшыларға арналған эргономикалық қиындықтарды азайтады. Қоқыс контейнерлерін көтеру және тиеу – қоқыс жинау мамандығымен байланысты негізгі эргономикалық фактор болып табылады. Жұмыс істеушілер жұмысқа байланысты бұлшықет-скелетті ауруларға (БСА) шалдығу қаупінде. Жарақат алу қаупіне көлік қозғалып тұрғанда түсіп қалу, өтіп бара жатқан көліктердің қағылуы, қоқыс жинау көлігі кері жүргенде қағылу, сығалап түсіп қалу және жабдыққа ілігіп қалғанда аяқ-қолдарды жоғалту немесе жарақаттану қаупі кіреді. Қоқыс жинау көліктері жұмысшыларды көп мөлшерде газ шығарынына ұшыратуы мүмкін, себебі көптеген көліктердің шығарынды трубалары артқы жағында орналасқан.

Қалдықтардың қауіпсіздікке қауіп төндіруі

Қалдықтарды жинау – бұл муниципалитет қалдықтары мен қауіпті қалдықтарды жинау процесін қамтиды, бұл биологиялық, химиялық, физикалық және психосоциалдық қауіптерге ұшыратуы мүмкін. АҚШ-та қауіпті қалдықтарды жинауды Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) Ресурстарды сақтау және қалпына келтіру туралы заңға (RCRA) сәйкес бақылайды. EPA-мен бірге, Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы (OSHA) қауіпті қалдықтарды жою бойынша нұсқаулар әзірлеу үшін тығыз жұмыс істейді. Муниципальді қалдықтарды жинаушылар көбінесе қауіпті қалдықтарға ұшырайды, себебі муниципалитет қалдықтарында қауіпті қалдықтардың белгілі бір мөлшеріне рұқсат етіледі. Физикалық қауіптерге эргономикалық қауіптер жатады, мысалы, біліктің дамуы, созылулар, мойын соғулар және жарақаттанулар. Жұмыс әртүрлі салмақты қалдықтарды қайта-қайта көтеру және тартуды, иілуді және қиын позаларда қозғалуды талап етеді. Қоқыс жинау машиналарын пайдалануға қарамастан, қалдық жинаушылар көбінесе қоқыс пен қайта өңдеуге жарамды материалдарды машинаға жеткізуі керек, сондай-ақ көптегендері қалдықтарды көлікке тиеумен айналысады.

Жеке қорғаныш құралдары (ЖҚҚ)

АҚШ үшін OSHA жеке қорғаныс құралдарына қатысты нұсқаулар береді. Қалдықтарды, оның ішінде қауіпті қалдықтарды, медициналық қалдықтарды, тұрмыстық қалдықтарды және жинау орындарынан шығарылатын басқа да қалдықтармен айналысатын адамдар, қажет болған жағдайда OSHA нұсқауларын сақтауға ұсынылады. Негізгі жеке қорғаныс құралдарына қолғап, көздік немесе басқа да көзді қорғау құралдары, комбинезон, бет қалқаны және ботилі немесе мықты табанды аяқ киім кіреді. Қалдық жинаушыларды жарақаттан немесе аурудан қорғау үшін дұрыс оқыту өте маңызды. Қауіпті қалдықтармен жұмыс істейтін адамдар RCRA бойынша оқытудан өтуі міндетті.

Бұрынғы қалдық жинаушылар

Дерф Бакдерф орта мектепті бітіргеннен кейін қоқыс жинаушы болып жұмыс істеді және өзінің тәжірибесіне негізделген "Трасх" атты комикс жазды. Жорж Сент-Пьер аралас жекпе-жекші және UFC жеңіл салмақтағы чемпионы, (алты ай бойы қоқыс жинаушы болып жұмыс істеді).

Шығармадағы қалдықтар жинаушылар

"Қанды той", "Сканнерлер III: Билікті басып алу" және "Баланың ойыны 3" фильмдерінде маловаты кейіпкерлер қоқыс тасығыш машиналармен өлтіріледі. 2019 жылғы "Жұлдызды жылтыр Прекюр" анимесінен Лала Хагоромо Cure Milky болғанға дейін, нашар дағдылары бағаланғандықтан қоқыс жинаумен айналысты.