Кіріспе

Жастардың ұжымдық ой-өрісі

Жастар дауысы – жастардың біртұтас топ ретінде қалыптастырған ерекше идеялары, пікірлері, көзқарастары, білімі және іс-әрекеттері. Бұл термин жастардың әртүрлі тәжірибесі мен көзқарастарын, олардың тегіне, жеке басына және мәдени ерекшеліктеріне қарамастан, біріктіреді. Жастар дауысы көбінесе жастарды дамытуға бағытталған түрлі іс-шаралардың, соның ішінде қоғамдық қызметтен оқыту, жастар зерттеулері және лидерлікке оқытудың табысты іске асырылуымен байланысты. Қосымша зерттеулер жастар дауысын қамтудың, жастарға және қоғамға қызмет ететін ұйымдардың тиімді дамуының маңызды факторы екенін көрсетті.

Қозғалыс

Жастардың дауысын қолдау мақсатында кең ауқымды халықаралық қозғалыс бар, ол бұрынғы жастарға қызмет ету және жастар құқықтары қозғалыстарынан туындаған. Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар құқықтары конвенциясы жастардың дауысын жүйелі түрде қамтуды талап ететін алғашқы халықаралық құрал болды. Конвенцияның 5 және 12-баптарында жастардың дауысының бар екені, оның үнемі өзгеріп отыратыны және қоғамның барлық салалары жастардың дауысын естуге моральдық жауапкершілікте екені нақты айтылған. Жастар дауысына арналған жыл сайынғы іс-шараларға Жаһандық жастар қызметі күні және Ұлттық қызметтік оқу конференциясы кіреді.

Сын

Эфебифобия мен ересектерге қатысты дискриминация жастардың дауысын қоғамда кеңінен мойындауға кедергі келтіретін факторлар ретінде анықталды. Сонымен қатар, "жастар дауысы мәселесі бойынша аз ғана сандық зерттеу жүргізілгенін" көпшілік мойындайды, ал жастар дауысына қатысты сапалық зерттеулер де шешім қабылдауға және пікір алмасуға жастардың қатысуына шектеулі назар бергендіктен, көбінесе тиімді емес деп саналады. Жастар дауысымен байланысты жиі кездесетін басқа да кемшіліктер – жастардың дауыстарын, идеяларын және өмірден алынған оқиғаларын өз мүддесі үшін пайдаланатын формалды қатысу және адал емес әңгімелеу тәжірибелері. Харттың қатысу сатысы жастардың белсенділік деңгейін көрсетеді, ең төменгі сатысы "манипуляциядан" басталып, ең жоғарғы сатысы "шешім қабылдауда жастар мен ересектердің тең серіктес ретінде бірлесіп жұмыс істеуіне" дейін жетеді. Жастар құқығын қорғаушылар жастар дауысын жеткілікті емес деп сынап, оның жастарды пайдалануға бағытталғанын айтады. Сыншылар жастар дауысын қолдаушылар жастыққа қатысты мәселенің терең талдауын жасамайды және жастарға қоғамда нақты билік беруге жеткілікті шешімдер ұсынбайды деп мәлімдейді. Бұл жастарға көмек көрсетумен қатар, жастарды ересектердің проблемаларын шешуге мәжбүрлеуі мүмкін, бірақ жастардың өзіне қатысты мәселелер шешілмейді.