Кіріспе

Приматтардың түрі Хорсфелд тарсиері (Cephalopachus bancanus) – Cephalopachus туысына жататын тарсиердің жалғыз түрі. Американдық табиғатты зерттеуші Томас Хорсфилдтің құрметіне аталған, сондай-ақ батыс тарсиері деп те аталады. Бұл түр Борнео, Суматра және жақын орналасқан аралдарда таралған, және басқа да топ мүшелері сияқты, толығымен түнгі өмір салтымен өтеді.

Таксономия

Хорсфилд тарсиері әдетте барлық басқа тірі тарсиерлермен бірге Tarsius туысына жатқызылған, бірақ ол Филиппин тарсиерінен және Сулавеси мен жақын аралдардың әртүрлі тарсиерлерінен едәуір өзгеше; сондықтан ғалымдар оны жеке туысқа, Cephalopachus-қа жатқызды. Бұл түрдің таксономиясы күмәнді, кейбір түршелерінің жай-күйі анық емес. Шындығында, 20 жылдан астам уақыттан бері C. bancanus туралы аз зерттеулер жүргізілді және қарқынды және жүйелі далалық зерттеулерге негізделген таксономиялық қайта қарау қажет. IUCN осы түршелерді нақты дәлелдер пайда болғанша жеке таксондар деп қарастырып, бөлек атау керек деп санайды. Колин Гроувз және Майрон Шекель түрді жеке туысқа бөліп, natunensis популяциясын ерекше түрше деп мойындады. Хорсфилд тарсиерінің басынан денесіне дейінгі арақашықтығы өте ұзын құйрығы бар, ол шашы жоқ, тек ұшында шашақтары бар. Бұл түрдің әр аяғында екі-екіден күтімдік тырнақтары бар. Саусақтары өте ұзын, ұштарында төсемдері бар. Аяқ саусақтарында, артқы аяқтарының екінші және үшінші саусақтарын қоспағанда, жалпақ тырнақтары бар, оларда тырнақ тәрізді тырнақтар орналасқан. Хорсфилд тарсиерінің тіс формуласы жоғарғы жақ сүйегінде 2:1:3:3, ал төменгі жақ сүйегінде 1:1:3:3 құрайды.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Хорсфилд тарсиері Оңтүстік Суматрада, Борнеода және жақын аралдарда таралған. Бұл түр ұйықтау, демалу немесе тік ағаш діңінен 5 градусқа бұрышпен орналасқан, диаметрі … болатын тармақтарда қозғалмай отыруды ұнатады, және ол жалғыз ұйықтайды. Күн батқанға дейін Хорсфилд тарсиері оянады және 10-20 минут күтеді, содан кейін орманның төменгі қабатында қозғалып, түнінің 1,5-2 сағатын тамақ іздеуге жұмсайды. Хорсфилд тарсиерін жер бетінен бастап, орманның төменгі қабатында … биіктікке дейін немесе одан да жоғары табуға болады. Ол жемтігін басынан бастап, денесіне қарай жейді. Хорсфилд тарсиері – акантоцефалды ішек паразиті Moniliformis tarsii-нің иесі болып табылады. Барлық тарсиерлер сияқты, Хорсфилд тарсиері де тік тұрып, секіріп жүретін, өте жақсы секіру қабілетімен танымал. Ол негізінен аяқтарымен тіреліп тұрады, ал құйрығы аяқтардағы төсемшелердің арқасында қолдарын көп қолданбай тұруға жеткілікті күш түсіреді. Демалып жатқанда ғана қолы әдетте мұрнынан жоғары көтерілмейді. Егер аналықтары ұрықтануға дайын болмаса, ол агрессивті дауыс шығарып, көбінесе еркекті шағып, итеріп жібереді. Анасы баласын аузында алып жүреді, ал тамақ іздеген кезде оны тармаққа қондырады. Баланың дыбыстары көбінесе «к», «тк», «ки» немесе жылдам «куи» сияқты дыбыстардан тұрады және бала жалғыз қалғанда немесе суық болғанда естіледі. Олар тырнақтарымен тырнып, өлі тері мен паразиттерді алып тастайды, жүнін тілдерімен шалайды, беттерін жаламайды. Бетін бұтақтарға сүртіп тазартады, бұл әлеуметтік байланысты нығайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, бұл түрді заңсыз түрде үй жануарлары ретінде ұстау үшін жинайды және оны ауыл шаруашылығы дақылдарына зиян келтіретін жәндік деп қате есептейді. Ол тікелей және жанама түрде егіншілікте қолданылатын пестицидтердің зиянына ұшырауы мүмкін. Хорсфилд тарсиері 2008 жылғы IUCN Қауіпті түрлердің қызыл тізімінде әлсіз түр ретінде тіркелген. «Борнео жүрегі» жобасында үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) маңызды бастаманы ілгерілетуде және трансшекаралық елдерге оның тұжырымдамасын, жобалауын және іске асыруын ұйымдастыруға көмектесуде маңызды рөл атқарып келеді. Трансшекаралық елдер Борнеоның өндірістік ормандарындағы биологиялық әртүрлілікті сақтауды жақсартуға және ормандардың ағаш кесуден кейін пальма майы плантациялары сияқты ауыл шаруашылығы жерлеріне айналдырылмауын қамтамасыз етуге тиіс.