Лорилер, поттолар мен аңуантиболар: тропикалық Африка мен Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған приматтар отбасы. Сыртқы түрі, өмір сүру ортасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Приматтар отбасы
Family of primates
Lorisidae (немесе кейде Loridae) – стрепсиринді приматтар отбасы. Лорисидтер – бәрі де жіңішке, ағаштарда тіршілік ететін жануарлар және лорилер, потолар мен ангуантибостарды қамтиды. Лорисидтер тропикалық Африканың орталық бөлігінде, сондай-ақ Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған.
Lorisidae (or sometimes Loridae) is a family of strepsirrhine primates. The lorisids are all slim arboreal animals and comprise the lorises, pottos and angwantibos. Lorisids live in tropical, central Africa as well as in south and southeast Asia.
Сипаттама
Лорисидтердің тығыз, жұмсақ жүні болады, ол әдетте сұр немесе қоңыр түсті, жоғарғы жағы қараңғырақ. Көздері үлкен және тіке қарап тұрады. Құлақтары кішкентай, көбінесе жүндердің арасында жартылай жасырынып қалады. Бас бармақтары қарсыласа алады, ал көрсету саусағы қысқа болады. Артқы аяқтарының екінші саусағында стрепсириндерге тән жұқа тырнақ бар, ол күтім үшін қолданылады. Олардың құйрықтары қысқа немесе толығымен болмайды. Түрлеріне қарай 17-40 см-ге дейін өседі және салмағы 0,3-2 кг аралығында болады. Олардың тіс формуласы лемурлардың тіс формуласына ұқсас:
Lorisids have a close, woolly fur, which is usually grey or brown, darker on the top side. The eyes are large and face forward. The ears are small and often partially hidden in the fur. The thumbs are opposable and the index finger is short. The second toe of the hind legs has a fine claw for grooming, typical for strepsirrhines. Their tails are short or are missing completely. They grow to a length of 17 to 40 cm and a weight of between 0.3 and 2 kg, depending on the species. Their dental formula is similar to that of lemurs:
Егемендік және экология
Лорисидтер түнгі және ағаш өміріне бейімделген. Галагостарға жақын болғанымен, лорисидтер ешқашан секірмейді. Кейбіреулерінің қозғалысы баяу әрі салмақты, ал басқалары бұтақтарда шапшаң қозғалуы мүмкін. Бұрын барлық лорисидтер баяу қозғалады деп есептелген, бірақ қызыл жарықпен жүргізілген зерттеулер мұның рас емес екенін көрсетті. Дегенмен, тіпті жылдам түрлер де кез келген қауіпті жануарды көргенде немесе естігенде тоқтап қалады немесе баяу қозғалады. Қауіптің алдында қозғалмай тұру әдеті олардың нақты орнын жасыруға көмектесетін, джунглидегі жапырақты ортасының арқасында ғана тиімді. Олар мықты қолдарымен бұтақтарды қысқа беріп ұстайды және күш қолданбастан алып тастау мүмкін емес. Лорисидтердің көпшілігі жалғыз өмір сүреді немесе шағын отбасылық топтарда болады. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы баяу лорилер қолтық астындағы иіс безінен (қоян-қолтық пен шынтақ арасындағы) секреция бөліп шығарады, оны сілекеймен араластырып, қорғану үшін қолданылатын у құрайды. Үндістанның қызыл лорисінде (Loris tardigradus) де қол бездері бар, бірақ олардың да у синтездейтіні әлі белгісіз. Қазандақ (Perodicticus potto) қол бездері жоқ деп саналады, бірақ анальды бездері арқылы ұқсас уытты бөліп шығарады. Лорисидтер төрттен алты айға дейін жүктілікте болады және екі жас туады. Олар көбінесе анасының қарнына жабысып, немесе анасы тамақ іздеп кеткенше ұяда күтеді. Түрлеріне қарай үштен тоғыз айға дейін сүттен айырылады және 10-нан 18 ай аралығында толық жетіледі. Лорилердің өмір сүру ұзақтығы 20 жылға дейін созылуы мүмкін. Лорисидтер жәндіктермен, құс жұмыртқаларымен, ұсақ омыртқалы жануарлармен, сондай-ақ жемістермен және шайырмен қоректенеді.
Lorisids are nocturnal and arboreal. Unlike the closely related galagos, lorisids never jump. Some have slow deliberate movements, whilst others can move with some speed across branches. It was previously thought that all lorisids moved slowly, but investigations using red light proved this to be wrong. Nonetheless, even the faster species freeze or move slowly if they hear or see any potential predator. This habit of remaining motionless whilst in danger is successful only because of the leafy environment of their jungle home, which helps to conceal their true position. With their strong hands they clasp at the branches and cannot be removed without significant force. Most lorisids are solitary or live in small family groups. Slow lorises from southeast Asia produce a secretion from their brachial gland (a scent gland on the upper arm, between the axilla and elbow), that is licked and mixed with their saliva to form a toxin which may be used for defense. The red slender loris (Loris tardigradus) from India also possesses brachial glands, but it is uncertain whether they also synthesize the toxin. The potto (Perodicticus potto) is thought to lack brachial glands, though it produces similar toxic excretions with its anal glands. Lorisids have a gestation period of four to six months and give birth to two young. These often clasp themselves to the belly of the mother or wait in nests, while the mother goes to search for food. After three to nine months depending on the species they are weaned and are fully mature within 10 to 18 months. The life expectancy of lorises can be to up to 20 years. Lorisids consume insects, bird eggs and small vertebrates as well as fruits and gums.