Кіріспе

Риверсайд округінде орналасқан су қоймасы, Калифорния, АҚШ. Даймонд Вэлли көлі – Америка Құрама Штаттарының Калифорния штатындағы Хемет қаласының жанында орналасқан, адам жасаған су қоймасы. Бұл Оңтүстік Калифорниядағы ең үлкен және ең жаңа су қоймаларының бірі. Көлдің сыйымдылығы аймақтың су қорының көлемін шамамен екі есеге арттырып, құрғақшылық, жазғы маусымның ең жоғары сұранысы және төтенше жағдайлар үшін қосымша сумен қамтамасыз етеді. Оңтүстік Калифорнияның Метрополитен су ауданы (МВД) 1995 жылы 1,9 миллиард долларлық құрылыс жобасын бастады. Көлді Колорадо өзені акведугы арқылы толтыру 2003 жылы басталды және 2003 жылы аяқталды. Көлге ішкі жетектіру жүйесі қызмет көрсетеді. Көлде үш топырақтан жасалған бөгет бар, екеуі аңғардың екі жағында, ал біреуі солтүстік жағасында орналасқан. Бөгеттерді салу үшін жергілікті материалдар қолданылды, бұл АҚШ-тағы ең ірі топырақ жұмыстары жобаларының бірі болды. Бөгеттердің негізгі материалдарын қазу барысында көптеген палеонтологиялық жаңалықтар табылды, олардың барлығы көлдің шығыс жағындағы Батыс ғылым орталығында қойылған. Көлде қайықпен жүзуге, балық аулауға, сондай-ақ көл маңында жаяу серуендеу және басқа да демалыс шараларына болады.

География

Алмаз аңғары көлі Доменигони/Алмаз аңғарларында, Доменигони таулары мен Роусон таулары арасында, Хемет қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 6 шақырым жерде орналасқан. Бұл жер Сан-Диего және Лос-Анджелес қалалары арасындағы орналасуы және үш бөгет құрылысына қажетті шикізаттың осы жерде болуы себепті таңдалды. Сонымен қатар, көлге бастапқыда су жеткізген Колорадо өзенінің су тас жолына шамамен 8 шақырым жақындығы да маңызды фактор болды.

Құрылыс

Көлді жоспарлау 1987 жылы басталды. Басты мақсат – Оңтүстік Калифорнияның маусымдық қажеттіліктерін, құрғақшылық кезеңдеріндегі су тапшылығын және төтенше жағдайлардағы сұранысын қанағаттандыру. MWD географиялық орналасуына байланысты қазіргі орнына тоқталып, 1993 жылы құрылыс жоспарын бастады. Көлдің құрылысы – Колорадо өзенінің су құбырын салғаннан бергі MWD-ның ең ірі құрылыс жобасы болды. 1997 және 1998 жылдары су қоймасын салу жұмысының қарқынында орташа есеппен 1800 адам жұмыс істеді. Ал кейбір кездесулерде су қоймасының үш бөгетін салуға 1900-ден астам адам еңбек етті. Жобаның басталуынан аяқталуына дейін барлығы шамамен 5000 адам жұмысқа тартылды.

Плотиналар

Үш бөгеттің құрылысы 1999 жылы аяқталды, осы үшін іргетас материалдарын қазу жұмыстары жүргізілді. Жерге толтырылатын бөгет жобасына шамамен құм, саз және тас қажет болды. Қажетті материалдардың көп бөлігі жоба аумағынан алынды. Негізгі материалдар су қоймасының төменгі жағындағы сазды және сазды құмды аллювийден алынды, ал тас материалдары су қоймасының оңтүстік жағалауындағы таулы биік жерлерден алынды. Бөгеттерді жобалау және салу кезінде Сан-Хасинто жарықшаңдық аймағының (су қоймасынан шамамен 6 км қашықтықта) және Сан-Андреас жарықшаңдық аймағының (су қоймасынан шамамен 31 км қашықтықта) орналасқандығына байланысты жер сілкінісі қаупі ескерілді. 2001 жылы он екі сорғының төртеуі әрқайсысы 3 мегаватт қуат өндіре алатын гидроэлектрлік турбина-генераторларға айналдырылды. Егер барлық сорғылар ауыстырылса, бүкіл нысан 40 мегаваттқа дейін қуат өндіре алады. Су батыс бөгетінен тысқары орналасқан сорғы стансасынан 610 метрлік, 5 метр диаметрлі құбыр арқылы I/O мұнарасы арқылы көлге сорылады. Судың ең жоғары жылдамдығымен секунд сайын көлге белгілі бір көлем су құйылды. Көлдің толуы 2003 жылы аяқталды. Су қоймасы алғаш рет 2003 жылы толық сыйымдылыққа дейін толтырылды. Quagga мидиясының (инвазивті түр, бұл түр су құбырымен қызмет көрсетілетін басқа Оңтүстік Калифорния көлдерін бұрын ластаған) қаупіне байланысты Колорадо өзенінің су құбырынан су пайдалану тоқтатылды. 2009 жылы көлге екі жылға жуық уақыт бойы су жеткізілмегеннен кейін, Ішкі желісу арқылы су толтырыла бастады. Су құрғақшылық салдарынан жоғалған судың көп бөлігін толықтырды, себебі MWD су қоймасынан су тартты. 2016 жылдың наурыз айына қарай, ұзаққа созылған құрғақшылықтан кейін су қоймасының көлемі азайды.

Палеонтологиялық табылған жерлер

Қазба жұмыстары кезінде жойылып кеткен мастодонттар, мамонттар, түйелер, жалқаулар, қасқырлар және ұзын мүйізді бизондардың сүйектері мен қаңқалары табылды. Калифорния штатының Редлендс қаласындағы Сан-Бернардино округі мұражайының палеонтологтары Даймонд және Доменигони аңғарларында мыңдаған қазбаларды тапты, олар аймақ туралы халықтың білімін едәуір арттырады. Бұл жануарлардың қазба қалдықтары жиынтығы «Даймонд-Вэлли-Лейк жергілікті фаунасы» деп аталады. Даймонд-Вэлли көлінен табылған мамонт, мастодонт, бизон және басқа да плейстоцен дәуірінің түрлерінің палеонтологиялық табыстары мұз дәуіріндегі Оңтүстік Калифорнияның ішкі аймақтарына ерекше көрініс береді және Лос-Анджелестегі Ла-Бреа шайыр шұңқырларындағы және Мохаве шөліндегі мұз дәуірінің орналасқан жерлері арасындағы үлкен ақпараттық алшақтықты толтырады. Бұл аймақ ресми емес «Мастодонттар алқабы» деп аталады. Даймонд-Вэлли көлінің қазбалары Плейстоценнің соңғы кезеңіне тән классикалық жиынтықты құрайды, оған жойылған мына жануарлар кіреді: Солтүстік Америка палеонтологиясында мастодонттар орманда жеке қоныстанған жануарлар деп есептеледі. Қазба деректеріндегі мастодонттардың көптігі соңғы мұз дәуірінде Даймонд-Вэлли көлінің бүгінгідей орманды болмағанын көрсетеді. Көлді балықпен толтыру су қоймасы толтырылғанға дейін басталды, ал аңғардың түбіне шағын балық шаруашылығы қоймасы орнатылды. Көлде тұщы су балықтарының бірнеше түрі бар: үлкен ауызды басс, кішкентай ауызды басс, көк басс, краппи, ақ қоңыр балық, жолақты басс, каналдық сом және шабақ. Жазық бас сомның шағын популяциясының кездейсоқ енгізілгені анықталды. Бұл Калифорниядағы ең жақсы балық аулау орындарының бірі саналады. Көлдің айналасындағы аумақтың көп бөлігі әлі де дамылмаған және бос жатыр. Бастапқы жоспарлар көлдің шығыс және батыс жағында гольф алаңдары, кемпингтер, жүзу көлдері, су парктері және басқа да ыңғайлы жағдайлармен жабдықталған үлкен демалыс аймақтарын қамтыды. MWD әлі де қосымша демалыс нысандарының құрылысын жоспарлап отыр, бірақ қаржыландырудың жетіспеушілігі және құрылыс салушылардың қолдауының болмауы оларға бұған мүмкіндік бермеді.