Кіріспе

Юта мен Аризона штатындағы су қоймасы, АҚШ. Толық: Қазіргі күйде (2023 жылдың 9 маусымы): Экологтар Пауэлл көлін құрғатып, Глен Каньонының табиғи, еркін ағыс күйіне келтіруге ұмтылып жатыр. Көлдегі су деңгейінің ең жоғары көрсеткіші 1983 жылдың 14 шілдесінде тіркелді, бұл Колорадо өзеніндегі ең ірі су тасқынының бірі болды, оған күшті Эль-Ниньо құбылысы да әсер еткен. Көлдің су деңгейі теңіз деңгейінен 3708,34 фут (1130 метр) биікке көтерілді. Ол негізінен Юта штатының оңтүстігіндегі Гарфилд, Кейн және Сан-Хуан округтерінде, сондай-ақ Аризона штатының солтүстігіндегі Коконино округінің шағын бөлігінде орналасқан. Көлдің солтүстік шегі кем дегенде Хайт Кроссинг көпіріне дейін созылады.

21 ғасырдағы құрғақшылық және суды құюға итермелеу

Колорадо өзенінің су ағыны 2000 жылдан бері Солтүстік Американың оңтүстік-батысындағы мегақұрғақшылықтың салдарынан орташа деңгейден төмендеп келеді, бұл көлдердің су деңгейінің төмендеуіне алып келді. 2005 жылғы қысында (көктемгі су толудан бұрын) көл су толудан бергі ең төменгі деңгейге, 3555,10 футқа (1084 м) жетті. 2022 жылдың 22 сәуірінде Пауэлл көлінің деңгейі 3522,24 футқа (1074 м) төмендеді – бұл оның сыйымдылығының бар болғаны 22,88 пайызын құрады. Бұл Пауэлл көлі 1963 жылы сумен толудан бергі ең төменгі деңгейін көрсетеді. 1963 жылдан бері Пауэлл көлінің сыйымдылығы 7% азайды, Колорадо және Сан-Хуан өзендерінен келген шөгінділердің әсерінен жыл сайын шамамен 33 270 акр-фут су сақталымы жоғалып отыр. Сарапшылар жүргізген зерттеулер көрсеткендей, суды Пауэлл көліне емес, Мид көліне сақтау арқылы жылына 300 000 акр-фут немесе одан да көп суты үнемдеуге болады, осыған байланысты экологиялық белсенділер Пауэлл көлін құрғатып, Глен Каньонын табиғи, еркін ағып тұратын жағдайына қайтаруға шақырып отыр.

Климат

Бұл деректер 1961 жылдан 2012 жылға дейінгі кезеңдегі Уэуэп климаттық станциясының Пауэлл көліндегі, Юта және Аризона штатының шекарасының оңтүстігінде орналасқан мәліметтері.

Геология

Глен каньоны Колорадо өзенінің дифференциалдық эрозиясының нәтижесінде шамамен 5 миллион жыл бойы қалыптасқан. Каньон арқылы өтетін Колорадо үстірті шамамен 11 миллион жыл бұрын пайда болған. Бұл үстіртте 300 миллион жылдан астам бұрынғы және салыстырмалы түрде жақындағы жанартаулық белсенділікке дейінгі тау жыныстарының қабаттары орналасқан. Пенсильвания және Пермь формацияларын Катаракта каньонында және Сан-Хуан каньонында көруге болады. 230 миллион жыл бұрын (триас кезеңі) пайда болған Моенкопи формациясы мен Чинл формациясы Лис-Ферри және Ринкон аумағында табылды. Бұл екі формацияның да пайда болуы ежелгі ішкі теңіздің осы аймақты жабуымен байланысты. Теңіз тартылғаннан кейін, желмен әкелінген құмдар бұл аймаққа еніп, Уингейт құмтасын құрады. Жақындағы (юра кезеңі) формацияларға Каента құмтасы кіреді, ол көптеген каньон қабырғаларындағы ерекше көк-қара "дала лагын" жалатындығымен танымал. Осының үстінде Навахо құмтасы орналасқан. Көптеген аркалар, соның ішінде Радуга мостысы осы ауысу нүктесінде орналасқан. Бұл кезеңге ашық сары түсті Энтрада құмтасы және қоңыр, күлгін түсті Кармель формациясы да жатады. Бұл екеуін Вахвеап маңындағы мезалардың үстінде, Касл Рок пен Тауэр Буттың шыңында көруге болады. Бұл қабаттардың үстінде көлдің солтүстігіндегі Каипаровиц үстірті мен Сан-Рафаэль иілімінің негізін құрайтын Тура жартастар формациясының құмтастары, конгломераттары мен тақта тастары жатыр. Эскаланте, Дертүстік және Сан-Хуан өзендерінің Колорадоға құятын жерлері Пауэлл көлінің құрамына кіреді. Сан-Хуан өзенінің баяу ағысы 5 мильдік (8 км) өзеннің 1 мильге (2 км) дейін тік сызықта жиырылған жерін – қазтұяқтарды құрады.

Инвазивті түрлер

Зебра және квагга мидиялары АҚШ-та алғаш рет 1980 жылдары пайда болды. Мидиялар бастапқыда Ұлы көлдерге кемелердің балласт суы арқылы әкелінді. Бұл су жануарлары тез арада АҚШ-тың шығысындағы көптеген су объектілеріне тарады, тіпті батысқа дейін жетті. 2008 жылдың қаңтар айында Колорадо өзені жүйесіндегі Мед, Мохаве және Хавасу көлдері сияқты бірнеше су қоймаларында зебра мидиялары табылды. 2000 жылдардың басында Аризона, Калифорния, Небраска, Канзас, Колорадо, Невада және Юта штаттары көлдер мен су қоймаларында зебра мидияларының дернәсілдерінің бар екенін растады. Зебра және квагга мидиялары жергілікті түрлермен ресурстар үшін бәсекелесу арқылы экожүйеге зиян келтіруі мүмкін. Мидиялардың зоопланктонды сүзуі кейбір балық түрлерінің тамақтануына кері әсер етеді. Зебра және квагга мидиялары қатты беттерге жабысып, су астындағы құрылымдарға қабаттар түзе алады. Мидиялар құбырларды, соның ішінде гидроэлектр станцияларындағы құбырларды бітеді, бұл батыстағы су шаруашылығы мамандары үшін қымбат және уақытты көп алатын проблемаға айналады. Гидроэлектрлік және экологиялық проблемаларды шешу үшін жақында бақылау шаралары енгізілді. 1999 жылдан бастап Пауэлл көлінде мидияларды визуальды бақылау жүргізіле бастады. 2001 жылы Вахвеап, Буллфрог және Холлс Кроссинг мариналарында ыстық сумен қайықтарды дезинфекциялау пункттері құрылды. 2007 жылдың қаңтар айында Мид көлінде зебра мидиялары табылды және Пауэлл көліне мидиялардың таралуын болдырмау үшін жаңа іс-шаралар жоспары жарияланды. 2007 жылдың тамызында Пауэлл көлінде зебра немесе квагга мидияларының дернәсілдері табылды, бірақ бұл сынақтар жалған оң нәтижелер деп танылды. Алайда, 2013 жылы ересек квагга мидиялары табылды. 2010 жылдың тамызында Пауэлл көлі мидиядан таза деп жарияланды. Пауэлл көлі 2009 жылдың маусымынан бастап су қоймасына кіретін барлық су кемелерін міндетті түрде тексеруден өткізді. 2009 жылдың 29 маусымынан бастап Пауэлл көліне кіретін әрбір кемеде мидия сертификаты болуы керек, бірақ кеме иелеріне өздерін-өздері куәландыруға рұқсат берілді. Бұл шаралар кемелер арқылы Пауэлл көліне зебра мидияларын тасымалдаудың алдын алуға бағытталған. Осы шараларға қарамастан, 2012 жылы квагга мидиясының ДНК-сы табылды және 2013 жылдың көктемі мен жазында Вахвеап маринасы сияқты бірнеше жерлерде тірі мидиялар табылды. 2013 жылдың маусымында NPS көлдің жұқтырылуына жол бермес үшін мидияларды табу және жою мақсатында суға түсушілерді қолданатын жою бағдарламасын іске асыруға тырысты.

Құбыр желісі туралы ұсыныс

Вашингтон округінің су қорғау округі Пауэлл көлінен жылына белгілі бір көлемде су алуға мүмкіндік беретін Пауэлл көлінің құбыр желісін салуды ұсынды, ол су округтегі қалалық ауыз су жүйелеріне таратылатын болады.