Кіріспе

Оклахома штатының Капитолийі – АҚШ-тың Оклахома штатының үкіметтік ғимараты. Бұл Оклахома штатының заң шығару және атқару билігінің кеңселері орналасқан ғимарат. Ол Оклахома-Сити қаласындағы Линкольн бульвары бойында орналасқан және 452 508 шаршы фут алаңды құрайды. Қазіргі құрылысына 2002 жылы аяқталған күмбез кіреді. Оклахома штатының алғашқы астанасы Гутри қаласы болған, бірақ ол 1910 жылы Оклахома-Ситиге көшірілді. Оклахома штатының Капитолий ғимаратының құрылысы 1914 жылы басталып, 1917 жылы аяқталды. Алғашқыда ол Оклахома штатының сот жүйесін қамтыды, бірақ 2011 жылы штаттың жоғарғы соттары өздерінің көп бөлігін Оклахома сот орталығына көшірді, Капитолий ғимаратында тек Жоғарғы Соттың отырыс залы қалды. Капитолий кешені – АҚШ-тағы жұмыс істеп тұрған мұнай ұңғымалары бар жалғыз штаттық Капитолий аумағы.

Гатридің алғашқы астанасы (1889-1900)

Оклахоманың аумақтық астанасы және алғашқы штаттық астанасы Гатри қаласында орналасқан. Бірінші штаттық астананың іргесі 1889 жылғы 22 сәуірде сағат 12-де, Оклахома жеріне шабуыл басталғанда қаланды. 1890 жылы қала аумақтық астана ретінде бекітілді. Оклахома штатының Капитолий ғимаратының құрылысы 1914 жылғы 20 шілдеде негіз салу рәсімінен кейін басталды. Архитекторлар Соломон Эндрю Лейтон және С. Вемисс Смит архитектуралық жоспарларды жасау үшін 75 000 доллар алды, ал құрылыс келісімшары Джеймс Стюарт & Компанияға берілді. Ғимараттың сыртқы қабырғасы негізінен Индиана әктасынан, ал іргесі Оклахоманың жергілікті қызғылт гранитінен және әсем баспалдақтары Оклахоманың қара гранитінен тұрғызылды. Ішкі кеңістікте мәрмәр және түрлі-түрлі әшекей бұйымдары кеңінен қолданылған. Бастапқы жоспарларда күмбез болғанмен, 1915 жылы Оклахома заң шығарушы органы бөлген 1,5 миллион доллар жеткіліксіз болып шыққанда, шығындардың артуына байланысты ол жойылды. Дегенмен, ғимарат күмбезді көтеруге арналған конструкциямен салынған. Ғимарат 1917 жылғы 30 маусымда толыққанды аяқталды.

Кеңейту және өзгерістер (1998 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1998 жылы штат заң шығарушылары мен губернатор Оклахоманың жүз жылдығына арналған заңды қабылдады, ол Оклахома Капитолий кешенін және жүз жылдық мерекелік комиссияны құрды. 2006 жылы сот тармағын Оклахома тарихи қоғамының ескі ғимаратына көшіру жоспарланды, себебі агенттік Оклахома тарихы орталығына көшіп өтті.

Сыртқы және Капитолий кешені

Оклахома штатының Капитолиясы 2300 Солтүстік Линкольн бульварында, Оклахома қаласында орналасқан және негізінен ақ әктастан және Оклахома қызғылт гранитінен тұрады. Дегенмен, ғимараттың күмбезі болаттан күшейтілген бетоннан және күшейтілген гипстен жасалған қалыптардан құралған. Капитолий кешені мұнай ұңғымаларымен әйгілі және АҚШ-тағы мұнай өндірісі жүріп жатқан жалғыз штаттық Капитолий аумағы болып табылады. Капитолий ғимараты тікелей Оклахома-Сити мұнай кен орнының үстінде салынған. Капитолий ғимараты мен оны қоршаған мемлекеттік ғимараттар, мемлекеттік емес ұйымдар, мұражайлар, кітапханалар және ағаштармен көмкерілген көшелер мен бульварлар Оклахома штатының Капитолий кешенін немесе Капитолий кампусын құрайды. Кешенге Мемлекеттік Капитолий паркі, Оклахома тарихы орталығы, Оклахома сот орталығы және Оклахома губернаторының резиденциясы кіреді. Резиденцияның сыртқы жағы Оклахома штатының Капитолийінің сыртқы көрінісімен үйлесетін әктастан жасалған. Айналасында көптеген мейрамханалар мен барлар бар. Оклахома тарихы орталығы 2005 жылы ашылды және Оклахома тарихи қоғамы басқарады. Онда Оклахома тарихы, ежелгі американдық тайпалардан бастап бүгінгі күнге дейін сақталған.

Интерьер

Капитолийдің батыс қанатында Оклахома штатының өкілдер палатасының отырыс залы мен кеңселер орналасқан. Шығыс қанатында Оклахома Сенатының отырыс залы мен кеңселер орналасқан. Губернатордың салтанатты кеңсесі екінші қабатта орналасқан. Штат аудиторы және инспекторы, штат қазынашысы және штаттың бас прокуроры сияқты сайланған штаттық лауазым иелерінің кеңселерi бірінші қабатта орналасқан. Ғимаратта сондай-ақ мұражай, кафетерий және шаштараз да бар.

Өнер

Чикасау суретшісі Майк Ларсеннің "Рухтың ұшуы" атты монументалды суреті Бес Айды құрметтейді – Оклахомадан шыққан есімді 20 ғасырдың белгілі американдық балериналары, Капитолийдің ротондасында қойылған. Ғимаратта Уэйн Купердің бірнеше ірі картиналары көрсетіліп тұр. Олардың көпшілігі штаттың ежелгі мұрасын және мұнай тарихын бейнелейді. Семинол суретшісі Энох Келли Хейнидің "Жер мен мен біртұтаспыз" атты картинасы ғимараттың бірінші қабатында ілінген. Сенат лоббиінде Майк Виммердің 1803 жылы Жаңа Орлеандағы Луизиананы сатып алу рәсімінің майға салынған картинасы бар. Сенат лаунжында Соня Терпенингтің "Болинг Спрингс қауымдастығы" атты суреттері қойылған.

"Құрмет сақинасы"

Капитолий күмбезінің негізі алты дюймдік алтын әріптермен, күмбездің құрылысына кем дегенде 1 миллион доллар көмектескен донорлардың есімдерімен әсемделген. Бұл "қадір-қасиет сақинасы" деп аталады, бұл термин көбінесе кәсіби футбол командаларының ең белгілі ойыншыларына ғана қолданылады. Осылай аталатын донорлардың ішінде Halliburton, Hobby Lobby Stores, "Оклахома халқы" және General Motors бар. Бұл дизайн шешімі сол кезде кейбір сынға ұшырады, ал 2011 жылы штат депутаты Эрик Проктор Конгресс медалімен марапатталған оклахомалықтардың есімдерін қою үшін заң жобасын ұсынуға тырысты.