Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оқ-дәрі тасымалдау кемесі
Ammunition ship of the United States Navy
USS Wrangell (AE 12) 1944 жылдың ақпан айында Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласындағы Солтүстік Каролина кеме құрылысы компаниясында, Теңіз комиссиясының шарты (MC корпус 1375) бойынша SS Midnight деп салынды; 14 сәуірде суға түсірілді; Г.Т. Кэмбелл ханымның қолдауымен; 28 мамыр 1944 жылы толыққанбаған күйінде Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды; Хэмптон Роудсқа жылжытылды; Норфолк кеме құрылысы және құрғақ док компаниясымен оқ-дәрі тасымалдау кемесіне қайта жарақтандырылды; және 1944 жылдың 10 қазанында Норфолк Әскери-теңіз кеме жасау қоймасында пайдалануға берілді.
USS Wrangell (AE 12) was laid down under a Maritime Commission contract (MC hull 1375) as SS Midnight during February 1944 at Wilmington, North Carolina, by the North Carolina Shipbuilding Company; launched on 14 April 1944; sponsored by Mrs. G. T. Cambell; delivered to the Navy, incomplete, on 28 May 1944; moved to Hampton Roads; converted to an ammunition ship by the Norfolk Shipbuilding and Drydock Co.; and commissioned on 10 October 1944 at the Norfolk Navy Yard.
Екінші дүниежүзілік соғыс, 1944-1945
Хэмптон-Роудста сынақтан өткеннен кейін, 13 қарашада «Врангелл» оқ-дәрілерді тиеу үшін Нью-Джерси штатының Эрл қаласындағы Әскери-теңіз оқ-дәрілер қоймасына бағытталды. «Бори» эсминецімен бірге ол айдың соңында Панама каналына қарай жолға шықты. Оқ-дәрі тасымалдайтын кеме 7 желтоқсанда Истмия су жолынан өтті, ал бастапқыда Маршалл аралдарына тікелей баруға бұйрық берілгенімен, Гавайиге қайта бағытталды. «Врангелл» 21 желтоқсанда Перл-Харборға келді, бірақ Рождество қарсаңында Маршалл аралдарына қайта бет бұрды. 1944 жылдың соңғы күні Эниветокке жеткен оқ-дәрі тасымалдайтын кеме сол күні Улитиге бет алған 31-ші конвойге қосылып, Каролин аралдарына қарай жылжыды. «Врангелл» 5 қаңтарда Улити лагунасында зәкір тастап, 10-шы қызметтік эскадрилья командиріне бағынды. Келесі бес айда «Врангелл» Иво Джима, Окинава және Жапонияның материктік аралдарына қарсы Флоттың операцияларын қолдады. Осы айларда ол 10 000 тоннадан астам оқ-дәріні жауынгерлік кемелерге жөнелтті, бір уақытта екі кемеге де қызмет көрсетті: ауыр кемелер (керу кемелері, авианосецтер және ауыр крейсерлер) сол жаққа, ал жеңіл бірліктер (жеңіл крейсерлер мен эсминстер) оң жаққа. Бірінші операциясында «Врангелл» 22 ақпанда Иво Джимаға жетіп, 28 ақпанда аймақтан кетуге дейін алты күн бойы бомбалау күштерін оқ-дәрімен қамтамасыз етті. Иводағы операциялардың сипаты және жағалауға салыстырмалы түрде жақын терең сулар кеменің зәкірлеуіне мүмкіндік бермеді, сондықтан жүк операцияларын дрейфте немесе баяу жылдамдықпен жүргізу қажет болды. 28 ақпанда Иво Джимадан шыққаннан кейін «Врангелл» Мариан аралдарына бағытталды және 3 наурызда Сайпанға жетті. Сол аралдан ол өздігінен Улитиге қарай жүріп, үш күннен кейін бекінді. 13-ші күні оқ-дәрі тасымалдайтын кеме 58.8-ші Жедел Топпен (TG) бірге шығып, келесі күндері 58-ші Жедел Күшті (TF) қолдады, Риукю аралдарына шабуылға дайындалу үшін жаудың жағалаудағы нысандары мен кемелеріне шабуыл жасады және аралға әскерлер түскеннен кейін Окинаваға да шабуыл жасады. 22 наурыз бен 18 сәуір аралығында «Врангелл» 50-ден астам жауынгерлік кемені қайта жарақтандырды. 19 сәуірде 50.8.6-шы Жедел Топтың құрамында «Врангелл» теңізде 50.8-ші TG-ден бөлініп, оңтүстікке қарай Улитиге бағытталды және 22 сәуірде сонда жетті. Алайда, Окинавадағы шабуылдың қарқыны жоғары болғандықтан, операциялардан демалуы қысқа ғана болды. Адмирал Митчердің Жедел Тобы күн сайын жапондық Нансей Шото аралдарына және Жапонияның материктік аралдарының жағалауына соққы беріп, оларды толықтыруды қажет етті. Осылайша, тәулік бойы жүк тиеуден кейін 10 күн өткен соң, «Врангелл» 2 мамырда Улитиден шығып, үш күннен кейін Окинаваның оңтүстік-шығысында 50.8-ші TG-мен кездесті. 6 мамырдан 1 маусымға дейін «Врангелл» «барлық келушілерге» оқ-дәрі жеткізді, күніне онға дейін кемені қайта жарақтандырды және үш апта ішінде 50-ден астам кеменің оқ-дәрі қоймаларын толтырды. Содан кейін ол Филиппиндегі Лейте аралындағы Сан-Педро шығанағына жөндеуге және күтімге жіберілді. «Врангелл» 8 шілдеде қайтадан ашық теңізге шығып, 17 шілдеде 30.8-ші TG (қайта аталған 50.8-ші TG) кемесімен кездесті. 20 шілде мен 1 тамыз аралығында ол 35 кемені қайта қаруландырып, бір күнде 700 тонна оқ-дәрі тасымалдады. «Врангелл» 2 тамызда 30.8-ші TG-ден бөлініп, Филиппинге қарай оңтүстікке бағытталды. 6 тамызда Сан-Педро шығанағына жеткен кеме дереу оқ-дәрі қорын толықтыруға кірісті. Алайда, 10 тамызда жұмыс тоқтатылды, өйткені Флот Жапонияның капитуляцияға дайын екендігі туралы хабар алды. Сол түні жүк операциялары тоқтатылды, барлық теңізшілер Жапонияның болашақ әрекеттері туралы жаңалықтарды асыға күтті.
Following shakedown in Hampton Roads, Wrangell sailed on 13 November for the Naval Ammunition Depot, Earle, New Jersey, to load ammunition. Escorted by the destroyer Borie, she stood out to sea on the last day of the month and headed for the Panama Canal. The ammunition ship transited the isthmian waterway on 7 December; and, although initially ordered to proceed directly to the Marshall Islands, was rerouted to Hawaii. Wrangell arrived at Pearl Harbor on 21 December, but got underway again on Christmas Eve, bound for the Marshalls. Arriving at Eniwetok on the last day of 1944, the ammunition ship joined a Ulithi bound convoy (number 31) that day and pushed on for the Carolines. Wrangell dropped anchor in Ulithi Lagoon on 5 January and reported for duty to Commander, Service Squadron 10. Over the next five months, Wrangell operated from Ulithi supporting the Fleet's operations against Iwo Jima, Okinawa, and the Japanese home islands. In those months, she transferred over, 10,000 tons of all types of ammunition to combatant ships steaming alongside while underway and would frequently serve two ships at a time: heavy ships (battleships, aircraft carriers, and heavy cruisers) alongside to port and light units (light cruisers and destroyers) alongside to starboard. On her first operation, Wrangell reached Iwo Jima on 22 February and supplied bombardment forces there with ammunition over the next six days until she retired from the area on the 28th. The nature of operations at Iwo, coupled with the deep waters relatively close inshore, prevented the ship's anchoring and necessitated conducting cargo operations while either drifting or underway at slow speed. After retiring from Iwo Jima on 28 February, Wrangell proceeded to the Marianas and arrived at Saipan on 3 March. From that island, she proceeded independently to Ulithi where she anchored three days later. On the 13th, the ammunition ship sortied with Task Group (TG) 58.8 and supported Task Force (TF) 58 over the ensuing days as it attacked enemy shore installations and shipping in preparation for the invasion of the Ryūkyūs and hit Okinawa itself when troops finally landed on that island on 1 April. Between 22 March and 18 April, Wrangell rearmed over 50 combatant ships. On the 19th, in company with Task Unit (TU) 50.8.6, the ship was detached from TG 50.8 at sea and proceeded south to Ulithi, arriving there on 22 April. However, with the Okinawa campaign at its height, her respite from operations proved to be a short one. Admiral Mitscher's task force was daily striking the Japanese held islands of the Nansei Shoto and along the coast of the Japanese home islands, and required replenishment. Thus, after 10 days of round the clock reloading, Wrangell departed Ulithi on 2 May and, three days later, rendezvoused with TG 50.8 southeast of Okinawa. From 6 May to 1 June, Wrangell passed ammunition "to all comers" – rearming as many as a dozen ships a day – and she filled the magazines of over 50 in the three week period. She then retired to San Pedro Bay, Leyte, in the Philippines, for upkeep and repairs. Wrangell subsequently returned to the open sea on 8 July and rendezvoused with TG 30.8 (the redesignated TG 50.8) on the 17th. From 20 July to 1 August, she rearmed 35 ships and hit a high point of transferring 700 tons of ammunition in a single day. Wrangell was detached from TG 30.8 on 2 August and headed south for the Philippines. Arriving at San Pedro Bay on 6 August, the ship immediately commenced replenishing her stocks of ammunition. Work was interrupted on 10 August, though, when the fleet received the news that Japan was willing to surrender. Cargo operations were secured that night, as all hands eagerly awaited news about Japan's future actions.
Соғыстан кейінгі іс-шаралар, 19451946
Жапония капитуляциялағаннан кейін, Врангелл Токио шығанағында қысқа ғана тоқтап, бұрынғы жаудың туған аралдарын басып алудың алғашқы кезеңіне қатысты, содан кейін Филиппинге және түпкілікті үйіне, сол күзге қарай жол тартты. 25 қазанда Филиппин суларынан шығып, Перл-Харбор арқылы Панама жағалауына 21 қарашада жетіп, сол күні каналдан өтті. Содан кейін ол Нью-Джерси штатындағы Эрлде оқ-дәрі және қару-жарақ көлігін түсіріп, 1946 жылғы 16 қаңтарда Мексика шығанағына бағыт алды. Бес күннен кейін Техас штатындағы Оранж қаласына жетті және 17 мамырда резервке қойылды. 1946 жылғы 19 қарашада Оранждағы кемеден түсірілді.
After Japan capitulated, Wrangell paused briefly in Tokyo Bay to take part in the initial phase of the occupation of the erstwhile enemy's home islands, before she pushed on for the Philippines and, ultimately, home, that autumn. Departing Philippine waters on 25 October, Wrangell steamed via Pearl Harbor, reached the coast of Panama on 21 November, and transited the canal later that day. She subsequently unloaded ammunition and ordnance supplies at Earle, N. J., and headed for the Gulf of Mexico on 16 January 1946. She arrived at Orange, Texas, five days later, and was ultimately placed in reserve on 17 May. She was decommissioned and laid up at Orange on 19 November 1946.
1951-1953 жылдар
1950 жылы жазда Кореяда соғыс басталған соң, Теңіз күштері "моутбол" флотынан көптеген қосалқы кемелерді қайта шақыруға мәжбүр болды. Врангелл олардың бірі болды және 1951 жылдың 14 қарашасында Оранжеде қайтадан қызметке кірісті, капитан Олин П. Томас басқарды. Оқ-дәрі тасымалдау кемесі Нью-Йоркке көшті, ол оның жаңа порты болды, және 21 желтоқсанда жетті. Ұзақ өтпей ол Норфолкке әкімшілік тексеру және жөндеу жұмыстары үшін бағытталды. Врангелл 23 мамыр мен 18 маусым аралығында Бостон мен Род-Айленд штатының Ньюпорт қалаларынан жұмыс істегеннен кейін, Ньюпорттан оқ-дәрілерді тиеді. Маусым айында ол тағы да Ньюпорттан теңіздегі жаттығуларға қатысты. Жазда ол Солтүстік Каролина штатындағы Онслоу Бич және Ньюпорттағы жаттығуларға қатысып, содан кейін Солтүстік Атлантикадағы "Норэмекс" операциясына қатысты. Лабрадор жағалауында өткізілген бұл жаттығулар Екінші дүниежүзілік соғыстан бері оның алғашқысы болды.
The outbreak of war in Korea in the summer of 1950 prompted the Navy to recall many inactive ships from the "mothball" fleet. Wrangell was one of them and was recommissioned on 14 November 1951 at Orange, Capt. Olin P. Thomas in command. The ammunition ship shifted to New York, her new home port, and arrived there on 21 December. She soon headed south to Norfolk for an administrative inspection and repairs alongside a tender. Wrangell loaded ammunition at Earle, N. J., between 23 May and 18 June after operating out of Boston and Newport, Rhode Island, for a time, and in June, once more conducting underway training evolutions out of Newport. In the summer, she participated in exercises at Onslow Beach, North Carolina, and at Newport before taking part in Operation Noramex in the North Atlantic. These replenishment exercises conducted off the coast of Labrador were her first since World War II.
Жерорта теңізі, 1953-1960
Врангелл кемесі 1953 жылдың қаңтар және маусым айлары аралығында Жерорта теңізіне алғашқы рет жол тартты, Гибралтардан Тунистегі Бизертеге, Францияның Марселінен Гольф-Хуанға, Сицилияның Аугустасынан Италияның Бариіне, Ораннан (Француздық Морокко) Италияның Тарантосына дейін порттарға тоқтады, содан кейін 10 шілдеде Гибралтар арқылы Нью-Йоркке оралды. Жергілікті операциялар мен жөндеуден кейін Врангелл күзде екінші Жерорта теңізіне жол тартты. 1953 жылдың 4 қазанында сағат 10:14-те, Исландияның Рейкьявик қаласынан Тунистің Бизерте қаласына, мұнай тасымалдаушысы Aucilla-мен бірге келе жатқанда, оқ-дәрі тасымалдаушы кеме халықаралық қауіп сигналын беретін балық аулау кемесін байқады. Врангелл жүзіп бара жатқан кемеге жақын маневр жасап, басқарушысы П.Р. Фроселл болатын топты жіберген қайық түсірді. Врангеллдің теңізшілері Францияның Дуарнез қаласында тіркелген «Жюль Верн» балық аулау кемесінің палубасында қиратылған заттар шашылып жатқанын және қозғалтқыш бөлімінде екі фут су болғанын анықтады. Тергеу кезінде кемеде тек ит тірі қалғаны және бес күн бұрын қайтыс болған адамның денесі табылды. Итке тамақ және су қалдырып, топ қайықпен кемеге оралды, ал Врангелл «Жюль Верн» кемесін сүйреп алды. Келесі күні, 5 қазанда сағат 14:03-те «Жюль Верн» суға батып, сегіз минуттан кейін батты; суға жүзіп жатқан итті Врангелл кемесіне көтеріп алды, кеме экипажы жануарды қабылдап, кеме талсманы етіп алды. 9 қазанда Бизертеге жеткен Врангелл 6-шы флотпен қысқа ғана уақыт жұмыс істеді, Кальяриге (Сардиния), Тарантоға (Италия), Суда шығанағына (Крит), Фалерон шығанағына (Грекия) және Неапольге (Италия) тоқтады, содан кейін Гибралтар арқылы Нью-Йоркке және Эрлдегі теңіз оқ-дәрі қоймасына оралды. Врангелл 1950 жылдардың соңына дейін Жерорта теңізіне үш рет жол тартты, 6-шы флоттың соғыс кемелерін оқ-дәрімен жабдықтады. Осы жолдарда ерекше оқиғалар болды: 1956 жылдың күзінде Суэц дағдарысы кезінде Врангелл 6-шы флоттың қиын аймақтан американдық азаматтарды эвакуациялауға көмектесетін бөлімшелерін қолдады. 1958 жылдың шілде айының ортасында президент Дуайт Д. Эйзенхауэр американдықтардың өмірін және мүлкін қорғау үшін Ливанға теңіз жаяу әскерін жіберуге бұйрық берді. Араласу кезінде Врангелл 6-шы флоттың операцияларына қатысып, тамыз және қыркүйек айларында Бейрутке төрт рет барды, содан кейін кеме Неапольге бет алды, 15 қыркүйекте сонда жетті. Жерорта теңізіндегі жолдардың арасында Врангеллдің операциялар аймағы Оңтүстік Каролинаның Шарльстонынан Шотландияның Холи Лохына, Вирджиниялық мыстаннан Кубаның Гуантанамо шығанағына дейін созылды. Операциялары барысында ол бірнеше кемелермен, соның ішінде жаңа авианосец «Форрестал» және басқарылатын зымырандық крейсер «Бостонмен» жүріп келе жатып қару-жарақпен қайта жарақтандыру тәжірибелерін жүргізді.
Wrangell made her first deployment to the Mediterranean between January and June 1953, touching at ports that ranged from Gibraltar to Bizerte, Tunisia; Marseille to Golfe Juan, France; from Augusta, Sicily, to Bari, Italy; and from Oran, French Morocco, to Taranto, Italy, before she returned to New York on 10 July, via Gibraltar. After local operations and repairs, Wrangell sailed for her second Mediterranean deployment in the autumn. At 1014 on 4 October 1953 – while en route from Reykjavík, Iceland, to Bizerte, Tunisia, in company with the oiler Aucilla – the ammunition ship sighted a fishing vessel flying international distress signals. Wrangell maneuvered near the drifting vessel and lowered a boat with a boarding party, Ens. P. R. Frosell in charge. Wrangell's men found the fishing boat, Jules Verne (registered at Douarnenez, France), to have wreckage strewn about topside and two feet of water in her engine compartment. The investigation also revealed the only living occupant of the craft to be a dog; the boarding party also found the corpse of a man estimated to have been dead for five days. Leaving food and water for the dog, the boarding party soon returned to the ship, and Wrangell took Jules Verne under tow. At 1403 the next day, 5 October, Jules Verne began to founder, however, and sank eight minutes later; the dog, swimming in the water, was hauled on board Wrangell, whose crew adopted the animal and made him the ship's mascot. Ultimately arriving at Bizerte on 9 October, Wrangell operated with the 6th Fleet only briefly, touching at Cagliari, Sardinia; Taranto, Italy; Suda Bay, Crete; Phaleron Bay, Greece; and Naples, Italy, before returning via Gibraltar to New York and the naval ammunition depot at Earle. Wrangell conducted three more Mediterranean deployments into the late 1950s, supplying 6th Fleet warships with ammunition. There were notable highlights during those deployments: in the autumn of 1956, during the Suez Crisis, Wrangell supported the units of the 6th Fleet evacuating American nationals from the troubled area. In mid July 1958, President Dwight D. Eisenhower ordered marines to land in Lebanon to protect American lives and property. During the intervention, Wrangell participated in the 6th Fleet's operations, visiting Beirut four times in August and September, after which time the ship proceeded to Naples, arriving there on 15 September. In between Mediterranean deployments, Wrangell's area of operations ranged from Charleston, South Carolina, to Holy Loch, Scotland; and from the Virginia Capes to Guantánamo Bay, Cuba. During her operations, she conducted underway rearming experiments with a number of ships, including the then new aircraft carrier Forrestal and the guided missile cruiser Boston.
1960-1965 жылдар
Врангелл 1960 жылдардың аяғына дейін шығыс жағалаудағы жергілікті операцияларды Кариб теңізі мен Жерорта теңізіне жасалған жорықтармен ауыстырып отырды. Кеме 1962 жылдың 17 тамызында ядролық қуатпен жүретін алғашқы әскери кеме – «Энтерпрайз» әуе кемесін қайта қаруландырды. 1962 жылдың күзінде, барлау ұшақтары Кубада советтік зымырандарды тапқаннан кейін, президент Джон Ф. Кеннеди Куба порттарына зымырандар мен оларды қолдайтын жабдықтарды жеткізуге тырысқан совет кемелерін кері қайтару үшін Кубаға теңіз блокадасын орнатты. Дағдарыс кезінде «Врангелл» 35 күн бойы Кариб теңізінде блокада күштерінің түрлі бөлімшелерін қаруландыру және қайта қаруландырумен айналысты. Ақырында, советтер Кубадан зымырандарды алып шықты, осылайша жағдайды жеңілдетті. «Врангелл» 1960 жылдардың бірінші жартысында тағы үш рет Жерорта теңізіне жорық жасады, ал осы жорықтардың арасында шығыс жағалауда және Кариб теңізінде жергілікті операцияларды жүргізді. Нью-Йорк, Неаполь, Норфолк және Чарльстон сияқты бірнеше жыл бойы порттарды ауыстырғаннан кейін, «Врангелл» өзінің 10-шы Жерорта теңізіне жасалған жорығына дайындалып жатқанда, оған Қиыр Шығысқа бағыт алып, Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі Тынық мұхитындағы алғашқы қызметін атқаруға бұйрық келді. 28 тамызда келген хабарлама оны Жерорта теңізінен Тынық мұхитына қайта бағыттау туралы мәлімдеді. Кеме 1965 жылдың 27 қыркүйегінде Вьетнамдағы соғыстың күшеюіне байланысты Оңтүстік-Шығыс Азия аймағындағы оқ-дәріге деген үлкен қажеттіліктің тууына жауап ретінде Чарльстоннан шықты.
Wrangell continued alternating local operations off the eastern seaboard with Caribbean and Mediterranean deployments into the late 1960s. The ship's first replenishment of a nuclear powered warship came on 17 August 1962, when she rearmed the nuclear powered aircraft carrier Enterprise. In the autumn of 1962, after the discovery by reconnaissance aircraft of Soviet missiles in Cuba, President John F. Kennedy instituted a naval blockade of Cuba to turn back Russian ships that attempted to deliver more missiles and their support equipment to Cuban ports. During the crisis, Wrangell spent 35 days in the Caribbean, arming and rearming various units of the blockade force. Ultimately, the Russians removed the missiles from Cuba and thus eased the tension. Wrangell conducted three more Mediterranean deployments in the first half of the 1960s and, between those deployments, conducted local operations on the eastern seaboard and into the Caribbean. After successive home port changes over the years – from New York to Naples to Norfolk to Charleston – Wrangell was preparing for her 10th Mediterranean deployment when orders came directing her to sail for the Far East and her first service in the Pacific since World War II. She had been loading ammunition at Earle, N. J., for a week when the message arrived on 28 August rerouting her from the Mediterranean to the Pacific. The ship departed Charleston on 27 September 1965 in response to the critical need in the Southeast Asian area for ammunition ships, in keeping with the escalating nature of the war in Vietnam.
Вьетнам, 1965-1970 жылдар
2 қазанда Панама каналы арқылы өтіп, 19-ы күні Перл-Харборға жетіп, қосымша оқ-дәрілерді жүктеді. Ұзақ өтпей ол Оңтүстік-Шығыс Азия суларына бет бұрды. Филиппиннің Субик шығанағынан жұмыс істеп, "желіге" жеті рет барып, 1966 жылдың көктеміне дейін Янки және Дикси станцияларындағы кемелерге оқ-дәрімен қамтамасыз етті. Батыс Тынық мұхитында (WestPac) өткізген бес айда Врангелл 74 рет жүк тиеу кезінде 6800 тоннадан астам оқ-дәрі тасымалдады. Одан бөлек, оқ-дәріден басқа, кеме флотқа жүк, пошта, уақытша қызметкерлер, фильмдер, екі рет таза су және азық-түлік жеткізді. "Желідегі" жетінші миссиясынан кейін Субик шығанағына оралған Врангелл 2 мамырда Филиппин суларынан кетті. 21 маусымда Врангелл Сингапур, Бомбей (Үндістан), Суэц каналы, Бейрут (Ливан) және Барселона (Испания) арқылы Чарльстонға жетті, осылайша әлемді айналып өтті. 1966 жылдың 10 қазанында Врангелл Джексонвилл кеме құрылыс компаниясының Чарльстон бөлімшесіне ірі жөндеуге кірді. 1967 жылдың 15 мамырында Врангелл Чарльстоннан шығып, тағы да Жерорта теңізіне бет бұрды, 6-шы флотқа "толқынмен" жетті, ол алты күндік соғыс басталған кезде. Ол осы дағдарыстық жағдайда 6-шы флотты қолдады және қақтығыс басылғаннан кейін әдеттегі операцияларды жаңартты – жүк тиеу, портқа барулармен ауысып, Грекияның Корфу, Криттің Суда шығанағы, Түркияның Измир және Майорканың Пальма сияқты порттарда "өзінің күшін көрсетті". Врангелл 1968 жылдың 13 қаңтарында Жерорта теңізінен кетіп, сол күні Испаниядағы Ротадан шығып, АҚШ-тың шығыс жағалауына қарай жүзіп кетті. 10 күннен кейін Чарльстонға оралған кеме жаттығулар мен техникалық қызмет көрсету кезеңдерінде қызметтер көрсетті. Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон және Вирджиния штатының Йорктаундағы әскери-теңіз қару-жарақ станцияларында болғаннан кейін – оқ-дәрілер ауыстырылып, экипаж қару-жарақпен жұмыс істеудің ерекшеліктеріне үйретілгеннен кейін – Врангелл порттағы жаттығуларды жүзеге асыру үшін жаттығулар мен жаттығуларға көп уақыт жұмсады. 1968 жылдың сәуір және мамыр айларында Чарльстон әскери кеме құрылыс зауытында жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін, Врангелл өзінің алдағы Батыс Тынық мұхиты (WestPac) сапарына дайындалды. 1968 жылдың 4 қыркүйегінде кеме жолға шықты; Панама каналын кесіп өтті; Пёрл-Харборда бес күн болды; және, Уэйк аралынан тайфун Пэйден қашып шыққаннан кейін, 16 қазанда Субик шығанағына жетті. Ұзақ өтпей ол Субик шығанағынан Солтүстік Вьетнам жағалауына және Янки станциясында жұмыс істеуге орналасты. Врангелл Вьетнам жағалауында және Тонкин шығанағында үш операциялық кезеңмен жылды аяқтады. Ең ірі жүк тиеу жұмыстары "Нью-Джерси", "Констеллейшн" және "Рейнджер" сияқты кемелермен жүргізілді. Сонымен қатар, ол көптеген кішігірім бірліктерді қаруландырды – эсминцтер, бағытталатын зымыран эсминцтері және Жағалау күзетінің кескіштері. Соңғылардың бірі, 21 қарашада Меконг дельтасынан кейін балық аулайтын қайығын Врангелге жіберді, бұл Врангелдің командалық тарихында "тарихтағы ең кіші қарулану болуы мүмкін" деп аталды. Winnebago-ның өтініші: 5 дюймдік оқ-дәрінің бес данасы! USCGC Winnebago-ны қайта қаруландыру USS Wrangell-ді және оның барлық экипажын сол кездегі кемедегі Ветерандар әкімшілігінің тізіміне енгізді, оның экипажы "апельсин агентінің әсеріне ұшыраған деп болжанады. Бұл шешім 2012 жылы ардагерлер күні жарияланды. Екі күннен кейін, 23 қарашада, Врангелл және басқа да американдық және Оңтүстік Вьетнамдық әскери кемелер Оңтүстік Қытай теңізінде іздеу-құтқару миссиясына қатысты. Мами тайфунының желдері мен қатты теңізге қарамастан, кеме үнділік "Лакшми Джаянти" кемесін тапты, ол рульдік зардап шегуден қорғай алмады. Уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін, үнді кемесі Саигонға қарай сапарын жалғастырды. Врангелл, оның іздеу жұмысындағы үлесі аяқталды, Субик шығанағына қарай бет алды. Субик шығанағынан Янки станциясына қайтып келе жатқанда кемеге тағы бір қайырымдылық миссиясы тапсырылды. 3 желтоқсанда Врангелл Филиппиннің әскери-теңіз күштерінің командирінің бұйрығы бойынша бағытын өзгертті және SS American Pilot жүк кемесімен кездесті, кеменің моторлы киіз қайығында бір теңізшіге көмек көрсету үшін бір теңізші жіберді, ол қолға жарақатынан қан кетуде болды. Теңізші қан кетуді тоқтатып, оны жағадағы емханаға қауіпсіз түрде апарып, одан әрі емдеген соң, Врангелл Янки станциясына қарай жолға шықты. Кейін ол Рождествоны Гонконгте өткізді, кейін Вьетнам жағалауындағы суларға оралды. Ол жерде ол 77-ші арнайы операциялық топпен бірге шабуылдаушы "Рейнджер", "Констеллейшн" және тәжірибелі "Хэнкок" сияқты кемелерді үздіксіз қаруландырып отырды. Бұл операциялар кемедегі әдеттегі жұмыс болды, Субик шығанағында жүк тиеу операцияларымен Оңтүстік Қытай теңізі мен Тонкин шығанағындағы желілік сапарлар кезіндегі жүк тиеу жұмыстарымен ауысып отырды. 1969 жылдың қаңтар соңында кеме тынығуға мүмкіндік алды, Жапонияның Сасебо портында "Аякс" жөндеу кемесінің қасында техникалық қызмет көрсетуден өтті. Ұзақ өтпей Субик шығанағына оралған Врангелл "желіге" оралу үшін оқ-дәрілерді жүктеді. Демілізациялық аймаққа (DMZ) жақын жердегі әдеттегі қаруланулар сериясынан кейін, қатты ауа райы мен толқындар "Джордж К. Маккензи" эсминцінің жақындасуына бірнеше рет кедергі келтірді. Эсминецтің қоймаларында оқ-дәрі аз болғандықтан, оны толықтыру қажеттілігі шұғыл болды, сондықтан Врангелл және "Джордж К. Маккензи" Карань шығанағының қорғалған бөлігінде ішкі жағына бекітілді. Жақын жердегі патрульдік кемелер уақыт-уақытпен су астындағы шабуылға қарсы зарядтарды тастап, операцияға Виетконгтың араласуын қадағалап отырды, жұмыс екі сағатта аяқталды. Кеменің жылдық тарихында айтылғандай: "Врангелл үшін Карань шығанағындағы эпизод оның мыңдаған тонна оқ-дәрісін жаудың атысына ең жақын әкелген кез болды. Барлық экипаж Маккензидің қауіпті, қиын қарулануы аяқталғанда демалды". 10 сәуірде Субик шығанағына оралған Врангелл оқ-дәрілерді жеткізу міндетін "Мазамаға" тапсырып, екі күннен кейін үйге бет бұрды. Алайда, сапарын аяқтамас бұрын Солтүстік Кореяның истребительдері Жапония теңізінде барлау ұшағын EC-121-ді атып түсірді. Нәтижесінде АҚШ-тың теңіз күштерінің осы аймақта көрсетілген күші болды – Врангелл оған қолдау көрсетті. Врангелл Сасебодан Йокосукаға, содан кейін қайта Сасебоға оқ-дәрілерді тасымалдады, содан кейін 3 мамырда Пёрл-Харборға бағыт алды. Жақында аяқталған сапарында ол "Нью-Джерси" эсминецінен бастап Жағалау күзетінің кескіштеріне дейін кемелерге 12000 тоннадан астам қажетті оқ-дәрілерді жеткізді. Портқа барулар Субик шығанағы, Гонконг, Сингапур, Сасебо, Йокосука, Пёрл-Харбор, Акапулько және Панама каналы болды, содан кейін кеме 1969 жылдың 10 маусымында өз үй портына, Чарльстонға келді. Жазда жөндеу және жаттығудан кейін Врангелл 6 қазан күні Чарльстоннан шығып, Купер өзенімен төмен қарай, кеменің соңғы Жерорта теңізі сапарына бағыт алды.
Transiting the Panama Canal on 2 October, Wrangell arrived at Pearl Harbor on the 19th, where she loaded additional ammunition. She soon sailed for Southeast Asian waters and, operating out of Subic Bay, Philippines, and making seven stints to the "line", provided ammunition for ships operating on both the Yankee and Dixie Stations into the spring of 1966. During her five months in WestPac, Wrangell transferred over 6,800 tons of ammunition in 74 underway replenishments. In addition, besides ammunition, the ship delivered fleet freight, mail, transient personnel, movies, and, on two occasions, fresh water and provisions. Arriving back at Subic Bay after her seventh mission on the "line", Wrangell departed Philippine waters on 2 May. On 21 June, Wrangell arrived back at Charleston, via Singapore; Bombay, India; the Suez Canal; Beirut, Lebanon; and Barcelona, Spain; thus completing a circumnavigation of the globe. Wrangell remained in the vicinity of Charleston for the remainder of the year, entering the Charleston division of the Jacksonville Shipyard Co. on 10 October 1966 for a major overhaul. On 15 May 1967, Wrangell departed Charleston, bound again for the Mediterranean – arriving to "in chop" to the 6th Fleet at about the time of the outbreak of the Six Day War. She supported the 6th Fleet during that crisis situation and, after the abatement of the conflict, resumed routine operations – underway replenishments, alternated with port visits, "showing the flag" at ports like Corfu, Greece; Suda Bay, Crete; İzmir, Turkey; and Palma, Majorca. Wrangell left the Mediterranean on 13 January 1968, departing Rota, Spain, on that day and sailing for the east coast of the United States. Arriving back at Charleston 10 days later, the ship provided services that spring and exercised in various phases of training or upkeep. After short periods at the Naval Weapons Stations at Charleston, South Carolina, and Yorktown, Virginia – where ammunition was transferred and the crew was indoctrinated to the special elements of weapons handling – Wrangell spent much time in drills and exercises to implement in port training. Following upkeep and repair periods at the Charleston Naval Shipyard during April and May 1968, Wrangell prepared for her upcoming WestPac deployment. On 4 September 1968, the ship got underway; transited the Panama Canal; spent five days at Pearl Harbor; and, after evading Typhoon Paye off Wake Island, arrived at Subic Bay on 16 October. She soon departed Subic Bay for the coast of North Vietnam and employment on the Yankee Station. Wrangell finished out the year with three operating periods off the coast of Vietnam and in the Tonkin Gulf. The largest underway replenishments were conducted with ships such as the battleship New Jersey and the carriers Constellation and Ranger. In addition, she armed many smaller units – destroyers, guided missile destroyers, and Coast Guard cutters. One of the latter, , sent her whaleboat across to Wrangell on 21 November while off the Mekong Delta in what Wrangell's command history termed "what may well be history's smallest rearming." Winnebago's request: five rounds of 5 inch ammunition! The rearming of the USCGC Winnebago was the determining activity which placed the USS Wrangell and its entire crew on the ship AT THAT TIME on the Veterans Administration list of ships whose crew was "presumed to be exposed to the effects of Agent Orange. That determination was published Veterans Day 2012. Only two days later, on 23 November, Wrangell and other American and South Vietnamese naval vessels took part in a search and rescue mission in the South China Sea. Despite the winds and heavy seas of Typhoon Mamie, the ship located the Indian vessel Laxmi Jayanti, helpless due to a steering casualty. Ultimately, after making temporary repairs, the Indian ship resumed her voyage, under escort, to Saigon. Wrangell, her part in the search completed, headed for Subic Bay. While en route back from Subic Bay to Yankee Station, the ship received the nod for another mercy mission. On 3 December, Wrangell reversed course on orders from Commander, Naval Forces, Philippines, and rendezvoused with the freighter SS American Pilot, sending over a corpsman in the ship's motor whaleboat to assist a sailor who had suffered an arm wound that was bleeding profusely. After her corpsman had stanched the bleeding and given sufficient help to enable the man to be safely transferred to a shore facility for further treatment, Wrangell continued on for Yankee Station. She subsequently spent Christmas in Hong Kong and later returned to the waters off the coast of Vietnam. There, she engaged in nearly continuous rearmings of a host of ships, including the attack carriers, Ranger, Constellation, and the veteran Hancock, with Task Force 77. These operations were part of the ship's regular routine that alternated load in operations at Subic Bay with replenishment work during line deployments in the South China Sea and Tonkin Gulf. The end of January 1969 found the ship enjoying a temporary pause in her hectic schedule, undergoing a period of tender overhaul alongside the repair ship Ajax at Sasebo, Japan. Returning to Subic Bay soon thereafter, Wrangell loaded ammunition to return to the "line", in February. After a series of routine rearmings near the Demilitarized Zone (DMZ), rough weather and high seas frustrated several attempts by the destroyer George K. MacKenzie to come alongside. Since the destroyer's magazines were low, the need to replenish her stocks was urgent; so Wrangell and George K. MacKenzie anchored inside the sheltered lee of Cam Ranh Bay to effect the transfer. While nearby patrol craft periodically dropped antiswimmer charges and kept a lookout for possible Viet Cong interference in the operation, the job was completed in two hours. As the ship's history for the year stated: "For Wrangell, the Camranh Bay episode was the closest she had ever brought her thousands of tons of ammunition to hostile fire. All hands breathed a sigh of relief when the exciting, risky rearming of the MacKenzie was over." Back in Subic Bay on 10 April, Wrangell turned over ammunition ship duties to Mazama and headed for home two days later. However, before she could complete the voyage, North Korean fighters shot down an EC 121 reconnaissance plane over the Sea of Japan. The resulting crisis saw a show of American naval force in that area – a presence that Wrangell supported. Wrangell transported ammunition from Sasebo to Yokosuka to Sasebo again before heading for Pearl Harbor on 3 May. During her recently completed deployment, she had supplied ammunition to ships ranging from the battleship New Jersey to the Coast Guard cutter , transferring nearly 12,000 tons of that necessary commodity. Port visits included Subic Bay, Hong Kong, Singapore, Sasebo, Yokosuka, Pearl Harbor, Acapulco and the Panama Canal before the ship eventually arrived back at her home port, Charleston, on 10 June 1969. After repairs and underway training evolutions during the summer, Wrangell departed Charleston on 6 October, standing down the Cooper River, bound for what proved to be the ship's last Mediterranean deployment.
Пайдаланудан шығару
Шығыс жағалауға оралған ардагерлік оқ-дәрі тасымалдау кемесі 1970 жылдың 21 желтоқсанында Норфолк портында қызметтен босатылды. Алғашқыда Чарльстон қаласында резервке қойылған "Врангель" 1971 жылдың ақпан айының соңында Норфолк портындағы істен шығарылған кемелер сақтау базасына ауыстырылды. Кейіннен, 1971 жылдың 29 сәуірінде ол Джеймс өзенінің тоқтау орнындағы Ұлттық қорғаныс резервтік флотына, теңіз әкімшілігінің уақытша қамқорлығына берілді. "Врангель" 1976 жылдың 1 қазанында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды және 1979 жылдың маусымында түпкілікті тағдыры күтіліп тұрды.
Returning to the east coast, the veteran ammunition ship was decommissioned at Norfolk on 21 December 1970. Initially placed in reserve at Charleston, Wrangell was transferred to the Inactive Ship Facility at Norfolk in late February 1971 and was subsequently placed in the National Defense Reserve Fleet, James River berthing area, in the temporary custody of the Maritime Administration, on 29 April 1971. Wrangell was struck from the Navy List on 1 October 1976 and was awaiting final disposition in June 1979.
Марапаттар
Врангелл Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін үш шайқас жұлдызына және Вьетнам соғысындағы өнегелі қызметі үшін тағы бес жұлдызға ие болды.
Wrangell earned three battle stars for her World War II service and a further five for her performance in the Vietnam War.