Кіріспе
Солтүстік Анна шайқасы 1864 жылдың 23-26 мамыр аралығында Одақтың генерал-лейтенанты Улисс С. Гранттың Конфедерация генерал-лейтенанты Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясына қарсы жүргізген науқанының бір бөлігі ретінде болды. Бұл екі армия арасындағы толыққанды шайқас емес, көбінесе Вирджиния штатының орталық бөлігіндегі Солтүстік Анна өзені маңындағы бірнеше шағын қақтығыстардан тұрды. Жеке қақтығыстар кейде жеке-жеке танылды: Телеграф жолы көпірі және Иерихон диірмендері (23 мамырдағы шайқастар үшін); Окс Форд, Кварлс Милл және Ганновер кетуі (24 мамыр). Спотсильвания округіндегі тұйыққа тірелуден кейін Грант әскерін оңтүстік-шығысқа қарай жылжытты, Лиді ашық алаңда шайқасқа салуды үміттенеді. Ол Лидің Солтүстік Анна өзенінің оңтүстігіндегі келесі қорғаныс позициясына жету бәсекесінде жеңіліске ұшырады, бірақ Ли Гранттың ниетін толық сеніммен білмеді және бастапқыда маңызды қорғаныс құрылыстарын дайындамады. 23 мамырда Одақтың V корпусы генерал-майор Гувернер К. Уорреннің басшылығымен Иерихон диірмендері тұсында өзенді кешіп өтті, ал генерал-лейтенант А.П. Хилл корпусынан Конфедерация дивизиясы олардың плацдармын ығыстыра алмады. Генерал-майор Винфилд С. Хэнкок басқаратын II корпус "Хенаганның редуты" деп аталатын жерде Конфедерацияның шағын күштеріне шабуыл жасап, Телеграф жолындағы Честерфилд көпіріне ие болды, бірақ өзеннің оңтүстігіне одан әрі жылжуға қол жеткізбеді. Сол түні Ли және оның инженерлері "V" пішіндес қорғаныс бекіністерін салу жоспарын жасады, ол Одақ әскерін алға жылжығанда бөліп, Конфедерация әскерлеріне ішкі желілерді пайдаланып, бір қанатқа шабуыл жасап, жеңіске жеткізуге және екінші қанаттың уақтылы түрде күш түсіруіне кедері келтіруге мүмкіндік беретін. Одақ әскері бастапқыда осы тұзаққа түсті. 24 мамырда Хэнкок әскері V пішінінің шығыс бөлігіндегі Конфедерация бекіністерін басып алуға сәтсіздікке ұшырады, ал маскүнем Бригадир генерал Джеймс Х. Ледли басқаратын бригада Окс Фордтағы мықты позицияға жасалған ойсыз шабуылдан ығыстырылды, ол V пішінінің ең жоғары нүктесі болды. Апатқа ұшыраған Конфедерация үшін Ли жүрек ауруынан қабілетсіз болды және оның ешбір бағыныштылары жоспарланған шабуылды орындауға құзыретті болмады. Азамат соғысы тарихшысы Гэри Галлахер бұл оқиғаны генерал Лидің денсаулығы шайқастың барысына тікелей әсер еткен жалғыз жағдай деп атады. Көптеген адамдар оның денсаулық мәселелері Геттисбургте дұрыс емес шешімдерге әкелді деп санайды, бірақ Галлахер Лидің өте агрессивті мінезді генерал болғанын және Геттисбургтегі оның әрекеттері осы ойлаудың көрінісі болғанын атап көрсетеді. Екі күндік шайқастан кейін, әскерлер өзара бекіністерінен тік қарасып тұрғаннан кейін, Грант оңтүстік-шығысқа, Колд-Харбордағы қиылысқа қарай кең қозғалыс жасауға бұйрық берді, нәтижесінде шешілмейтін шайқас аяқталды.
The Battle of North Anna was fought May 23–26, 1864, as part of Union Lt. Gen. Ulysses S. Grant's Overland Campaign against Confederate Gen. Robert E. Lee's Army of Northern Virginia. It consisted of a series of small actions near the North Anna River in central Virginia, rather than a general engagement between the armies. The individual actions are sometimes separately known as: Telegraph Road Bridge and Jericho Mills (for actions on May 23); Ox Ford, Quarles Mill, and Hanover Junction (May 24). After disengaging from the stalemate at Spotsylvania Court House, Grant moved his army to the southeast, hoping to lure Lee into battle on open ground. He lost the race to Lee's next defensive position south of the North Anna River, but Lee was unsure of Grant's intention and initially prepared no significant defensive works. On May 23, the Union V Corps under Maj. Gen. Gouverneur K. Warren forded the river at Jericho Mills and a Confederate division from the corps of Lt. Gen. A. P. Hill was unable to dislodge its beachhead. The II Corps under Maj. Gen. Winfield S. Hancock stormed a small Confederate force at "Henagan's Redoubt" to seize the Chesterfield Bridge crossing on the Telegraph Road, but did not advance further south across the river. That night, Lee and his engineers devised a scheme for defensive earthworks in the shape of an inverted "V" that could split the Union army when it advanced and allow the Confederates to use interior lines to attack and defeat one wing, preventing the other wing from reinforcing it in time. The Union army initially fell into this trap. As Hancock's men failed to carry the Confederate works on the eastern leg of the V on May 24, a brigade under the drunken Brig. Gen. James H. Ledlie was repulsed from an ill conceived assault against a strong position at Ox Ford, the apex of the V. Unfortunately for the Confederates, Lee was disabled with heart issues and none of his subordinates were able to execute his planned attack. Civil war historian Gary Gallagher mentions this as the one time General Lee's health directly affected the course of a battle. It is often argued that these health issues caused questionable decisions at Gettysburg but Gallagher makes the point that Lee was a very aggressive minded general and that his actions at Gettysburg were typical of this mindset. After two days of skirmishing in which the armies stared at each other from their earthworks, the inconclusive battle ended when Grant ordered another wide movement to the southeast, in the direction of the crossroads at Cold Harbor.
Өмірбаян
Гранттың құрлықтағы науқаны – жаңа тағайындалған бас генералдың Конфедерацияға қарсы бір мезгілде бастаған бірнеше шабуылдың бірі еді. 1864 жылдың мамыр айының соңына қарай олардың тек екеуі ғана алға жылжуды жалғастырды: генерал-майор Уильям Т. Шерманның Атланта науқаны және Гранттың Потомак армиясымен бірге, оның қолбасшысы генерал-майор Джордж Г. Мидті тікелей басқарып жүрген құрлықтағы науқаны. Гранттың науқаны Конфедерацияның астанасы Ричмондты емес, Ли армиясын жоюды мақсат еткен. Президент Авраам Линкольн бұл стратегияны өз генералдарына ұзақ уақыттан бері қолдап келді, өйткені қала өзінің негізгі қорғаныс армиясын жоғалтқаннан кейін сөзсіз құлап қалады. Грант Мидке: «Ли қайда барса, сен де сонда баруың керек», – деп бұйрық берді. Грант жылдам және шешуші шайқасқа үміттене білді, бірақ сонымен қатар тозу соғысына дайын болды. Одақ пен Конфедерация тарапынан көп шығын болуы мүмкін еді, бірақ Одақтың жоғалған сарбаздар мен жабдықтарды ауыстыруға көбірек мүмкіндіктері болды. 5 мамырда Грант армиясы Рапидан өзенін кесіп өтіп, Спотсильванияның даласына енгеннен кейін Лидің Солтүстік Вирджиния армиясы оларға шабуыл жасады. Лидің әскері 60 000-нан 100 000-ға дейін болса да, олардың сарбаздары қаһармандықпен шайқасты, ал тығыз жапырақтар оларға жерде артықшылық берді. Екі күнге соққан шайқастан кейін шамамен 29 000 адам қаза тапты, бірақ нәтижелер шешілмеді және екі армия да ешқандай артықшылыққа ие бола алмады. Ли Грантты тоқтатты, бірақ кері қайтармады; Грант Ли армиясын жойған жоқ. Осыған ұқсас жағдайларда бұрынғы Одақ командирлері Раппаханнок өзенінің артына шегінуді таңдаған, бірақ Грант Мидке Лидің оң жақ қанатын айналып өтіп, оңтүстік-шығысқа қарай Спотсильвания сотының маңызды жол торабын басып алуға бұйрық берді. Ли армиясының бөлімдері Одақ армиясынан бұл маңызды торапқа жетіп, бекініс құра бастады. Мид генерал-майор Филип Шериданның Одақ атқыштарының өнеріне қанағаттанбады және оларды армияның негізгі күштерін барлау және күзету міндеттерінен босатып, генерал-майор Дж.Э.Б. Стюарт басқаратын Конфедерация атқыштарын қууға және жеңуге жіберді. Шериданның сарбаздары 11 мамырда Тактикалық тұрғыдан шешілмеген «Сары таверна» шайқасында Стюартты жаралы қалдырды, содан кейін Ричмондқа қарай шабуылдарын жалғастырды, Грант пен Мидті өз атқыштарының «көздері мен құлақтарынан» айырды. Спотсильвания сотының жанында 8 мамырдан 21 мамырға дейін шайқастар болды, Грант Конфедерацияның қорғанысын бұзу үшін әртүрлі жоспарларды қолданды. 8 мамырда Одақ генералдары Гувернёр К. Уоррен мен Джон Седжвик генерал-майор Ричард Х. Андерсон басқаратын Конфедерация әскерін Лорел-Хиллден ығыстыруға тырысты, бірақ олар Спотсильвания сотының ғимаратына жол беруге кедергі келтірді. 10 мамырда Грант Конфедерацияның бекіністері арқылы шабуыл жасауға бұйрық берді, ол қазір 6,5 км-ден астамға созылып, ішінде «Мүлік табаны» деп аталатын маңызды бөлігі бар еді. Одақ әскерлері Лорел-Хиллде тағы да сәтсіздікке ұшыраса да, полковник Эмори Аптонның Мүлік табанына жасаған жаңаша шабуылы үміт берді. Грант 12 мамырда Аптонның шабуыл тактикасын әлдеқайда үлкен масштабта қолданды, генерал-майор Винфилд С. Хэнкок корпусының 15 000 адамына Мүлік табанына шабуыл жасауға бұйрық берді. Хэнкок бастапқыда сәттілікке жетті, бірақ Конфедерация басшылығы жиналып, оның шабуылын кері қайтарды. Майор-генерал Хорацио Г. Райттың «Қанды бұрыш» деп аталған Мүлік табанының батыс жағына жасаған шабуылдары шамамен 24 сағатқа созылған қанағатсыз қолға-қол соғысқа ұласты, бұл Азамат соғысының ең қаһарлы шайқастарының бірі болды. Уоррен мен генерал-майор Амброуз Бернсайдтың қолдауымен жасалған шабуылдар сәтсіз аяқталды. Грант Лиге қолайлы жағдайларда қарсы тұру үшін тағы бір әрекет жасап, өзінің желілерін қайта орналастырды және 18 мамырда Хэнкоктың соңғы шабуылын бастады, бірақ ол ешқандай нәтиже бермеді. 19 мамырда Харрис фермасында Конфедерация генерал-лейтенанты Ричард С. Эуэллдің жасаған барлауы қымбатқа түсіп, мәнсіз болды. Нәтижесінде, шайқас тактикалық тұрғыдан шешілмеді, бірақ екі тараптан да шамамен 32 000 адам қаза тапты, бұл науқанның ең қымбат шайқасы болды. Грант Лидің оң жақ қанатын оңтүстік-шығысқа қарай, Ричмондқа қарай айналып өту арқылы тұрақтандыруды жоспарлады.
Қазақстан Республикасы
Гранттың одақ әскерлері шамамен 68 000 адамды құрады, науқанның басынан-ақ шайқастардағы шығындар, аурулар және мерзімі біткен әскери қызметшілердің санына байланысты азайған. II корпус, генерал-майор Винфилд С. Хэнкоктың басқаруында, генерал-майор Дэвид Б. Бирни және бригада генералдары Фрэнсис С. Барлоу, Джон Гиббон және Роберт О. Тайлердің дивизияларын қамтыды. V корпус, генерал-майор Гувернер К. Уорреннің басқаруында, бригада генералдары Чарльз Гриффин, Сэмюэл В. Кроуфорд және Лайсандр Катлердің дивизияларын қамтыды. VI корпус, бригада генералы Хорацио Г. Райттың басқаруында, бригада генералдары Дэвид А. Расселл, Томас Х. Нилл және Джеймс Б. Рикетстің дивизияларын қамтыды. IX корпус, генерал-майор Амброз Бернсайдтың басқаруында, генерал-майор Томас Л. Криттенденнің дивизиялары мен бригада генералдары Роберт Б. Поттер, Орландо Б. Уиллкокс және Эдвард Феррероны қамтыды. Кавалерия корпусы, генерал-майор Филипп Х. Шериданның басқаруында, бригада генералдары Альфред Т. А. Торберт, Дэвид МакМ. Грегг және Джеймс Х. Уилсонның дивизияларын қамтыды. (Мамырдың 9-24 күндері аралығында Шериданның кавалерия корпусы жеке тапсырмада болды және Спотсильвания сотының үйі немесе Солтүстік Анна өзені маңындағы операцияларға қатыспады.)
21-23 мамыр: Солтүстікке қарай маневрлер Анна
Гранттың Спотсильваниядан кейінгі мақсаты Солтүстік Анна өзені болды, шамамен 25 миль (40 км) оңтүстікке қарай, және оның оңтүстігіндегі маңызды теміржол түйісі, Хановер-жанкшн (қазіргі Досвелл ауылы, Вирджиния штаты). Осы екі нысанды басып алу арқылы Грант Лидің жабдықтау желісін бұзу ғана емес, сонымен қатар Конфедерация әскерін ашық жерде, тиімді жағдайда шабуылға мәжбүр етіп, олардың келесі логикалық қорғаныс шебін жоққа шығара алатын еді. Грант Лидің Солтүстік Аннаға одан бұрын жете алатынын білгендіктен, сәтті нәтиже беруі мүмкін стратегия ойлап тапты. Ол Лиді жаңылыстырып, оқшауланған корпусына шабуыл жасауға итермелеу үшін Хэнкоктың II корпусын Спотсильваниядан Милфорд станциясына оңтүстік-шығысқа қарай бағыттап жіберді. Егер Ли солай істесе, Грант оған қалған үш корпусымен шабуылдайтын еді; егер істемесе, Грант ештеңе жоғалтпайтын еді және оның алдыңғы жасағы Лиден бұрын Солтүстік Аннаға жете алатын еді. Хэнкоктың 20 000 сарбаздан тұратын корпусы 20-21 мамыр түнінде бригада генералы Альфред Т. А. Торберттің басқаруымен үш атқыштар полкінің күзетуімен жүріш жасады, олар бригада генералы Джон Р. Чэмблисс басқаратын конфедерат әскерімен шайқасты. 21 мамыр таңында олар Гвинея станциясына жетті, онда бірқатар одақтық сарбаздар бір жыл бұрын Стоунволл Джексонның қаза болған жері – Чандлер үйіне барды. Алдыңғы қатардағы атты әскер Ли армиясына қосылу үшін Ричмондтан солтүстікке қарай жол тартқан генерал-майор Джордж Пикеттің дивизиясының 500 сарбазына кездесті. Ұзақ соққан шайқастан кейін конфедераттар Маттапони өзенінен Милфорд станциясының батысына шегінді, бірақ 11-ші Вирджиния жұмылдырылмағандықтан, олар капитуляциялауға мәжбүр болды. Хэнкок Лидің негізгі армиясының сарбаздарына кездесуді күткен еді, сондықтан Милфорд станциясында Пикеттің әскерін тапқанда таң қалды, осыдан Лиге күш қосылып жатқанын дұрыс болжады. Ол корпусын оқшауланған жердегі шайқасқа қатыстыру қаупін болдырмау үшін маневрді тоқтатуға шешім қабылдады. 21 мамыр күнінің ортасына қарай Ли әлі де Гранттың ниетінен хабарсыз болды және Спотсильваниядан ертерек кетуге кедергі келтірді. Ол Еуэлл корпусын Телеграф жолына (қазіргі АҚШ 1-ші тас жолы) дейін созды. Сондай-ақ ол Шенандоа аңғарындағы шағын одақтық армияны жеңіп, Лиге қосылуға бара жатқан генерал-майор Джон С. Брекинриджге Ханновер торабында тоқтауға және Ли оған қосылғанша Солтүстік Анна өзенінің қорғаныс шебін қорғауға бұйрық берді. Осы уақытта Грант корпусының қалған бөлігін шеруге шығарды. Уорреннің V корпусы Массапонакс шіркеуіне қарай жүріп бара жатқанда, Грант Телеграф жолын бөгеп тұрған Еуэлл корпусы туралы хабар алды және Уорренге бұйрықтарын Гвинея станциясына қарай жалғастыруға және Хэнкок корпусын күтіп алуға өзгертті. Бернсайдтың IX корпусы Телеграф жолындағы Еуэлл әскеріне кездесті және Бернсайд оларға кері бұрылып, Гвинея станциясына баруды бұйырды. Содан кейін Райттың VI корпусы Бернсайдтың соңынан ілеседі. Осы кезде Ли Гранттың жоспарын толық түсінді және Еуэллге Телеграф жолымен оңтүстікке қарай, соңынан Андерсон корпусы мен А. П. Хилл корпусы батысқа қарай параллель жолдармен жүріп шығуға бұйрық берді. Лидің бұйрықтары шұғыл емес еді – ол Еуэллдің салыстырмалы түрде жақсы жолдармен 25 миль (40 км) жүріп өтуі керек екенін білді, ал Хэнкоктың нашар жолдармен 34 миль (55 км) жүріп өтуі керек еді. 21 мамыр Грант үшін пайдалы мүмкіндіктерді жіберіп алған күн болды. Ли оқшауланған II корпустың жеміне қызығушылық танытпады, оның орнына Солтүстік Аннаға ең тікелей жолмен бағытталды. Сол түні Уорреннің V корпусы Телеграф жолынан шығысқа қарай бір миль қашықтықта орналасты және Лидің оңтүстікке қарай шеру жасаған армиясын байқамады. Егер Уоррен Лидің қанатына шабуыл жасағанда, ол Конфедерация армиясына елеулі зиян келтіре алатын еді. Оның орнына Ли армиясы 22 мамырда Солтүстік Аннаға тосқаусыз жетті. Грант Лидің өзінің мақсатына жеткенін түсінді және шаршаған әскерлеріне шеруде жеңілдік беруге шешім қабылдады, Лидің артынан Телеграф жолымен бірнеше шақырым ғана жүріп, түнде демалды.
23 мамыр: Честерфилд көпірі мен Иерихон диірмендері
23 мамыр күні таңертең Уоррен Кармел шіркеуіне жетіп, нұсқау алу үшін тоқтады. Ханкоктың корпусы арттан келді де, екі бөлім жолда шатасып қалды. Корпус командирлері Хэнкок Телеграф жолымен Честерфилд көпіріне дейін, ал Уоррен Солтүстік Анна өзенін Иерихон Миллсте өтетініне келісті. Олардың алдында маңызды бекіністер болған жоқ. Ли Гранттың жоспарын дұрыс бағаламады, Солтүстік Аннаға жасалған кез келген шабуыл – тек алдау ғана деп ойлады, ал Грант армиясының басты бөлігі шығысқа қарай қашып кетті. Телеграф жолымен өтетін Честерфилд көпірінде, полковник Джон В. Хенаган басқаратын Оңтүстік Каролина бригадасы топырақ қоршау салды, ал төменгі ағыстағы теміржол көпірін шағын отряд күзетті, бірақ өзеннің басқа өткелдері қорғалмаған қалды. Грантқа, егер ол мүмкіндікті пайдалану үшін жедел әрекет етсе, алтын тәрізді мүмкіндік туды. Генерал-майор Дэвид Б. Бирни Телеграф жолымен Хэнкок колоннасын басқарды. Олар Хенаганның қоршауынан оқ атуды бастаған кезде, Бирни шабуылға екі бригаданы жіберді: генерал Томас В. Иган бригадасын жолдың шығысына, генерал Байрон Р. Пирстің бригадасын батысына. II корпустың артиллериясы конфедераттарға оқ ашты, ал полковник Эдвард Портер Александрдың I корпусының артиллериясы жауап берді. Генерал Ли Фокс үйінен бақылап отырғанда, есік жақтауына тиген оқтан жарақаттанды. Александр үйдің мұржасына снаряд тигенде, ұшып келген кірпіштерден жарақат алды. Сағат 18:00-де одақтың жаяу әскері шабуылға көшті. Эган мен Пирсті полковник Уильям Р. Брюстер бригадасы қолдады. Олар серіктеріне көтерілу үшін жерге шаншарларын қадап, оларды баспалдақ ретінде пайдаланды. Хенаганның шағын күштері жеңіліп, көпірден қашты. Олар оны өртеп жіберуге тырысты, бірақ одақтың мергендері оларды кері шегіндірді. Хэнкоктың әскері көпірден өтіп, оңтүстікке қарай жер басып алуға тырыспады, себебі Александрдың артиллериясы оларға қарсы ауыр оқ жаудырып жатты. Олар өзеннің солтүстік жағалауында бекініп алды. Уоррен Иерихон Миллсте өзеннің қорғалмаған бродына тап болды. Ол генерал Чарльз Гриффин дивизиясына өзенді кесіп өтіп, плацдарм құруды бұйырды. Сағат 16:30-ға қарай корпустың қалған бөлігі понтондық көпірлер арқылы өтті. Бір тұтқыннан Вирджиния орталық теміржолының жанында конфедераттардың орналасқандығын естіген Уоррен әскерін ұрысқа дайындады: генерал Сэмюэл В. Кроуфорд дивизиясын сол жаққа, Гриффин дивизиясын оң жаққа орналастырды. Содан кейін генерал Лисандер Катлер дивизиясы Гриффиннің оң жағына жылжуды бастады. Генерал Ли III корпус командирі А. П. Хиллге Уорреннің қимылы – бұл тек алдау ғана екеніне көндірді, сондықтан Хилл Уорреннің шағын қауіп-қатеріне қарсы генерал-майор Кадмус М. Уилкокс басқаратын бір дивизияны, полковник Уильям Дж. Пеграм басқаратын артиллериямен бірге жіберді. Уилкокс пен Пеграм күшті соққы берді. Кроуфорд дивизиясы артиллериядан ауыр зақым алды, ал Гриффин дивизиясы генерал Джеймс Х. Лейннің басқаратын Солтүстік Каролиналықтары мен генерал Сэмюэл МакГоуэннің басқаратын Оңтүстік Каролиналықтарынан қатты соққы алды. Катлердің қанаты, жаңа ғана желіге кіргенде, генерал Эдвард Л. Томас бригадасының грузиндерінен, полковник Браун басқаратын Оңтүстік Каролиналықтардан және генерал Альфред М. Скальс бригадасынан (уақытша полковник Уильям Л. Лоуренс басқаратын) шабуылға ұшырады. Катлердің желісі бұзылып, әскері кері шегінді, бірақ олардың кері шегіну жолы Солтүстік Аннаға қараған жартастарға алып келді. Уорреннің V корпусы полковник Чарльз С. Уэйнрайт басқаратын артиллериясының көмегімен үлкен жеңілістен құтылды, ол 12 зеңбіректі жотаға орналастырып, конфедераттарға оқ жаудырды. Сонымен қатар, 83-ші Пенсильвания бригадасы генерал Джозеф Бартлетт бригадасының бір бөлігімен ойысқа түсіп, Томас бригадасының оң қанатына шабуыл жасады. Грузиндер қашып кетті, Скальстің қанатын ашып, оның әскерін қорғауға мүмкіндіксіз жағдайға түсірді. Генерал-майор Генри Хеттің дивизиясынан күшейтеру уақытында келмейтінін көріп, Уилкокс әскеріне кері шегінуге бұйрық берді. Олардың саны 15 000-ге қарсы 6 000-ға жуық болды. Оның дивизиясы 730 адамнан зардап шекті, соның ішінде тұтқынға алынған полковник Браун да болды; одақтың жоғалтуы 377 адамды құрады. Ертесі күні Роберт Э. Ли Хиллдің өнімділігіне наразылығын білдірді: «Генерал Хилл, олардың осы жерден өтуіне неге рұқсат бердіңіз? Оларды Джексон ішкендей кері қуу үшін бар күшіңізді неге салған жоқсыз?»
23-24 мамыр: Лидің қорғаныс желісі
23 мамыр күні кешке қарай Гранттың әскері Солтүстік Аннада орналасты. Уорреннің әскері Джерико Миллзден оңтүстікке қарай бекініп, ұрыс позициясын алды. Райт Уорренге көмекке Солтүстік жағалауға келді. Бернсайд Райттің сол жағында, Окс-Фордқа жақын тоқтады, ал Хэнкок Бернсайдтың сол жағында, солтүстік жағалауда қалды. Ли осы жерде ірі шайқас басталатынын түсініп, қорғаныс позициясын жоспарлауға кірісті. Егер ол тек өзеннің оңтүстік жағалауындағы биік жерлерді нығайтса, Уорреннің артиллериясы оны тікелей оққа тосып, қанаттан шабуылдай алатын еді. Оның орнына Ли және оның бас инженері, генерал-майор Мартин Л. Смит, шешім тапты: шамамен бес мильдік (8 км) желі, өзендегі Окс-Фордта апексі бар, кері «V» пішінін құрайды, бұл аймақтағы жалғыз қорғанылатын өткел. V пішінінің батыс жағында, оңтүстік-батысқа қарай Литтл-Риверге тіреліп, А.П. Хилл корпусы орналасты; шығысында Андерсон мен Эуэлл, Ханновер торабы арқылы созылып, батпақтың артында аяқталды. Лидің әскері түн бойы қамалдарды аяқтау үшін тынымсыз жұмыс істеді. Брекинридж мен Пикетт Вирджиния орталық теміржолында резервте болды. Лидің жаңа позициясы Грант үшін маңызды қауіпті білдірді. Өзеннің оңтүстігіне жылжу арқылы Ли, Гранттың оның шегініп бара жатқанын ойлап, Окс-Фордтағы өткелді қорғау үшін тек шағын күш қалдыратынын күтті. Егер Грант оны қуаласа, кері «V» пішінінің сүйір ұшы оның әскерін бөліп тастайды деп үміттенеді. Ли, Уоррен мен Райтты ұстап тұру үшін V пішінінің батыс жағында шамамен 7000 әскерін қалдырып, содан кейін V пішінінің шығыс жағында Хэнкокқа қарсы шабуыл жасап, жергілікті басымдыққа қол жеткізу үшін күшін шоғырландырады – шамамен 36000 конфедератқа қарсы 20000 одақтық әскер. Уоррен мен Райт Хэнкокқа көмектесу үшін Солтүстік Аннаны екі рет кесіп өтуі керек еді, бұл көп уақытты алатын шара. Ли Спотсильванияда (және Мейд Геттисбургте) қол жеткізгендей, ішкі желілер күшті арттыру үшін пайдаланылуы мүмкін; алайда, Спотсильваниядағы «Мұнара» позициясынан айырмашылығы, бұл позицияда апексте (Окс-Фордтағы биік жерлерде) мықты тіреу болды, ол сол бағыттан шабуыл жасауға кедергі келтірді. Ли жергілікті дәрігерге сенімді түрде айтты: «Егер мен [Грантты] тағы бір рет қысымға алсам, оны жеңемін».
24 мамыр: Грант Солтүстік Аннаны кесіп өтеді
On the morning of May 24, Grant sent additional troops south of the river. Wright's VI Corps crossed at Jericho Mills and by 11 a.m. both Warren and Wright had advanced to the Virginia Central Railroad. At 8 a.m., Hancock's II Corps finally crossed the Chesterfield Bridge, with the 20th Indiana and 2nd U.S. Sharpshooters dashing across to disperse a thin Confederate picket line. Downriver, the Confederates had burned the railway trestle, but soldiers from the 8th Ohio cut down a large tree and the men crossed on it single file. This was soon supplemented by a pontoon bridge and all of Maj. Gen. John Gibbon's division crossed. Grant had begun to fall into Lee's trap. Seeing the ease of crossing the river, he assumed the Confederates were retreating. He wired to Washington: "The enemy have fallen back from North Anna. We are in pursuit." The only visible opposition to the Union crossing was at Ox Ford, which Grant interpreted to be a rear guard action, simply an annoyance. Grant ordered Burnside's IX Corps to deal with it. To prepare for the river crossing, Burnside's division under Brig. Gen. Samuel W. Crawford marched upriver to Quarles Mill and seized the ford there. Burnside ordered Maj. Gen. Thomas L. Crittenden's division to cross over at the ford and follow the river's southern bank to Ox Ford and attack the Confederate position from the west. Crittenden's lead brigade was under Brig. Gen. James H. Ledlie, who was known for excessive drinking of alcohol in the field. Intoxicated and ambitious, Ledlie decided to attack the Confederate position with his brigade alone. Encountering the Confederate earthworks manned by Brig. Gen. William Mahone's division, Ledlie sent the 35th Massachusetts forward, but they were immediately repulsed. Ledlie sent an officer back to Crittenden to ask for three more regiments as reinforcements. The request surprised the division commander, who instructed the officer to tell Ledlie not to attack until the full division had crossed the river. By the time the officer returned, Ledlie was completely drunk. When several Confederate artillery batteries on the earthworks were pointed out to Ledlie, he dismissed them and ordered a charge. His men stepped off as a rain began to fall, and in their rush toward the earthworks, the regiments became jumbled and confused. The Confederates waited to open fire until they were at close range, and the effect was to drive Ledlie's leading men into ditches for protection. As a violent thunderstorm erupted, the 56th and 57th Massachusetts regiments rallied, but Mahone's Mississippi troops stepped out of their works and shot them down. Col. Stephen M. Weld of the 56th Massachusetts was wounded and Lt. Col. Charles L. Chandler of the 57th was mortally wounded. Soon all of Ledlie's men retreated to Quarles Mill. Despite his miserable performance, Ledlie received praise from his division commander that his brigade "behaved gallantly." He was promoted to division command after the battle and his drunkenness in the field continued to plague his men, culminating in his humiliating failure at the Battle of the Crater in July, after which he was relieved of command, never to receive another assignment. Hancock's II Corps began pushing south from Chesterfield Bridge at about the same time that Ledlie was initially crossing the river. Hancock ordered Gibbon's division to advance down the railroad. After pushing aside Confederate skirmishers they ran into earthworks manned by the Alabama brigade of Brig. Gen. Evander M. Law and the North Carolina brigade of Col. William R. Cox. Gibbon's lead brigade under Col. Thomas A. Smyth attacked the earthworks, but the Confederates counterattacked, and soon most of Gibbon's division was engaged. The fierce fighting was briefly interrupted by the thunderstorm as men on both sides paused with concern that their gunpowder would be ruined. As the rain diminished, Maj. Gen. David B. Birney's division came to Gibbon's support, but even the combined force could not break the Confederate line. Although the Union army had done precisely what Lee had hoped it would do, the Confederate general was unable to capitalize on the situation. Lee suddenly suffered a debilitating attack of diarrhea and was forced to remain in his tent, bedridden. Unfortunately, he had no suitable subordinate commander to take over during his illness. Lt. Gen. A. P. Hill, who had become sick with an unidentified illness at the Wilderness had returned to duty, but was still sick and had performed poorly the previous day near Jericho Mills. Lt. Gen. Richard S. Ewell was exhausted from his ordeal at Spotsylvania. Maj. Gen. J. E. B. Stuart had been mortally wounded at Yellow Tavern. His strongest subordinate, Lt. Gen. James Longstreet, had been wounded in the Wilderness and his replacement, Maj. Gen. Richard H. Anderson, was still inexperienced in corps level command. Lee lamented in his tent, "We must strike them a blow—we must never let them pass again—we must strike them a blow." But Lee lacked the means to execute his plan. Most historians portray Lee's experience with the inverted V and his illness as a potential lost opportunity. However, some have shed doubt on this interpretation. Mark Grimsley has observed that the source of this view was Lee's aide de camp, Lt. Col. Charles S. Venable, who gave a speech about it in Richmond in 1873, which included the "we must strike them a blow" quotation. Grimsley notes that "no surviving contemporaneous correspondence alludes to such an operation, and the troop movements made on the night of May 23 and on May 24 were limited and defensive in nature." Furthermore, he describes the inverted V as a poor position from which to launch an offensive, lacking depth. Col. Vincent J. Esposito of the United States Military Academy wrote that the success of any Confederate assault was not assured because Hancock's men were well dug in. At 6:30 p.m., Hancock warned Meade that Lee's position was as strong as that at Spotsylvania Court House. Grant finally realized the situation he faced with a divided army and ordered his men to stop advancing and to build earthworks of their own. His engineers began to construct pontoon bridges to improve the river crossings so that the separated wings of the army could support each other more expeditiously if needed. A significant command change occurred on the evening of May 24. Grant and Meade had had numerous quarrels during the campaign about strategy and tactics and tempers were reaching the boiling point. Grant mollified Meade somewhat by ordering that Maj. Gen. Ambrose Burnside and his IX Corps would henceforth report to Meade's Army of the Potomac, rather than to Grant directly. Although Burnside was a more senior major general than Meade, he accepted the new subordinate position without protest.
25-26 мамыр: тұйықталу
25 мамыр күні таңертең Уорреннің V корпусы V пішімінің батыс жағындағы А. П. Хиллдің қорғанысын тексерді және оған шабуыл жасау тым қиын екенін анықтады. Райттың VI корпусы Литтл өзенінен өтіп, конфедераттардың қатарларын айналып өтуге тырысты, бірақ Уэйд Хэмптонның кавалериясы өткелдерді қорғап тұрғанын көрді. Ханкок қарсыластарының күшін білген соң, басқа шаралар қабылдамады. Күн бойы екі жақ арасында шамалы шайқастар болды, ал одақ әскерлері Шенноа аңғарынан Ричмондқа дейінгі маңызды жабдықтау жолы – Вирджиния орталық темір жолының 5 мильді бұзып тастады. Гранттың мүмкіндіктері шектеулі болды. Спотсильваниядағы қанағатсыздық конфедераттардың қатарына тікелей шабуыл жасау мүмкіндігін жоққа шығарды, ал конфедераттардың қанаттарын айналып өту де мүмкін емес еді. Дегенмен, одақ генералы оптимистік көзқараспен болды. Ол Ли армиясының әлсіздігін көрсеткеніне сенді, өйткені ол артықшылыққа ие болғанда шабуылға өткен жоқ. Ол армия штабының бастығы генерал-майор Генри В. Галлекке хат жазды:
Лидің армиясы толық жеңілді. Біз қазір тұтқынға алғандар оны көрсетеді, оның әскерінің іс-қимылдары да оны нақты көрсетеді. Олармен бекіністен тыс шайқасуға болмайды. Біздің әскерлеріміз жаудың рухын басып озғанын сезінеді және оған сеніммен шабуыл жасайды. Мен қателесуі мүмкін, бірақ Лидің армиясына қарсы жеңісіміздің кепілдігіне сенемін.
Салдары
Грант енді, "Жайлау" және "Спотсильвания" шайқастарынан кейін Лидің қанатына қарсы тағы бір кең айналым жасады, Памунки өзенінің шығысына қарай жылжу арқылы Конфедерациядан өз әрекеттерін жасыруды көздеді. Ол (22 мамыр) Белл Плейн, Аквиа Лэндинг және Фредериксбургтегі жабдықтау базаларын Вирджиния штатының Порт-Рояль қаласындағы Раппаханнок өзеніндегі жаңа базаға көшіруге бұйырды. (Алты күннен кейін жабдықтау базасы Порт-Рояльдан Памункидегі Ақ үйге тағы көшірілді.) Ол Бриг. генерал Джеймс Х. Уилсонның атқыштар дивизиясын Солтүстік Аннаны кесіп өтіп, батысқа қарай жылжуға бұйырды, Лиді Одақ әскері Конфедерацияның сол қанатын қоршауға ниеттенгенін ойлауға мәжбүр етуге тырысты. Бұл жылжу кезінде атқыштар Вирджиния орталық темір жолының тағы бір бөлігін жойды, бірақ маңызды жаумен қақтығыс болмады. 26 мамыр күні қараңғы түскеннен кейін Райт пен Уоррен бөлініп, Солтүстік Аннадан жасырын түрде өтті. 27 мамырда олар шығысқа қарай, Памунки өзеніндегі Ханновертаун маңындағы өткелдерге қарай жылжыды, ал Бернсайд пен Хэнкок Солтүстік Аннадағы фордтарды күзету үшін өз орнында қалды. Осы уақытқа дейін генерал-майор Филип Шериданның басқаруындағы Одақ атқыштар тобы алға жылжуды қамтамасыз етуге оралды. Әскердің соңғы мақсаты – 40 шақырым оңтүстік-шығыста орналасқан, маңызды торап нүктесі – Колд-Харбор болды. Гранттың оптимизмі мен мықты қорғаныс шебіне шабуыл жасаудан тартынғаны алдағы Колд-Харбор шайқасында қатаң сынақтан өтетін еді. Ал Солтүстік Анна, басқа Азамат соғысы шайқастарымен салыстырғанда, салыстырмалы түрде маңызсыз оқиға болып шықты. Одақтың төрт күндік жоғалтындары 2623 адамды құрады. 2011 жылы Бақылау кеңесі тас карьерін кеңейтуге рұқсат беретін шартты пайдалануға рұқсат берді (қазір Martin Marietta Materials Inc. және American Aggregates Corporation басқарады). Келісімнің бір бөлігі ретінде, иесі округке 90 акр жерді сыйлады, соның ішінде ең қызыл шайқастар болған "өлтіру алаңы" деп аталатын жерді де қамтыды. Қазіргі парктің жалпы ауданы 165 акрды құрайды. 2014 жылы Америка шайқас алаңдары қоры (бұрын Азамат соғысы қоры деп аталған) Солтүстік Анна шайқас алаңының Иерихон Миллс бөлігіндегі 654 акрлық ферманы сатып алып, сақтап қалды. 2021 жылдың қараша айына дейін Қор және оның серіктестері 2012 жылдан бері төрт сатып алу арқылы шайқас алаңының жалпы ауданының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.