Кіріспе

Плимут, Массачусетс штатында орналасқан атом электр станциясын (АЭС) тоқтату

Pilgrim Nuclear Power Station (PNPS) – Массачусетс штатындағы Плимут қаласының Маномет ауданында, Кейп-Код шығанағында, Рокки-Пойнт мүйісінен оңтүстікке және Присцилла-Бичтен солтүстікке қарай орналасқан жабық АЭС. Көптеген басқа да станциялар сияқты, ол Bechtel компаниясымен салынды және Mark 1 қысымды басу типіндегі қорғаныш қабырғасы мен генератордың ішінде General Electric BWR 3 қайнаған су реакторымен жұмыс істеді. 690 МВт қуаттылығымен, ол Массачусетс штатында өндірілген электр энергиясының шамамен 14% -ын құрады. 2015 жылдың 13 қазанында станцияның иелері "нарық жағдайы мен өскен шығындар" салдарынан 2019 жылдың 1 маусымына дейін жабылатынын хабарлады, бұл ондаған миллион долларлық қажетті қауіпсіздік жаңартуларын қамтиды. Жабылғаннан кейін, радиацияның ыдырауына ондаған жылдар қажет болады деп күтілуде.

Тарих

1972 жылы Бостон Эдисон компаниясы 231 миллион долларға салған зауыт 1999 жылы Луизиана штатындағы Entergy Corporation компаниясына сатылды. Бұл электр энергетикасы саласының реттеуін жою салдарынан туындаған күрделі келісімнің бір бөлігі болды. 1986 жылдың 11 сәуірінде қайталама жабдық ақаулары зауыттың шұғыл түрде тоқтатылуына әкеп соқты. АҚШ Ядролық реттеу комиссиясы (NRC) оны "елдегі ең нашар басқарылатын" ядролық электр станцияларының бірі деп атады. "Пилгрим" пайдаланылған ядролық отынын арнайы сақтау алабында сақтап, оны дұрыс жою жөніндегі федералдық ұсынымдарды күтіп отырды. Невада штатындағы Юка тауы бұл мақсатта қарастырылып, 2009 жылы жобадан алынғанша, басты нысан болып келді. "Пилгримнің" бастапқы лицензиясы 2012 жылы бітуі тиіс еді. 2006 жылы Entergy компаниясы NRC-ге 2032 жылға дейін лицензияны ұзарту туралы өтініш берді. 2012 жылдың мамыр айында NRC 20 жылдық ұзартуға келісім берді, төраға Грегори Ячко қарсы дауыс берді. "Пилгрим" лицензиясын ұзартуға қарсылық көбінесе "Пилгрим Уоч" атты жергілікті ұйымнан туды, ол көптеген заңдық және процедуралық шағымдармен шықты. Штаттың бас прокуроры да пайдаланылған ядролық отынды сақтаудан туындаған қауіптер және басқа да мәселелер бойынша сұрақтар көтерді. 2013 жылдың сәуірінде Бостон марафонындағы жарылыстан кейін станцияның қауіпсіздігі күшейтілді. 2013 жылдың шілдесінде электр энергиясына сұраныс өте жоғары болғанына қарамастан, зауыт ыстық толқын кезінде қуатын азайтуға мәжбүр болды, себебі Кейп-Код шығанағынан алынған судың температурасы NRC белгілеген 75°F шегінен асып кетті. 2013 жылдың 22 тамызында, станция 98% қуатпен жұмыс істеп тұрғанда, зауыттың екі негізгі қоректендіру су сорғысы істен шығып, реактордағы су деңгейінің төмендеуіне себеп болды. Операторлар үшінші су сорғысы іске қосылғанша реакторды тоқтату үшін қолмен SCRAM жүргізді. Қоректендіру суының жоғалуы және жоғары қуат деңгейінен кенеттен тоқтау реактордағы су деңгейінің 46 дюймнан төмен түсуіне әкеп соқты. Бұл деңгейден өткеннен кейін авариялық өзекті салқындату жүйесі автоматты түрде іске қосылды. Операторлар RCIC және HPCI жүйелерін пайдаланып реактордағы су деңгейін жылдам қалпына келтірді. Айырықша жағдай, сорғылардың істен шығуына себеп – соңғы SCRAM азайту бағдарламасындағы жобалық қателік болды, ол сорғыларды істен шығуға бейім емес етуге бағытталған. Операторлардың шапшаң әрекеттері су деңгейінің күрт төмендеуіне байланысты ауыр жағдайдың алдын алды. Станция тарихында алғаш рет реактордағы су деңгейі төменгі шегіне жетіп, авариялық өзекті салқындату жүйелері іске қосылды. 2015 жылдың 27 қаңтарында станция дауыл салдарынан жоспарланбаған тоқтауға ұшырады. Станция 2019 жылдың 31 мамырында жабылып, істен шығару процесі басталды.

Айналадағы халық

Ядролық реттеу комиссиясы ядролық электр станцияларының айналасында екі төтенше жағдайларға дайындық аймағын белгіледі: 16 шақырымдық (10 миль) радиоактивті заттар таралуының әсер ету аймағы, негізінен ауадағы радиоактивті ластануға ұшырау және оны тыныспен ішке тартумен байланысты; және шамамен 80 шақырымдық (50 миль) тамақтану арқылы ластану аймағы, негізінен радиоактивті заттармен ластанған тамақ пен суды ішумен байланысты. 2010 жылы Пилигрим электр станциясының 16 шақырым (10 миль) шеңбері ішінде 75 835 адам тұрды, бұл он жыл ішінде 40,5%-ға артты (MSNBC үшін АҚШ халық санағы деректеріне жасалған талдау бойынша). 80 шақырымдық шеңберде 4 737 792 адам тұрды, бұл 2000 жылдан бері 10,2%-ға артты. 50 миль шеңберінде Бостон қаласы (қала орталығына дейін 35 миль) және басқа да қалалар орналасқан.

Кейп-Код шығанағындағы экологиялық әсерлер

PNPS қайнаған су реакторы және бу турбинасы генераторы бар бір реактор блогын пайдаланды. Салқындату және сервистік су жүйелері бір реттік салқындату жүйесі ретінде жұмыс істеді, ал Кейп-Код шығанағы су көзі болды. Су зауыттың жылу алмастырғышында, кез келген жанармаймен жұмыс істейтін электр станциясындағы сияқты айналдырылды, теңіз суы радиоактивті ластану көздерінен негізгі салқындатқыштан жылуды алу үшін қолданылды. Күн сайын екі волнорезом құрайтын қабылдау бөлігі арқылы шығанақтан шамамен 480 миллион галлон теңіз суы сорылып, содан кейін шығанаққа қайта құйылды, бұл ең жоғары жүктеме кезінде температураның өзгеруіне (ΔT) 3°C (5.4°F) әкелді. Осы процесте шығанақтың экологиялық әсері теңіз организмдерінің соқтығысуы және ағып кетуі (I&E) арқылы туды. Суды алу кезінде суыту жүйесіне кішкентай су жануарларының сорылуы (entrainment) орын алады. Соқтығысу (impingement) организмдердің қозғалатын судың күшімен суыту суын қабылдау экранына немесе торына шағылысқанда пайда болады. Лицензияны жаңару процесінде Ядролық реттеу комиссиясы лицензияны жаңарудың әлеуетті экологиялық әсерінің маңыздылығы шағын екенін анықтады, теңіз су ресурстарын қоспағанда. I&E салдарынан салқындату су жүйесінің үздіксіз жұмысы жергілікті қысқы камбала (Pseudopleuronectes americanus) популяциясына және Джонс өзеніндегі көкбалық (rainbow smelt) популяциясына сирек әсер етеді, ал басқа теңіз су жануарларына жиынтық әсері шағын немесе орташа болады. Дегенмен, суды қабылдау және шығару каналдары жергілікті тұрғындар үшін танымал және пайдалы балық аулау орны болып қала берді.

Сейсмикалық қауіп

2010 жылғы тамызда жарияланған зерттеуі бойынша, NRC Pilgrim реакторының ядросына зақым келтіре алатын, жеткілікті күшті жер сілкінісінің жылдық тәуекелі 1:14 493 құрады, бұл оны жұмыс істеп тұрған кездегі екінші ең тәуекелге толы нысан етіп көрсетті.