Кіріспе

Тацит жазған "Агрикола" (лат. De vita et moribus Iulii Agricolae, lit. Юлий Агриколаның өмірі мен мінезі туралы) – римдік жазушы Тациттың шамамен 98 жылы жазылған кітабы. Бұл еңбек оның қайын атасы Гней Юлий Агриколаның өмірін баяндайды, ол көрнекті римдік генерал және 77/78 – 83/84 жылдары Британияның губернаторы болған. Сондай-ақ, ежелгі Британияның географиясы мен этнографиясы да осы кітапта қамтылған. Мәтін неміс монастырында (Hersfeld Abbey) Poggio Bracciolini анықтаған бір ғана кодексте сақталған. Оны кейін гуманист Николо де'Николи қорғаған. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Дуэн Рид Стюарт тағы екі қолжазбаның табылып, олардың бірі Испаниядағы Толедо соборының кітапханасында, ал екіншісі 1902 жылы Италиядағы Джесси графы Балеанидің жеке кітапханасынан табылғанын айтады. Либесшуц Тациттің "Агрикола" шығармасы Домицианның билігін айыптаумен ғана шектелмей, жалпы императорлар тұсындағы өмір жағдайы туралы ой-пікірлерді және республикалық дәуірде өмір сүрмеуге қатысты өкінішті де қамтиды деп санайды.

Стиль

Джанет Бьюс Тациттің "Агрикола" еңбегінде британдық материалды талқылайтын бөлімдердің айқын ораторлық сипатқа ие екенін, ал стиль жағынан Цицеронды еске түсіретінін көрсетеді. Агриколаның губернаторлық қызметіне арналған бөлімде Кларк тарихи стильдің екі үлгісін байқауға болатынын хабарлайды: Саллуст пен Ливийдікі.