Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық кәсіби күрескер.
Japanese professional wrestler
Ерте өмір
Шохей Баба 1938 жылғы 23 қаңтарда Ниигата префектурасының Сандзо қаласында Кадзуо мен Мицу Бабаның соңғы баласы ретінде дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігінде Баба сыныптағы ең кішкентай балалардың бірі болды, бірақ бесінші сыныпта ол тез өсе бастады, ал тоғызыншы сыныпта 175 см биіктікке жетті. Көп ұзамай оның гигантизм ауруынан зардап шегетіні анықталды. Дегенмен, Баба бейсболда өте жақсы ойнады және жергілікті клубтың үздік ойыншысы болды. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін, Баба Санджо бизнес орта мектебінің машина жасау факультетіне түсті. Жоғары мектепке түскен кезде Баба бейсболдан бас тартуға мәжбүр болды, себебі ол өте жылдам өсіп (16 жасында 190 см биіктікке жетті) және оның аяқ киімінің өлшеміне сай келетін тікелей тіреуіш табу мүмкін болмады. Баба алғашқы жылы екінші командаға жіберілді, жаңадан бастаған жылы 12 жеңіс және 1 жеңіліс, ал 1957 жылы 13 жеңіс және 2 жеңіліс көрсетті. Екі жыл бойы Баба Nippon Professional Baseball екінші команда лигасының үздік питчері атағын жеңіп алды. Алайда, сол кезде Жапониядағы кәсіби бейсболда екінші командалар арасында ресми ойындар өткізілмеді, сондықтан бұл мансап шындыққа жанаспайды. 1957 жылы Бабаның көру қабілеті нашарлай бастады және ми ісігі анықталғаннан кейін операция жасатуға мәжбүр болды. 1957 жылғы 23 желтоқсанда Токио университетінің ауруханасында Бабаға бас сүйегін ашу операциясы жасалды. Операцияның сәтті болу ықтималдығы өте төмен болды және дәрігер Бабаның толық соқыр болуы мүмкін екенін ескертті. Бірақ операция сәтті аяқталды және Баба бір аптадан кейін үйіне жіберілді. 1958 жылдың қаңтар айында ол басы байланған күйі лагерьке оралды. Баба тағы екі маусым ойнады және 1959 жылы үшінші рет үздік питчер атағын жеңіп алды. Алайда, Бабамен жақын қарым-қатынаста болған және оның негізгі құрамға кіруі үшін үнемі қолдау көрсеткен жаттықтырушы Хидео Фудзимото командадан кеткеннен кейін, Баба бес маусымнан кейін 1959 жылы «Giants» командасынан босатылды.
Shohei Baba was born on January 23, 1938, in Sanjo, Niigata Prefecture, the last son of Kazuo and Mitsu Baba. For most of his early childhood, Baba was one of the smallest children in his class, however, around the fifth grade, he began to grow at a rapid rate, and by the time he was in the ninth grade he was already 175 cm tall. It soon became apparent he was suffering from gigantism. Nevertheless, Baba excelled at baseball, becoming the top player at his local club. After graduating from elementary school, Baba enrolled in the department of mechanical engineering at Sanjo Business High School. Baba was forced to give up baseball when he joined high school as he was continuing to grow at an incredible rate (190 cm at the age of 16) and no cleats could be sourced in his size. Baba was relegated to the second team for his first year, earning 12 wins and 1 loss in his rookie year and 13 wins and 2 losses in 1957. Both years, Baba won the Nippon Professional Baseball second team league's best pitcher award. However, at that time, professional baseball in Japan did not hold official games between the second team, and this career seems to be a lie. Baba began suffering eyesight problems in 1957 and was forced to take time off for surgery when it was discovered he had developed a brain tumour. Baba underwent craniotomy at the University of Tokyo Hospital on December 23, 1957. The success rate of the surgery at that time was very low, and the doctor warned Baba he was likely to lose his eyesight completely, however, the operation was successful, and Baba was discharged after a week. He returned to the camp with a bandage on his head in January 1958. Baba played for two more seasons, winning best pitcher for a third time in 1959. However, after Hideo Fujimoto, a coach who formed a bond with Baba and regularly advocated for him to start, left the team, Baba was released from the Giants in 1959 after five seasons.
Тайё киттері (1960)
Фудзимото «Тайё Уэльс» командасына өтті және 1960 жылы Бабаны келісімшартқа қол қою мақсатымен жаттығу лагеріне шақырды. Бабаны Горо Танигучи сынақтан өтуге шақырды және ақырында жұмысқа қабылдады, оған Кавасакиге көшу қажет болды. Алайда, көшіп келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң Баба жаңа пәтерінің ванна бөлмесінде құлап, душтың шыны есігіне тікелей соқтығысты, нәтижесінде сол жақ шыбыққа 17 тігіс салынды және Баба біраз уақытқа қолының сезімін жоғалтты. Жарақат ауыр болмаса да, Баба жақын арада бейсболдан зейнеткерлікке шығып, Ниигатаға қайтып оралды.
Fujimoto would leave for the Taiyo Whales, and invited Baba to a training camp in an attempt to get him signed in 1960. Baba was invited for a tryout by Goro Taniguchi and eventually hired, requiring him to move to Kawasaki, however, just days after moving, Baba fell in the bathroom of his new apartment and crashed directly into the glass door of the shower, which required 17 stitches in his left elbow and led to Baba losing feeling in his hand for a while. Despite the injury not being serious, Baba retired from baseball shortly after and moved back to Niigata.
Жапонияның кәсіби күресі Альянсы (1960-1972)
Баба алғаш рет Рикидозанмен бейсбол ойнап жүргенде кездесті, ол оған кәсіби күрескер ретінде жақсы болатынын айтты. Бейсбол карьерасы аяқталған соң Баба кәсіпқой күреске түсуді шешті. 1960 жылғы сәуірде Рикидозанмен қайта кездескен Баба Жапония Про-рестлинг Альянсының (JWA) додзосында Канжи "Антонио" Инокипен бірге жаттығуға кірісті, Рикидозан Бразилияға сапар барысында танысқан жапон эмигранты. Баба мен Иноки 1960 жылдың 30 қыркүйегінде бір шоуда дебют жасады, Баба өзінің алғашқы матчында Йонетаро Танаканы жеңді. 1961 жылы Рикидозан Бабаның бірнеше айға АҚШ-та күресуі және тұруы үшін жағдай жасады. Баба Америкада танымал жаман кейіпкерге айналды, батыс жағалауда жанкүйерлердің сүйіктісі "Биг" Шохе Баба" атымен, ал Нью-Йоркте "Баба алып" ретінде күресті. Ол The Destroyer және Buddy Rogers сияқты күрескерлермен көптеген рет күресті, сондай-ақ 1964 жылғы ақпанда Мэдисон Сквер Гарденде Бруно Саммартиномен WWWF World Heavyweight Championship үшін күресті. Баба Америкада болғанда оның жаттықтырушысы Рикидозан қайтыс болды, ал JWA қиындыққа тап болды, содан кейін Баба 1966 жылы Жапонияға толық уақытқа оралды. Ол Инокимен бірге "B I Cannon" деп аталатын танымал команда құрды, екеуі 1968 жылы Тарзан Тайлер мен Билл Уоттстан NWA Халықаралық жұптық чемпионатын жеңіп алды, барлығы төрт рет титулдарды иеленді. Баба сонымен қатар үш рет NWA International Heavyweight Championship чемпионы атанды және рекордтық алты рет World Big League жеңімпазы болды. 1970 жылдарға қарай JWA қиындыққа тап болғандықтан, Баба мен Иноки жеке жолдарымен жүруге келісті. Иноки 1971 жылдың соңында JWA-ны жаулап алуға тырысты, осының салдарынан жұмыстан босатылды, ал Баба 1972 жылы келісімшартын жаңартпауға шешім қабылдады. JWA келесі жылы таратылды.
Baba first met Rikidōzan while he was playing baseball, who told him he would do well as a professional wrestler. With his baseball career over, Baba decided to pursue professional wrestling. Meeting with Rikidōzan again in April 1960, Baba began training in the Japan Pro Wrestling Alliance (JWA) dojo along with Kanji "Antonio" Inoki, a Japanese emigrant whom Rikidōzan met during a trip to Brazil. Baba and Inoki debuted on the same show on September 30, 1960, with Baba beating Yonetaro Tanaka in his first match. In 1961, Rikidōzan arranged for Baba to wrestle and live in the United States for a few months. Baba became a popular villain in America, wrestling on the west coast as the fan favourite "'Big' Shohei Baba", and as the villainous "Baba the Giant" in New York. He wrestled the likes of The Destroyer and Buddy Rogers numerous times, as well as Bruno Sammartino for the WWWF World Heavyweight Championship in Madison Square Garden in February 1964. While Baba was in America, his trainer Rikidōzan died, and the JWA began to struggle, and Baba returned to Japan full time in 1966. He formed a popular tag team known as "B I Cannon" with Inoki, and the two won the NWA International Tag Team Championship from Tarzan Tyler and Bill Watts in 1968, going on to hold the titles four times in total. Baba also held the NWA International Heavyweight Championship on three occasions, and won the World Big League a record six times. As the JWA continued to struggle going into the 1970s, Baba and Inoki agreed to go their own separate ways. Inoki attempted a hostile takeover of the JWA in late 1971, for which he was fired, whereas Baba decided not to renew his contract in 1972. The JWA would disband the following year.
Жапондық кәсіпқой күрес (19721999)
JWA-дан кеткен соң Баба мен Иноки өздерінің промоушн ұйымдарын құрды. Рикидозанның екі ұлы Бабаның жаңа ұйымына қосылып, оны құруға көмектесті. All Japan Pro Wrestling 1972 жылдың қазан айында Nippon Television қолдауымен дебют жасады. AJPW PWF ауыр салмақ чемпионынаты мен оның ең жақсы жұлдызы Giant Baba-ны орнатып, 1973 жылы Баба чемпионды жеңіп алды және 1920 күн бойы сақтап, 1978 жылы Тор Каматаға ұтылмас бұрын 38 рет сәтті қорғады. Баба 1974 жылдың 2 желтоқсанында Джек Брискодан NWA Worlds Heavyweight Championship-ын жеңіп алып, Брисконың чемпиондық атағын бір жарым жылдан кейін аяқтады. Бір аптадан соң ол титулды Брискоға қайтарды. 1979 жылы Баба Америкада Абдулла Бучерден титулды қайтарып алып, тағы 13 рет қорғады, ал 1982 жылы Харли Рейстен жеңіліп қалды. Баба одан кейін төрт рет титулды жеңіп алды, жалпы сомасы 3847 күн, яғни он жылдан сәл астам уақыт бойы иеленді. Бабаның титулмен байланысы оны осымен теңестіріп, Жапонияда жаңа деңгейдегі жұлдыздыққа көтерді. 1960 жылы дебют жасағаннан бастап 1984 жылдың сәуіріне дейін Баба 3000 қатарынан матч өткізіп, бірде-бір кестеден қалған жоқ, тек мойын жарақатынан кейін ғана бұл үзіліске ұшырады. Баба промоушнның ең жақсы жұлдызы болып қала берді, сонымен қатар шетелдік күресшілерді пайдалануға баса назар аударды, Дори Фанк, Брюзер Броди, Абдулла Бучер және Стэн Хансен сияқтыларды All Japan үшін бастан-ақ бәсекеге шақырды. Баба сондай-ақ келесі буын күресшілерін тәрбиелеуге көп көңіл бөлді, әсіресе AJPW-ді құрғаннан кейін оның алғашқы шәкірті болған Джамбо Цурута мен Бабамен әке-бала сияқты байланыс орнатқан Ацуши Онитаға. 1985 жылы PWF ауыр салмақ чемпионынатынан соңғы рет жеңілгеннен кейін Баба негізгі матчтардан шегініп, компанияны басқаруға және төменгі деңгейдегі матчтарда өнер көрсетуге көшті, Геничиро Тенрю мен Джамбо Цурутаны өзінің ізбасары ретінде итермеледі. Баба компанияны жыл бойына сегіз турмен бүкіл ел бойынша саяхаттап басқарды және ол басқарып отырған барлық уақыт бойы бұл кестеге қатаң орындалды. Баба жанкүйерлер арасында өте танымал болды және 1990 жылдардың соңына дейін жас күресшілер мен ветерандармен ашылу матчтарында командаласып, 1998 жылдың желтоқсанына дейін толық жұмыс кестесін сақтады. Баба басқарған кезеңде All Japan Pro Wrestling 1990 жылдары Бабаның матчтарды ұйымдастыруы және Бабаның шәкірттері Мицухару Мисава, Тошиаки Кавада, Акира Тауэ және Кента Кобашидің өнерінің арқасында бұрын-соңды болмаған танымалдылыққа жетті, олар басылымдарда "Аспанның Төрт Бағаны" деп аталды. Үштік тәж ауыр салмақ чемпионаты басты назарда болғандықтан, All Japan 1990 жылдардың басында және ортасында Токиода 250-ден астам шоуларды сатты, Budokan залында жылына сегіз рет $1,000,000 көлемінде билеттер сатылды. Компанияның өрбу кезеңінде келесі Budokan шоуына билеттер тікелей эфирде сатылып, сол түні толығымен сатылып кететін. 1998 жылы Баба 1 мамырда Токиодағы "Дом" аренасында шоу өткізуге келісті, бұл компанияның өрбу кезеңінен бірнеше жыл өткеніне қарамастан, олар 58,300 билет сатты. Баба промоутер ретінде қол қойылған келісімшартқа қарағанда қол алысуға басымдық беретіні белгілі болды, өйткені ол матчтардың нәтижесі мен жалақы төлеу мәселелерінде сөзін ұстағанымен танымал болды. Осы себепті көптеген адамдар Бабаны кәсіби күрес бизнесіндегі ең адал промоутер деп есептеді. 1998 жыл бойы Бабаның денсаулығы нашарлап бара жатқаны анық көріне бастады. Осыған қарамастан, ол жыл бойы толық жұмыс істеді, елді аралап, көптеген шоуларда өнер көрсетті. Алайда, Бабаның салмағы бірте-бірте төмендеп, бұрынғысымен салыстырғанда әлсіз және сұрғып көрінді. Оның ауруханаға жатқызылғанға дейінгі соңғы матчы 1998 жылдың 5 желтоқсанында Токиодағы Nippon Budokan-да өтті, онда ол Rusher Kimura және Mitsuo Momota-мен бірігіп Masanobu Fuchi, Haruka Eigen және Tsuyoshi Kikuchi-ге қарсы күресті, осылайша оның мансабындағы жалпы матчтар саны 5769-ға жетті.
After leaving JWA, Baba and Inoki formed their own promotions. Rikidōzan's two sons followed Baba to his new promotion and helped co found it. Baba's All Japan Pro Wrestling debuted in October 1972, backed by Nippon Television. AJPW established the PWF Heavyweight Championship and Giant Baba as its top star, with Baba winning the Championship in 1973 and holding it for 1920 days, making 38 successful defences before losing to Tor Kamata in 1978. Baba won the NWA Worlds Heavyweight Championship from Jack Brisco ending Brisco's year and a half run as champion on December 2, 1974. A week later he dropped the title back to Brisco. Baba would regain the title in America from Abdullah The Butcher in 1979, making another 13 successful defences before dropping the title to Harley Race in 1982. Baba would go on to hold the title four times for a total of 3,847 days, or just over ten years. Baba's runs with the title made him synonymous with it, and promoted him to a new level of stardom in Japan. Between his debut in 1960 and April 1984, Baba wrestled 3,000 consecutive matches and did not miss a single booking, only breaking the cycle after he suffered a minor neck injury. While continuing to be the promotion's top star, Baba also put a focus on using foreign wrestlers, inviting the likes of Dory Funk, Bruiser Brody, Abdullah The Butcher and Stan Hansen to compete for All Japan from the very beginning. Baba also focused heavily on training the next generation of wrestlers, particularly Jumbo Tsuruta, who was his first student after forming AJPW, and Atsushi Onita, with whom Baba formed an almost parent like bond. After losing the PWF Heavyweight Championship for the final time in 1985, Baba stepped back from the main event and instead focused on running the company while competing in lower level matches, pushing Genichiro Tenryu and Jumbo Tsuruta as his successors. Baba ran his company with a schedule of eight tours a year travelling nationwide, and maintained this the entire time he was in charge. Baba remained an extremely popular figure among fans, and continued teaming with young wrestlers and veterans in opening matches into the late 1990s, maintaining a full time schedule until December 1998. Under Baba's rule, All Japan Pro Wrestling reached unprecedented heights of popularity in the 1990s, thanks to Baba's booking and the performances of Baba disciples Mitsuharu Misawa, Toshiaki Kawada, Akira Taue and Kenta Kobashi, dubbed the "Four Pillars of Heaven" by publications. With the Triple Crown Heavyweight Championship as the focal point, All Japan sold out more than 250 consecutive shows in Tokyo throughout the early to mid 1990s, routinely drawing houses in the $1,000,000 range eight times a year at Budokan Hall. At the peak of the company, tickets for the next Budokan show would be sold at the live event and completely sell out that night. In 1998, Baba finally agreed to run the Tokyo Dome on May 1, and despite it being a few years since the company peaked, they still drew 58,300 paying fans. It became well known that as a promoter, Baba would rather use a handshake agreement than a signed contract, as he had a great reputation for keeping his word when it came to match finishes and payrolls. Because of this, many regarded Baba as the most honest promoter in the professional wrestling business. Throughout 1998, it was becoming clearer and clearer that Baba's health was deteriorating. Despite this, he worked a full time schedule throughout the year, touring the country and competing on most shows. However, Baba was slowly losing a tremendous amount of weight, and looked much more pale and weak compared to his previous self. His final match, prior to being confined to a hospital bed, occurred on December 5, 1998, at Nippon Budokan in Tokyo, where he teamed with Rusher Kimura and Mitsuo Momota to take on Masanobu Fuchi, Haruka Eigen, and Tsuyoshi Kikuchi, bringing his career total to 5,769 matches.
Жеке өмір
Бабаның рингтен тыс өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол жабық және жеке өмірді ұнататын адам болғандықтан, шоулардан кейін басқа күрескерлермен бірге ішіп-жемейтін. Бабаны шетелдік күрескерлер өте құрметтейтін, себебі ол олардың бірінші класспен саяхаттап, ең жақсы қонақүйлерде тұрғанына және барлық сыра мен тамақтың ақысын төлейтініне қарайтын. Ол көп ішіп, жиі ішпесе де, алкогольге төзімділігі жоғары еді, сағаттап ішіп тұрып, ешқандай әсерін көрсетпейтін. Ол темекі шегуші еді, әсіресе сигарды ұнататын, бірақ досы Гюцу Мацуяма, тағы бір темекі шегуші, асқазан қатерлі ісігімен ауруханаға түскеннен кейін тастады. 1971 жылдың 16 қыркүйегінде Баба Гавайиде Мотоко Кавайға (1940 жылдың 2 қаңтарында туған) үйленді – ол Бабаның ұнататын және жиі баратын жері болатын. Олардың үйленгендері туралы хабар он жылдан кейін ғана, баспасөз мәслихатында жарияланды. 1983 жылы той рәсімі өтті. Баба мен оның әйелі балалы болмады, себебі бала да гигантизмге шалдығуы мүмкін деп қорқып жүрді. Оның орнына Баба мен оның әйелі Бабаның шәкірті Ацуши Онитамен жақын қарым-қатынас орнатты, оны Баба өз баласы сияқты санады; Баба мен Мотоко бір кезде Онитаны асырап алуды ойлады. Онита: «Мен адам ретінде ең маңызды нәрсені Баба мырзадан үйрендім» деді. Мотоко 2018 жылдың 14 сәуірінде бауыр циррозынан қайтыс болды, ол 78 жаста еді.
Little is known about Baba's life outside the ring. A reserved and private man, he did not drink or carouse with other wrestlers after shows. Baba was highly respected by foreign wrestlers, as he always made sure that they travelled first class and stayed in the best hotels, and paid for all of their beer and food. Although not a heavy or frequent drinker, Baba was known to have an incredible tolerance for alcohol and consume it for hours without showing any effects. He was a heavy smoker who preferred cigars, but quit after his friend Gyutsu Matsuyama, another heavy smoker, was hospitalised with stomach cancer. On September 16, 1971, he married Motoko Kawai (born January 2, 1940) in Hawaii, a place Baba enjoyed and regularly visited. Knowledge of their wedding was not widely publicized until almost ten years later, when they announced it at a press conference. A ceremony was held in 1983. Baba and his wife had no children fearing the child could also suffer from gigantism. Baba and his wife instead developed a close relationship with Baba's student Atsushi Onita who Baba considered like his own child; Baba and Motoko considered adopting Onita at one point. Onita has said "I learned the most important things as a human being from Mr. Baba". Motoko died on April 14, 2018, from cirrhosis of the liver; she was 78 years old.
Өлім
1999 жылдың қаңтар айында Баба ауруханаға түсіріліп, төсекке жатқызылды. Ол соңғы күресін 22 қаңтарда тамашалады, онда Тошиаки Кавада Мицухару Мисаваны жеңіп, ауыр салмақтағы үштік чемпиондық атағын жеңіп алды. Тоғыз күннен кейін, 1999 жылдың 31 қаңтарында Баба Токио медицина университетінің ауруханасында жергілікті уақыт бойынша сағат 16:04 шамасында тоқсан ішектің қатерлі ісігінің асқынуларынан бауыр жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол 61 жаста болды. Оның қасында әйелі, үлкен әпкесі, немересі Юкико, All Japan күрес федерациясының рингтен жариялаушысы Рю Накада және бас төреші Кёхей Вада болды. Баба өзінің қатерлі ісігіне кем дегенде бір жыл бұрын диагноз қойылғанын білген, бірақ оның жағдайына алаңдаушылық тудырмау үшін бұл жайтты құпия ұстады. Бабаның ең жақын үш серігі – Джамбо Цурута, Мицухару Мисава және Джо Хигучи оның қайтыс болғаннан кейін ғана бұл туралы білді. Бабаның жаназасы оның денесіне сыятын сандық таба алмағандықтан кейінірек өтті. 1999 жылғы Чемпиондар турнирінің финалынан кейін, 1999 жылдың 17 сәуірінде Ниппон Будокан аренасында қоғамдық еске алу рәсімі өтті. Шараға All Japan Pro Wrestling федерациясының барлық мүшелері, сондай-ақ Бабаның әйелі мен отбасысы барлығы 28 000-нан астам адам қатысты. Оның денесі кейін кремацияланды, ал қабірі Хёго префектурасының Акаси қаласындағы Хонматсужиде орналасқан.
In January 1999, Baba was taken in to a hospital and confined to a bed. He saw his last wrestling match on January 22, as Toshiaki Kawada defeated Mitsuharu Misawa for the Triple Crown Heavyweight Championship. Nine days later on January 31, 1999, Baba died of liver failure from complications of colon cancer at approximately 16:04 local time in the Tokyo Medical University Hospital. He was 61 years old. Present at his deathbed were his wife, his older sister, his niece, Yukiko, All Japan ring announcer Ryu Nakada and senior referee Kyohei Wada. Baba had known about his cancer diagnosis for at least a year prior to his death but kept it a secret, not wanting to cause worry about his condition. Baba's three closest employees, Jumbo Tsuruta, Mitsuharu Misawa and Joe Higuchi, did not know about it until after he died. Baba's funeral was delayed due to the fact they could not find a casket large enough to fit his body. A memorial service was held publicly on April 17, 1999, at the Nippon Budokan the day after the 1999 Champion Carnival final. Over 28,000 people attended, including the entirety of the All Japan Pro Wrestling roster, as well as Baba's wife and family. His body was later cremated, and his tomb is located at Honmatsuji in Akashi City, Hyogo Prefecture.