Кіріспе

Қатты қалдықтарды сақтауға арналған бір рет қолданылатын қап.

Қоқыс қапшығы (британдық ағылшынша), қоқыс жинағыш қап (американдық ағылшынша) немесе қоқыс қабы – қатты қалдықтарды сақтауға арналған бір рет қолданылатын қап. Көптеген қаптар қалдық контейнерлерінің ішінде қолданылып, олардың қалдық материалмен ластануын болдырмауға көмекеседі. Көбінесе қаптар пластиктен жасалады және әдетте қара, ақ немесе жасыл түсті болады. Пластмассалық қоқыс қаптары – қоқысты жинаудың кең таралған, ыңғайлы және санитарлық жолы. Пластикалық қоқыс қаптары жеңіл, әсіресе ылғалды немесе нашарлаған қоқысқа (мысалы, тамақ қалдықтары) қолайлы, сонымен қатар қоқысты орап, иісін азайтуға да мүмкіндік береді. Пластмассалық қаптар көбінесе қоқыс немесе қалдық контейнерлерін қаптау үшін қолданылады, бұл контейнердің қоқыспен тікелей жанасуын болдырмай, оны таза ұстауға көмектеседі. Контейнердегі қап толғаннан кейін, оны шеттерінен тартып, жабылып, қалдықпен тікелей жанасуды азайта отырып, байлауға болады. Қоқыс қаптарын 1950 жылы канадалық Гарри Василик, Ларри Хансен және Франк Пломп ойлап тапқан. CBC телеарнасының арнайы бағдарламасында жасыл қоқыс қаптары (Канададағы алғашқы қоқыс қаптары) Канаданың 50 үздік өнертабысының ішінде 36-орынды иеленді. Қара пластикалық қаптар 1950 жылы жұлдыз тәрізді мөрленген қаптар ретінде енгізілді. АҚШ-тағы алғашқы қаптар қазіргідей ақ және мөлдір емес, жасыл және қара түсті болды. Плоско мөрленген қаптар алғаш рет 1959 жылы пайда болды. 1960 жылдары ақ қоқыс қаптары енгізілді. Екі қабатты (күшті) қаптар 1974 жылы, ал үш қабатты қаптар 1980 жылы енгізілді. Пластикалық қаптарды тиісті жабдықтарда олардың ішіндегісімен бірге күйдіріп, қалдықтан энергия өндіруге болады. Олар санитарлық полигондарда тұрақты және зиянсыз, ал кейбіреулері белгілі бір жағдайларда ыдырайды.

Сипаттама

Қоқыс немесе үй шаруасының қалдықтарын жинауға арналған пластикалық қаптар көптеген дүкендерде бірнеше ондаған данадан тұратын пакеттерде немесе рулондарда түрлі өлшемдерде сатылады. Қапты толтырғаннан кейін жабу үшін кейде сымдан жасалған байланыстар қоса беріледі. Әдетте, әртүрлі қалыңдықтардағы қаптар өндіріледі, ал қалың қаптар құрылыс қалдықтары сияқты ауыр жұмыстарға немесе қайта өңдеу кезінде сығымдалуға төтеп беру үшін қолданылады. 1990 жылдардың ортасында жабылуы үшін иінтірегіш бағы бар қоқыс қаптары енгізілді. Кейбір қаптардың тұтқалары болады, оларды байлауға болады немесе қаптың мойнын өткізуге арналған тесіктері болады. Көбінесе қоқыс қаптарын жасау үшін қолданылатын пластик – өте жұмсақ және икемді LDPE (төмен тығыздықтағы полиэтилен), ал беріктігі үшін кейде LLDPE (сызықты, төмен тығыздықтағы полиэтилен) немесе HDPE (жоғары тығыздықтағы полиэтилен) қолданылады.

Биологиялық ыдысқа айналатын пластикалық қаптар

Оксибиоразделёндегі пластикалық қаптардың беріктігі әдеттегі пластикпен бірдей, бірақ құны сәл жоғары. Олар ашық ортаға түскен жағдайда ыдырай бастап, содан кейін биоразделенеді, бірақ пайдалы өмірлік кезеңінде жиналған жағдайда қайта өңдеуге болады. Олар полигондарда тереңдеп ыдырамауы үшін жасалған, сондықтан метан газын бөліп шығармайды. Оксибиоразделёндегі пластик төмен температурадағы "желтоқыр" компостингте жылдам ыдырамайды, бірақ жануар өнімдері ережелерінде қажетті жоғары температурадағы "жабық ыдыста" компостингке жарамды. Оксибиоразделёндегі пластик табиғи материалдарды, мысалы, бұтақтар мен жапырақтарды лигноцеллюлозалық материалдар сияқты жасушалық биомассаға айналдыратын бірдей бактериялар мен саңырауқұлақтармен биоассимиляцияланады. Оксибиоразделёндегі пластик бастапқыда фотоокистеу және термоокистеу процестерін қамтитын процесс арқылы ыдырау үшін жасалған, сондықтан ол қараңғыда да ыдырай алады. Биоразделёндегі пластиктерге 7 нөміріндегі полимерлік идентификациялық код қолданылады.

Тарту және икемділік

1984 жылы GLAD және Hefty оларды шығарғанға дейін алғашқы сымды қоқыс қаптары пайда болды. 2001 жылдың тамызында Hefty қоқыс контейнерінің жиегіне бекітіліп, орнында тұратын сымды қоқыс қаптарын ұсынды. 2004 жылдың шілдесінде GLAD компаниясы икемді пластиктен жасалған ForceFlex қоқыс қаптарын таныстырды.