Кіріспе
"Тайлз Зон" эпизоды "Соңғыда уақыт жеткілікті" – американдық "Тайлз Зон" антологиялық сериясының сегізінші эпизоды, алғаш рет 1959 жылғы 20 қарашада көрсетілді. Эпизод Линн Вейнаблдің 1953 жылғы қаңтарда жарық көрген "If: Worlds of Science Fiction" журналындағы әңгімесінен бейімделген. "Соңғыда уақыт жеткілікті" – түпнұсқа "Тайлз Зон" сериясының ең әйгілі эпизодтарының біріне айналды. Бұл – "құлайған әлемнің қиратылысында құтқарылу іздеген адамның оқиғасы". Сөз Генри Бемис (/b/iː/m/ɪ/s/) туралы, оның рөлін Берджесс Мередит ойнайды, ол кітаптарды жақсы көреді, бірақ оны оқудан алғандармен қоршалған. Эпизод апокалиптикалық әлемде Бемистің басынан өткен оқиғаларды көрсетеді, антиинтеллектуализм, технологияға тәуелділіктің қауіптері және жалғыздық пен үлкен жалғыздық арасындағы айырмашылық сияқты әлеуметтік мәселелерге тоқталады.
"Time Enough at Last" is the eighth episode of the American anthology series The Twilight Zone, first airing on November 20, 1959. The episode was adapted from a short story by Lynn Venable, which appeared in the January 1953 edition of If: Worlds of Science Fiction. "Time Enough at Last" became one of the most famous episodes of the original Twilight Zone. It is "the story of a man who seeks salvation in the rubble of a ruined world." The man in question is Henry Bemis ('/b//iː//m//ɪ//s/), played by Burgess Meredith, who loves books but is surrounded by those who would prevent him from reading them. The episode follows Bemis through a post apocalyptic world, touching on such social issues as anti intellectualism, the dangers of reliance upon technology, and the distinction between solitude and loneliness.
Бастапқы баяндама
Куәгер - Генри Бемис мырза, арманшылдардың қауымының алғашқы мүшесі. Кітапқа құмар кішкентай адам, оның құштарлығы – басылған беттер, бірақ оған қарсы банк президенті, әйелі және тілдерін қағатын, сағаттың тынымсыз тісқақтарымен толы әлем бірігіп құрған. Бірақ бір сәтте Генри Бемис мырза банк президенттері, әйелдер, сағаттар немесе басқа ештеңе жоқ әлемге қадам басады. Ол жалғыз өзі, ешкімсіз әлемге ие болады.
Сюжет
Банк кассирі және жақын кітап оқушы Генри Бемис клиентке қызмет көрсету кезінде Дэвид Копперфилдті оқып отырады. Ол романға соншалықты беріліп кеткендіктен, ашуланған әйелге кейіпкерлер туралы әңгімелеуге тырысады және оған дұрыс ақша бермейді. Бемистің ашулы бастығы, содан кейін оның тынышсыз әйелі, оның "қалың сөздерді" оқып, уақытын бекер өткізеді деп шағымданады. Әйелі оны әзілдеп, кітаптарының бірінен өлең оқып беруін сұрайды; ол қуана келіседі, бірақ әрбір беттегі мәтін сызылып тасталғанын көреді. Бірнеше секундтан кейін ол кітапты жыртып, жоқ етеді. Келесі күні Генри әдеттегідей банк сейфінде түскі үзіліс жасайды, онда оқуына ешкім кедергі келтірмейді. Газет бетінде "Жерді толығымен жоя алатын H бомбасы" деген мақаланы көргеннен кейін, сейфті қатты дірілдететін үлкен жарылыс сыртта болады, және Бемис есінен танып қалады. Есін жиғаннан кейін, Бемис сейфтен шығып, банк қирағанын және ішіндегілердің барлығы қаза тапқанын көреді. Банктен шыққанда, қаланың толығымен қирағанын көреді және ядролық соғыс Жерді қиратса да, оның сейфте болуы оны құтқарып қалғанын түсінеді. Секундтар, минуттар, сағаттар – Генри Бемис мырза қол-аяқпен тізе бүгіп, өлген әлемнің күлінен бір ұсқын іздейді. Еш нәрсеге жалғанбаған телефон. Көршілес дәмхана, кинотеатр, бейсбол алаңы, аппараттық дүкен, бұрынғы үйінің пошта жәшігі – енді бәрі қираған күйде. Олар оның аяғында, бұрын болған, бірақ енді жоқ нәрселердің қираған ескерткіштері сияқты жатыр. Генри Бемис мырза сегіз сағаттық зиратты аралап шығады. Өмір бойына жететін консервіленген тағамдары бар, бірақ басқа құтқарылғандарды іздеуге мүмкіндігі жоқ, құлаған әлемде жалғыз қалған Бемис үмітсіздікке жетеді. Өзін-өзі өлтіру үшін табылған револьверді қолдануға дайындалғанда, Бемис алыстағы қоғамдық кітапхананың қираған қалдықтарын көреді. Зерттеу барысында кітаптардың әлі де сақтаулы екенін байқайды; оның армандаған барлық кітаптары оқу үшін оның қолында, ал оларды үзіліссіз оқу үшін оған қажетті уақыттың бәрі де бар. Үмітсіздігінен арылған Бемис алдағы жылдарда оқығысы келетін кітаптарды қуанышпен сұрыптап жатады, ешқандай міндеттемелер оның жолына тоспайды. Кітапты алу үшін иілгенде, сығалап, көзілдірігі түсіп, сынып қалады. Дүрсіліп, көзілдірігінің сынықтарын жинап, енді ешқашан оқи алмайтын кітаптарының арасында көз жасына бенеді.
Соңғы баяндама
Ең жақсы жоспарлар тышқандар мен адамдар үшін де, Генри Бемис үшін де, көзілдірікті шағын адам үшін де уақытты ғана қалаған. Генри Бемис, енді бұзылған ландшафттың бір бөлігі ғана, қираған қиыршықтардың бір бөлігі ғана, адам өзіне-өзіне жасаған нәрсенің бір үлесі ғана. Генри Бемис мырза, "Күнбатыс аймағында".
Келесі аптадағы мақаланың алдын ала көрінісі
Келесі аптада біз Чарльз Бомонттың көрнекті әдеби қабілетін пайдаланамыз және сіздерді ерекше әрі дүрліктіретін арманға қатысуға шақырамыз. Біздің әңгімеміз "Жалмаса арман (Күн шапағаты аймағы)" деп аталады.
Өндіріс
"Соңғыда уақыт жетеді" – "Туалайт-зона" сериалы үшін жазылған алғашқы эпизодтардың бірі. Ол Бурджесс Мередитті осы сериалмен таныстырды; ол тағы үш эпизодта ойнады, ал екінші маусымдағы "Ескірген адам" атты эпизодтың промо-роликтерінде "Туалайт-зонаға жақсы таныс" деп таныстырылды. Ол сондай-ақ 1983 жылғы "Твайлайт-зона: Кино" фильмінің баяндамашысы болды, онда ашылу сахнасында "Соңғыда уақыт жетеді" эпизоды туралы егжей-тегжейлі әңгіме өрбіді. Кітапхананың сыртқы сатылары түсірілім аяқталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң түсірілді. Осы сатыларды MGM-нің "Уақыт машинасы" (1960) фильміндегі Элоилердің қоғамдық ғимаратының сыртында да көруге болады. Джон Брам осы эпизодтағы жұмысы үшін Режиссерлер гильдиясының сыйлығына үміткер болды. Бемис сейфте оқып отырған және бомба жарылғанда жабылып, ашылған кітап – Вашингтон Ирвингтің "Кристофер Колумбтың өмірі мен саяхаттарының тарихы" кітабы.