Кіріспе

Камерундық футболшы Гереми Сореле Нжитап Фотсо (20 желтоқсан 1978 жылы туған), жай ғана Гереми деп танымал, Камерунның бұрынғы футболшысы. Ол оң қаптал қорғаушы, оң жақ жартылай қорғаушы немесе қорғаныс жартылай қорғаушы болып ойнай алатын әмбебап ойыншы. Ол күшімен, жылдамдығымен, белсенді ойын стилімен және бос соққыларды орындау қабілетімен көзге түсті. Геремидің клубтық карьерасының ең табысты кезеңдері «Реал Мадрид» және «Челси» командаларында өтті, ол біріншісімен УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды, ал екіншісімен бірнеше ішкі жүлделерді жеңіп алды. Гереми 1996 жылдан 2010 жылға дейін Камерун құрамасы сапында 118 матч өткізіп, 13 гол соқты. Ол жеті Африка Ұлттары кубогына қатысып, 2000 және 2002 жылдары турнир жеңімпазы атанды, сондай-ақ 2002 және 2010 жылғы әлем чемпионаттарында және 2000 жылғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алды.

Ерте мансап

Герами Камерунның Бафусам қаласында дүниеге келді. Футболшылар отбасында өскен Герамиді әкесі, бұрынғы футболшы, оқуға жанын салуға ынталандырды. Бірақ клуб және ұлттық құрамадағы міндеттері оны оқудан алшақтатқандықтан, ол кәсіби футболшы болып қалуға шешім қабылдады. Герами университетке емтиханға дайындалуды тоқтатты және кәсіби футбол ойнай бастады. Герами 1995 жылы Бафусам қаласындағы "Расинг" клубында мансабын бастады. Камерунның MTN Elite One бірінші лигасының клубы "Расинг" 16 жасар Герами келгенге дейін бір жыл бұрын лига чемпионы болған және ол клубтағы кәсіби ойыншы ретіндегі жалғыз маусымында лига кубогы мен Камерун кубогын жеңіп алды.

Жастар бірлестігі

Герами "Генчлербирлигиде" екі маусым ойнап, 57 матчте қатысты, содан кейін "Реал Мадридке" өтті. 1997/98 маусымында "Генчлербирлигиде" ойнағанда ол өзінің қазақстандық әріптесі Тоби Минбоемен бірге болды, ал одан бұрын Тоби Минбое "Серро Портеньо" клубында футболшы болған.

Реал Мадрид

Сантьяго Бернабеу стадионында өткізген үш жылда Гереми испандық алып клубпен Чемпиондар лигасының екі жеңімпаз медалін жеңіп алды. Мадридте ойнағанда ол екі гол соқты: біріншісі 2000 жылғы ФИФА клубтар әлем чемпионатында Ража Касабланкаға қарсы матчта соңғы минуттағы жеңіс голы болды, осы кезде оның командасы сегіз ойыншыға дейін азайып қалған еді. Екінші голын 2001–02 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалында «Баварияға» қарсы соқты. «Реал Мадрид» сапында Гереми 2000 жылғы «Алтын доп» сыйлығына үміткер болды. Гереми клубтан кеткеннен кейін төрт жыл өткен соң, «Реал Мадридтің» бұрынғы бапшысы Висенте дель Боске испандық «Marca» газетіне берген сұхбатында Нжитап пен Стив Макманаман оның құрамындағы ең маңызды екі ойыншы болғанын айтты, себебі «олар команданы біріктіріп ұстады». Гереми тұрақты ойын практикасын іздеп, 2002–03 маусымында «Реал Мадридтен» «Миддлсброға» маусымдық негізде жалға берілді, онда ол сәтті маусым өткізді. 2003 жылы ФИФА-ның шешімімен «Серро Портеньо» Геремиге 450 000 АҚШ долларын төлеуге міндетті болды.

Челси

Камерунмен Конфедерациялар кубогындағы сәтті өнер көрсеткеннен кейін, 2003 жылдың шілдесінде «Челси» «Реал Мадридтен» оны сатып алу үшін 6,9 миллион фунт төледі, және ол «Стэмфорд Бридж» стадионында өте жақсы алғашқы маусымын өткізді. Карьерасының соңына қарай, Жозе Моуринью басқаратын «Челси» құрамында ол бұрынғыдан гөрі сиректеп алаңға шықты, ал алаңға шыққанда оны көбінесе қанатынсыз қорғаушы позициясында пайдаланды. Дегенмен, Моуринью Герэмиді жоғары бағалады. Бір сұхбатта ол Герэми туралы былай деді: «Менің командамда Герэмиді құрамына қоюды ұнатамын, себебі ол көмектесуге дайын, команда үшін күресуге дайын, менің тапсырмамды орындауға дайын ойыншы. Егер маған оны оң қанапта ойнату қажет болса, ол оң қанапта ойнай алады. Егер маған оны қарсыластың ойыншысын қадағалауды тапсырсам, ол оны ойыннан шығарып тастайды». «Челсидегі» соңғы жылында Герэми үйінді кездесуде «Вест Хэм Юнайтед» клубына қарсы алыстан соққан әдемі голмен жеңіс сыйлады. Бұл оның «Челси» жейдесінде соққан соңғы голы болды. Герэмидің «Челси» сапындағы соңғы ойыны Чемпиондар лигасының жартылай финалында «Ливерпульге» қарсы өткен екінші кездесуде болды, ойын пенальтилер сериясімен аяқталды. Герэми қосымша уақытта алаңға шықты, бірақ «Ливерпульдің» қақпашысы Пепе Рейна оның пенальти соққысын сейімдеді, нәтижесінде «Челси» жеңіліске ұшырады. «Челсиде» ойнаған кезеңінде клуб 2004–05 және 2005–06 маусымдарында Премьер-лига жеңімпазы атанды, Герэми екі маусымда да 13 және 15 ойын өткізгендіктен жеңімпаздық медалін алуға құқылы болды.

2007 08

2007 жылғы 6 шілдеде Герэми үш жылдық келісімшартқа қол қойып, «Ньюкасл Юнайтед» футбол клубының құрамына қосылды. Ол бас жаттықтырушы Сэм Аллардайс таңдаған жазғы трансферлердің төртінші ойыншысы болды. Аллардайс Герэмиді 2007–08 маусымында клуб капитаны етіп тағайындады, бірақ жаңа бас жаттықтырушы Кевин Киган 2008 жылғы 20 қаңтарда Майкл Оуэнге капитандық лентасын бергеннен кейін ол капитандықтан айырылды. Герэми 2007–08 маусымдық Англия Премьер-лигасының бірінші турында «Болтон Уондерерс» клубына қарсы өткен сыртқы ойында 3:1 есебімен жеңіске жетіп, «Ньюкасл» сапында дебют жасады. Одан кейін «Ньюкасл» сапында алты ойынға қатысты, бірақ Лига кубогының үшінші турында «Арсеналға» қарсы өткен ойында пайдаланылмады. 2008 жылдың қаңтар айында Герэми Камерун құрамасымен 2008 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. Камерун екінші орын алғаннан кейін ол ақпан айында «Ньюкаслға» оралды. Оралғаннан кейін алғашқы ойыны 23 ақпанда «Манчестер Юнайтедке» қарсы өткен сыртқы ойында 5:1 есебімен жеңіліспен аяқталды. Оралғаннан кейін алғашқы ойынға шығуы 2008 жылғы 17 наурызда «Бирмингем Ситиге» қарсы өткен сыртқы ойында 1:1 тең түсумен болды. Герэми 30 наурызда «Уайт Харт Лейн» стадионында «Тоттенхэм Хотспур» клубына қарсы өткен ойында 4:1 есебімен жеңіске жеткен кезде әдемі бос соққыдан гол соқты, ал 26 сәуірде «Уптон Парк» стадионында «Вест Хэмге» қарсы өткен 2:2 тең түскен ойында баспен гол соқты. Герэми «Ньюкасл Юнайтед» футбол клубындағы алғашқы маусымында лигада 27 ойынға қатысты, оның 24-ін бастап, екі гол соқты және бес нәтижелі пас берді.

2008-09 жылдар

Герами 2008–09 жылғы Премьер-лига маусымында алғаш рет 2008 жылдың 23 тамызында «Болтонға» қарсы өткен ойында 1–0 есебімен жеңіске жетіп, екінші таймда алаңға түсті. 2008 жылдың қыркүйегінде «Ньюкасл» тағы бір жаңа бас жаттықтырыушының басшылығына көшті. Осының салдарынан, маусым бойы Гераминің ойын уақыты азайды, жартылай қорғаушы 11 лига матчында гол соқпады және тек үш нәтижелі пас берді. Маусым соңында «Ньюкасл» бір ұпайдан қалып, «Астон Виллаға» қарсы өткен соңғы ойында жеңіліс танытып, бірінші лигадан түсіп қалды. 2009–10 маусымында Гераминің алаңдағы уақыты одан да күрт азайды, маусымның алғашқы бес айында тек үш лига матчына қатысты. 2009 жылдың 26 тамызында «Хаддерсфилд Таунға» қарсы Лига кубогы матчында ол «Ньюкасл» сапындағы үшінші голын және 2009–10 маусымындағы алғашқы голын соқты. Герами 2010 жылдың қаңтар айындағы трансферлік терезеде түрік клубы «МКЕ Анкарагюджіге» ауысты. Бірақ, көп ұзамай «Ньюкасл» клубтары келісімге қол жетпегенін және ойыншы «Ньюкасл» құрамында қалатынын мәлімдеді. Трансферлік терезе жабылу күні, 1 ақпанда «Ньюкасл» ақыры шарттарға келісіп, Герами 18 айлық келісімшарт бойынша Түркияға кетті.

Анкарагучи

2010 жылдың 31 қаңтарында Гермидің «Анкарагюджю» клубына өтуі жарияланды; ол түрік клубымен бір жарым жылдық келісімшартқа қол қойды.

АЕА

2010 жылдың 25 тамызында Гереми екі жылдық келісімшарт бойынша Грекия Суперлигасының AEL клубына өтті. 2011 жылдың 11 қаңтарында Лариса клубының ресми сайтында келісімшарт тоқтатылғаны жарияланды.

Халықаралық мансап

Герами Камерунның жастар құрамаларында халықаралық карьерасын бастады, ең бастысы – 1995 жылғы 20 жасқа дейінгілер әлем чемпионатының финалында. Герами ұлттық құрама үшін барлық төрт ойынды бастады, бірақ олар ширек финалда Аргентинаға есе жіберді. Герамидің негізгі құрамдағы дебюті көп ұзамай, 1996 жылғы қазан айында Габонға қарсы өткен матчта болды. Содан кейін ол 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңіндегі алты матчтың төртеуінде ойнады, бірақ құрама жартылай финалға шыққаннан кейін финалдық құрамға ілікпеді. 2000 жылы Сиднейде өткен Олимпиада ойындарында Герами Камерун құрамасымен бірге алтын медаль жеңіп алды, ол осы турнирде команда капитаны болды. Сонымен қатар, ол 2000 және 2002 жылдары Африка Ұлттар Кубогын екі рет жеңіп алды, бұл Камерунның Африкада ғана емес, әлемдік деңгейде де басымдығын көрсетті. Герами 2002 жылы Жапонияда өткен ФИФА әлем чемпионатында Камерун құрамасының құрамында болды. Ол Камерунның 2002 жылғы әлем чемпионатының финалындағы үш матчының барлығында ойнады және турнирге дейін Англиямен өткен жолдастық кездесуде бос соққыдан гол соқты (2:2). Алайда, құрама 2006 жылғы әлем чемпионатына ілікпеді, олардың тобындағы Кот-д’Ивуар құрамасы бір ұпаймен озып кетті. Герами осы іріктеу кезеңіндегі құраманың он ойынының тоғызында қорғаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнады және екі гол соқты. 2008 жылғы Африка Ұлттар Кубогы Камерунға 2002 жылдан бергі ең жақсы нәтижені әкелді, олар финалға шығып, Мысырға 1:0 есебімен есе жіберді. Герами Камерунның барлық ойындарында ойнады және өзінің көрсеткен ойыны үшін турнирдің үздік құрамына енді. Герами 2009 жылдың 11 ақпанында Камерун құрамасы сапында 100-ші ойынын өткізді, Парижде Гвинеяға қарсы өткен жолдастық матчта бос соққыдан гол соқты (3:1). Герами 2010 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде 11 матчта ойнады. Камерун үшінші іріктеу кезеңінде А тобында бірінші орынды алды және жол бойы бір гол соқты. 2010 жылдың қаңтар айында Герами және оның командаластары Анголаға 2010 жылғы Африка Ұлттар Кубогына барды, бірақ қосымша уақытта Египеттен 3:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Герами 2010 жылы Оңтүстік Африкада өткен әлем чемпионатында Камерун құрамасының құрамында болды. Ол Камерунның барлық үш матчында да ойнады, бірақ команда Е тобында соңғы орынды иеленді.

Жеке өмір

Герамидің әкесі Самуил 1970 жылдары Камерун құрама командасының футболшысы болған. Самуил шабуылшы, оның күшті соққылары мен бос соққылары үшін "Уытты жебе" деп атайтын. Футболшы мәртебесіне байланысты Герамидің әкесіне бес әйел алуға рұқсат берілді, ал Герамидің Камерунда 17 бауыры бар. Герамидің туысы Пьер Вебо да кәсіби футболшы болды және 2010 жылғы FIFA Әлем чемпионатында Герамимен бірге Камерун құрамасы сапында ойнады. Герами ағылшын, испан және түрік тілдерін біледі. 2024 жылдың наурыз айында Герами әйелінің бұрынғы серігінен туған егіз балаларын білгеннен кейін ажырасуға өтініш берді.

Халықаралық мақсаттар

+ Геремидің халықаралық голдарының тізімі # Күні Орын Қарсылас Есеп Нәтижесі Жарыс 1. 26 мамыр 2002 Универсиаданың естелік стадионы, Кобе, Жапония 2–2 Тең Халықаралық достық матч 2. 21 маусым 2003 Stade de France, Сен-Дени, Франция 1–0 Жеңіс 2003 ФИФА Конфедерациялар кубогы 3. 9 ақпан 2005 Stade Dominique Duvauchelle, Кретей, Франция 1–0 Жеңіс Достық матч 4. 27 наурыз 2005 Стадион Ахмаду Ахиджо, Яунде, Камерун 2–1 Жеңіс 2006 ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу турнирі 5. 4 маусым 2005 Stade de l'Amitié, Котону, Бенин 1–4 Жеңіс 2006 ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу турнирі 6. 29 қаңтар 2006 Каир әскери академиясының стадионы, Каир, Египет 2–0 Жеңіс 2006 Африка Ұлттар кубогы 7. 3 қыркүйек 2006 Стадион Амахоро, Кигали, Руанда 0–3 Жеңіс 2008 Африка Ұлттар кубогының іріктеу турнирі 8. 17 маусым 2007 Стадион Omnisports Roumdé Adjia, Гаруа, Камерун 2–1 Жеңіс 2008 Африка Ұлттар кубогының іріктеу турнирі 9. 26 қаңтар 2008 Baba Yara Stadium, Кумаси, Гана 5–1 Жеңіс 2008 Африка Ұлттар кубогы 10. 4 ақпан 2008 Тамале стадионы, Тамале, Гана 2–3 Жеңіс 2008 Африка Ұлттар кубогы 11. 11 ақпан 2009 Стадион Роберт Бобин, Бондуфле, Франция 3–1 Жеңіс Достық матч 12. 10 қазан 2009 Стадион Ахмаду Ахиджо, Яунде, Камерун 3–0 Жеңіс 2010 ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу турнирі 13. 17 қаңтар 2010 Estádio Nacional da Tundavala, Лубанго, Ангола 3–2 Жеңіс 2010 Африка Ұлттар кубогы