Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мал тұқымы
Breed of cattle
Мюррей Грей – австралиялық мүйізсіз етті мал тұқымы. Ол 1905-1917 жылдар аралығында Мюррей өзенінің жоғарғы аңғарында, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория штатының шекарасында шыққан. Сыртқы түрі Абердин Ангус тұқымына ұқсас, бірақ түсі сұр, күміс немесе қызғылт сұр болады.
The Murray Grey is an Australian breed of polled beef cattle. It originated between 1905 and 1917 in the upper Murray River valley, on the border between New South Wales and Victoria. It is similar in appearance to the Aberdeen Angus, from which it largely derives, but is grey, silver or dun in colour.
Тарих
Мюррей сұр тұқымы 1905 жылы Федерация құрғақшылығы кезінде қара Абердин-Ангус бұқасы мен роан Шортхорн сиырының кездейсоқ жұптасуынан пайда болды. Осы жұптасудан туған 13 сұрғылт бұзаулар бастапқыда қызығушылық тудырып, кейін Питер мен Эна Сазерлендтер оларды Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Мюррей өзені бойындағы Тололонг шаруашылығында өсірді. Бұл малдар ерекше түсімен, жылдам өсуімен, жемді тиімді пайдалануымен және сапалы ет беруімен ерекшеленді. Жергілікті малшылар осы сұр түсті малға қызығушылық танытып, оларды өсіре бастады. 1940 жылдары алғашқы ірі коммерциялық шаруашылықтар құрылды. 1960 жылдары бірнеше сұр ірі қара мал өсірушілер оларды коммерциялық мақсатта сата бастады, ал Мюррей сұр ірі қара мал қоғамы малдарды тіркеу және тұқымды басқару үшін құрылды. Мюррей сұр тұқымының тіркелімдері Канадада, Жаңа Зеландияда, Ұлыбританияда және АҚШ-та бар. Жаңа Зеландияда Мюррей сұрлары бет экземасына төзімділігі үшін бағаланады, бұл басқа ірі қара тұқымдарында кездесетін проблема. 1963 жылы Тасмания сұр етті ірі қарасын Мюррей сұрына қосу туралы келіссөздер жүргізілді, бірақ екі ұйым 1981 жылға дейін бірікпеді. Murray Grey Beef Cattle Society малдың өсімділігін, сүттілігін және ет сапасын бақылау үшін халықаралық деңгейде танылған Breedplan жоспарын пайдалана отырып, өнімділік туралы мәліметтерді тіркейді.
The Murray Grey breed was developed from an initial chance mating of a black Aberdeen Angus bull and a roan Shorthorn cow in 1905 during the Federation drought. The resulting 13 dun grey calves from these matings were kept as curiosities and then bred on the Thologolong property along the Murray River in New South Wales by Peter and Ena Sutherland. These are unusually coloured as they are black, cattle grew quickly, were good converters of feed and produced quality carcases. Local cattlemen soon became interested in the greys and began breeding them. The first larger scale commercial herds were established in the 1940s. In the 1960s, several grey cattle breeders were selling them as a commercial enterprise and the Murray Grey Beef Cattle Society was formed to register the cattle and to administer the breed. Murray Grey registries are in Canada, New Zealand, the United Kingdom, and the United States. In New Zealand, Murray Greys have been favoured because of their resistance to facial eczema, which is a problem in other cattle breeds. In 1963, negotiations were made to have the similar Tasmanian Grey beef cattle accepted into the Murray Grey, but the two organizations did not combine until 1981. The Murray Grey Beef Cattle Society performance records the herd using the internationally recognised Breedplan for monitoring growth, milk, and carcase quality.
Сипаттамалары
Мюррей сұр түрі орташа мөлшерде, құрылысы берік және жақсы қозғалу қабілетіне ие. Бұқалардың салмағы әдетте 780 кг, ал сиырлардың салмағы 500 кг шамасында болады. Түсі өте ақ күмістен шоколад немесе қою сұрға дейін өзгереді; кейбір малдар тіпті қара түсті де болуы мүмкін, бірақ көпшілігі күміс немесе күміс сұр түсті болады. Бұл түс өте күшті қасиетке ие, сондықтан басқа тұқыммен будандастырылғанда, түсі сұр немесе күміс (ақ сұр) түсті болады. Олардың терісіндегі пигментация қараңғы болып келеді, бұл көздің қатерлі ісігінің (көздің жазық клеткалық карциномы), күнге сезімталдық реакцияларының және емізіктердің күннен күюінің алдын алуға көмектеседі. Олар қарлы аймақтарда жақсы өнім көрсетті және 2002 жылдың желтоқсаны мен 2003 жылдың маусымы аралығында коммерциялық мал бордалану орталығында жүргізілген сынақта, 165-183 күн бойы жоғары энергетикалық рационмен азықтандырылғанда, жоғары температураның өнімділікке және малдың дене бітіміне тигізетін әсерін анықтау үшін жақсы нәтижелер көрсетті. Бұл сынақта олар басқа тұқымдардан жоғары өнімділік көрсетіп, осы кезеңде ең жоғары тәуліктік салмақ қосымдарын жасады. Олардың осы сынақтағы жоғары көрсеткіштеріне ашық түсті жүні себеп болды.
The Murray Grey is of a moderate size, with sound structure and good walking ability. Bulls usually weigh some 780, and cows some 500. Hair colour ranges from very light silver to chocolate or dark grey; a few animals are even black, but most are silver to a silvery dun colour. This colouring is very dominant, so when crossed with another breed, the colour is grey or silver (light grey). Their skin has a dark pigmentation, which helps prevent eye cancer (ocular squamous cell carcinoma), photosensitivity reactions, and sunburned udders. They have performed well in snow country and in a trial undertaken at a commercial feedlot between December 2002 and June 2003 to determine the effect of high heat load on performance and carcase characteristics when fed a high energy diet for 165–183 days. In this heat stress trial, they outperformed the other trialled breeds by producing the highest average daily weight gains over this period. Their superior performance in this trial was attributed to their lighter coloured coats.
Өлі малдың сапасы
1967 жылы үш өлік Ұлыбританияға Смитфилд шоуында өткен Ұлттар Достастығының өлік байқауына жіберілді, онда олар бірінші, екінші және үшінші орындарды иеленді. Австралияда Мюррей Грей тұқымы көп жылдар бойы тірі мал және өлік байқауларында үстемдік танытты. 2008 жылғы Калгари Стампэд өлік байқауында Мюррей Грей тұқымы ең көп өкілдік еткен тұқым болды. Сол байқауда Мюррей Грей тұқымынан шыққан өгіз екінші жыл қатарынан "Ұлы чемпион" атанды. 2008 жылы Монтана штатының Колумбус қаласында өткен Midland Bull Test және сауда тарихында алғаш рет Мюррей Грей бұқасы мармарлану генетикалық тестісінде толық 10, ал еттің жұмсақтығын анықтау генетикалық тестісінде 9 ұпай жинады. Ешқандай тұқымға жататын бұқа мұндай нәтиже көрсеткен емес.
In 1967, three carcases were sent to the United Kingdom to participate in the Commonwealth carcase competition at the Smithfield Show, where they took first, second and third place. In Australia, Murray Greys have dominated hoof and carcase competitions for many years. The Murray Grey breed was the largest represented breed at the 2008 Calgary Stampede Carcase Competition. A Murray Grey steer was declared the Grand Champion Carcase there for the second consecutive year. In 2008 or the first time in the history of the Midland Bull Test and sale in Columbus, Montana, a Murray Grey bull scored a perfect 10 on the genetic test for marbling and a near perfect 9 on the genetic test for tenderness. No bull of any breed has ever performed so well before.
Мінез-құлық
Бұл тұқым мінезі тыныш, басқаруға ыңғайлы және жайлы болып келеді.
The breed is known for being easy to handle, having a "docile and easy temperament".
Тарату
Мюррей Грей тұқымды мал, ұрықтары мен спермасы Канадаға, Жаңа Зеландияға, Оңтүстік Америкаға, Ұлыбританияға және АҚШ-қа экспортталды. Мюррей Грей малдары Оңтүстік Африка мал шаруашылығын жақсарту тіркеушісінің тізіміне де енгізілген. Парагвайда Мюррей Грей малдары Зебу және Шароле тұқымдарымен будандастыру бағдарламаларында қолданылды. Ол жердегі Зебу және Шароле малдарында Мюррей Грейлерге тән қара тері және ерте жетілу қасиеттері болмады. Бұл будандастыру бағдарламасы ұрпақтарының өнімділігін, босанудың оңайлығын және салмақ қосуын жақсартты.
Murray Grey cattle, embryos, and semen have been exported to Canada, New Zealand, South America, the United Kingdom, and the United States. Murray Grey cattle have also been accepted into the South African Registrar of Livestock Improvement’s books. In Paraguay, Murray Grey cattle have been used in crossbreeding programs involving Zebu and Charolais cattle. The Zebu and Charolais cattle there lacked the dark skins and early maturing traits of the Murray Greys. This crossbreeding program improved the fertility, calving ease, and weight gains of the progeny produced there.