Кіріспе
1976 жылғы Ангола азаматтық соғысы кезінде Луандадағы батыстық жалдамалы әскерлердің соты мен атылуы. Луанда соты – Анголаның Луанда қаласында 1976 жылғы маусымда Ангола азаматтық соғысы барысында өткен сот процесі. Он үш батыстық жалдамалы әскерге ұзақ мерзімге түрме жазасы немесе ату жазасы берілді.
The Luanda Trial was a trial held in Luanda, Angola, in June 1976 during the Angolan Civil War. Thirteen Western mercenaries were sentenced to either long prison terms or execution by firing squad.
Өмірбаян
Ангола 1975 жылғы 11 қарашада Португалиядан тәуелсіздік алды, бірақ жаңа мемлекет бірден үш жақты азамат соғысына ұшырады. Анголаны азат ету үшін халық қозғалысы (MPLA) Кеңес Одағы мен Куба тарапынан қолдау алды, ал АҚШ және оның бірқатар одақтастары Анголаның Ұлттық азаттық фронтын (FNLA) және Анголаның толық тәуелсіздігі үшін ұлттық одағын (UNITA) қолдады. 1976 жылдың ақпан айының ортасына дейін MPLA күштері FNLA үшін күрескен он үш жалдамалы сарбазды – тоғыз британдық, үш американдық және бір ирландтықты – тұтқынға алды. MPLA үкіметі сот процесіне қатысу үшін шетелдік байқаушылар тобын шақырды. Олардың арасында кейін Лейборист партиясының депутаты болған британдық кәсіподақ жетекшісі Джек Дроми және кейін Ұлыбритания Жоғарғы сотының судьясы болған Стивен Седли де болды.
Сот
Сот 11-16 маусым аралығында өтті. Бес судья болды. Сот төрағасы Анголаның Бас прокуроры Эрнесто Тейшеира да Силва болды. Ұлыбританияның премьер-министрі Джеймс Каллахан, королева Елизавета II, президент Джеральд Форд және мемлекеттік хатшы Генри Киссинджер Ангола президенті Агостиньо Нетодан осы ерлерге кешірім көрсетуін сұрады. Бірақ Нето араласудан бас тартты. "Жалдамалылық – империализмнің агрессивті ниеттерінің құралы, Африка құрлығының апат-зардабы және халықтың бейбітшілігіне, бостандығына және тәуелсіздігіне қауіпті угроза. Жалдамалылықты планетамыздан біржола жою қажет. Барлық мемлекеттер мен бейбітшілікті жақсы көретін күштер оған қарсы бар күштерін салуы керек. Біз Анголадағы әділдікті тек қана шейіт болған халқымыздың есімінен ғана емес, сонымен қатар Намибия, Зимбабве және империализмнің жаңа жалданған агрессияға дайындалып жатқан әлемнің барлық халықтарының мүддесі үшін іске асырамыз." Төрт айыпталған 1976 жылдың 10 шілдесінде МПЛА әскери полициясы тарапынан атқыланды.
Teixeira da Silva, the Attorney General of Angola. British Prime Minister James Callaghan, Queen Elizabeth II, President Gerald Ford, and Secretary of State Henry Kissinger requested that Angolan President Agostinho Neto to show mercy to the men. However, Neto refused to intervene. "Mercenarism, instrument of the aggressive designs of imperialism a scourge of the African continent and a grave threat to the peace, freedom and independence of the people. It is imperative that the practice of mercenarism be banished once and for all from our planet. It is urgent that all states and peace loving forces fight it most energetically. We are applying justice in Angola not only in the name of our martyred people but also for the good of the brother peoples of Namibia, Zimbabwe and all the peoples of the world against whom imperialism is already getting ready to prepare new mercenary aggressions. "The four condemned men were executed by MPLA military police on 10 July 1976.
Салдары
Қалған екі америкалық, Грилло мен Акер 1982 жылы қараша айында АҚШ Мемлекеттік департаменті ұйымдастырған тұтқын алмасу нәтижесінде босатылды. Британдық тұтқындар 1984 жылғы ақпан айында Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігі жүргізген келіссөздерден кейін босатылды.