Кіріспе
Мозамбик провинциясы Кабо-Делгадо – Мозамбиктің ең солтүстік провинциясы. Оның ауданы және 2017 жылғы мәлімет бойынша халқы 2 320 261 адамды құрайды. Бұл провинция көрші ел – Танзанияның Мтвара аймағымен, сондай-ақ Нампула және Ниасса провинцияларымен шектеседі. Аймақ Маконде тайпасының этностық орталығы болып табылады, ал Макуа және Мвани ірі этникалық азшылықтарды құрайды. Пемба – провинцияның астанасы, ал Монтепуэз және Мосимбоа-да-Прая басқа маңызды қалалардың қатарында.
Cabo Delgado ˈkaβu ðɛlˈɣaðu is the northernmost province of Mozambique. It has an area of and a population of 2,320,261 (2017). As well as bordering Mtwara Region in the neighboring country of Tanzania, it borders the provinces of Nampula and Niassa. The region is an ethnic stronghold of the Makonde tribe, with the Makua and Mwani as leading ethnic minorities. Pemba is the capital of the province; other important cities include Montepuez and Mocímboa da Praia.
Тарих
Облыс өзінің атын Мозамбик пен Танзания арасындағы шекарадағы жағалаудағы Дельгадо мүйісімен (Cabo Delgado) бөліседі, ол Мозамбиктің ең солтүстік нүктесін құрайды. 1964 жылдың 25 қыркүйегінде ФРЕЛИМО партизандары Танзаниядан келді және айналағы жергілікті тұрғындардың көмегімен провинциядағы португалдық әкімшілік бекетіне шабуыл жасады. Бұл шабуыл Мозамбик тәуелсіздігі үшін соғыстың басталуын қадағалады, ол португалдық отаршылдық соғысының бір бөлігі болды. Бұл соғыс, сол кездегі Мозамбиктің португалдық теңізден тыс провинциясындағы португалдық отаршылдық биліктері мен тәуелсіздік қозғалысы арасындағы қарулы күрес еді. Бұл провинция Португалияның «Гордиан түйіні» операциясының ортақ нүктесі болды, онда португалдық күштер провинциядағы партизандық базаларды жоюға тырысты.
Джихадистік көтеріліс
2017 жылдың қазан айынан бастап, Ирак және Леванттың Ислам мемлекеті (ИМИД) -мен байланысы бар қарулы исламшы экстремистер Кабо-Дельгадо аймағында джихадистік көтеріліс бастады. Жауынгерлер шабуылдар жасап, жаппай басын кесуге дейін барды, ал 2020 жылдың тамызында Моцимбоа-да-Прая портын басып алды. Мозамбик Қорғаныс күштері экстремистермен күресіп жатыр. Көптеген азаматтар қақтығыстар салдарынан үйлерінен қозды. 2020 жылдың қыркүйегінде ИМИД бүлікшілері Үнді мұхитындағы Вамизи аралын басып алды. 2020 жылдың сәуірінде провинцияда елуден астам адам, ал қараша айында да осындай санда адам террористердің қолынан қаза тапты. 2021 жылдың наурыз айында Save the Children халықаралық ұйымы исламшыл жауынгерлердің 11 жасқа дейінгі балалардың басын кесіп тастағанын хабарлады. 2021 жылдың 24 наурызында жауынгерлер Палманы басып алып, ондаған бейбіт тұрғынды өлтіріп, қаланың 75 000 тұрғынының 35 000-нан астамын жер аударып жіберді. Көптеген адамдар провинцияның астанасы Пембаға қашып кетті. 2021 жылдың шілдесінде Оңтүстік Африка Даму қауымдастығы провинцияға әскери миссиясын жіберді. 2022 жылдың ақпан айына дейін көтеріліс салдарынан әлі де бірнеше азамат қаза тапты және Мозамбик билігі жауынгерлердің бірнеше лагерін тапты.
Дін
Мозамбик көбінесе христиан ел, бірақ солтүстіктегі екі провинцияда ислам дініндегі адамдар басым – Ниасса (61 пайыз) және Кабо-Дельгадо (54 пайыз). Кабо-Дельгадода тек үш ауданда католиктер көпшілік құрайды – солтүстіктегі Муидумбе (67 пайыз) және Муэда (54 пайыз), ал оңтүстіктегі Намуно (61 пайыз). Тағы екі ауданда католиктердің үлесі айтарлықтай: солтүстіктегі Нангаде (42 пайыз католик, 36 пайыз мұсылман) және оңтүстіктегі Чиуре (44 пайыз мұсылман, 42 пайыз католик), ал қалған он екі ауданда мұсылмандар көпшілікке ие, оның ішінде Пемба; төртеуінде 90 проценттен астам мұсылман тұрады. Жағалау бойындағы әкімшілік бекеттердің барлығы 75 проценттен астам мұсылман.