Кіріспе

1982 жылғы салықтық теңдік және салықтық жауапкершілік туралы заң (Tax Equity and Fiscal Responsibility Act of 1982), сондай-ақ TEFRA деп белгілі, – АҚШ-тың федералды заңы. Бұл заң бір жыл бұрын қабылданған Кемп-Рот заңының кейбір әсерлерін күштен шығарды. 1981 жылдың жазы мен 1982 жылдың жазы аралығында салық түсімдері нақты шамада шамамен 6%-ға төмендеді. Бұл экономиканың қайтадан дағдарысқа түсуімен (екінші рецессияның екінші толқыны) және Кемп-Рот заңының салық ставкаларының төмендеуімен байланысты болды. Сонымен қатар, кірістердің азаюы мен мемлекеттік шығыстардың өсуі салдарынан бюджет тапшылығы да күрт өсті. Бюджет тапшылығының жылдам өсуі Конгресс мүшелерінің көпшілігінде алаңдаушылық тудырды. TEFRA бюджеттік тапшықты азайту мақсатымен әрекет етті: салықтық тіректерді жабу арқылы кіріс табу, салық ережелерін қатаң түрде сақтауды қамтамасыз ету, Кемп-Рот заңының әлі күшіне енбеген жеке табыс салығы ставкаларының кейбір төмендеулерін жою және, әсіресе, корпоративтік ставкаларының өсуі арқылы салық ставкаларының бір бөлігін көтеру. TEFRA 1981 жылдың 13 қарашасында ұсынылды және Калифорния штатынан АҚШ өкілі Пит Старк оны демеледі. Көп талқылардан кейін, заңның соңғы нұсқасына президент Рональд Рейган 1982 жылдың 3 қыркүйегінде қол қойды.

Тиімділігі мен дау-дамайлары

Жеделдетілген амортизациялық шегерімдердің жоспарлы өсімі жойылды, жеке тұлғаларға төленетін дивидендтер мен пайыздар бойынша 10 пайыздық ұстап алу енгізілді, ал Федералды жұмыссыздық салық актісіндегі жалақы базасы мен салық мөлшерлемесі арттырылды. TEFRA-да темекіге салынатын акциздер уақытша екі есеге, ал телефон қызметіне салынатын акциздер уақытша үш есеге өсірілді. АҚШ Президенті Рональд Рейган, Конгресс салықты 1 долларға артырған сайын шығындарды 3 долларға азайтуға уәде берген соң, салықты арттыруға келісті. Сол кездегі конгрессмен Джек Кемп бастаған консерваторлардың кейбіреулері, уәде берілген шығындарды қысқарту ешқашан орындалмағанын мәлімдеді. TEFRA-ға қол қойылғаннан кейін бір апта өткен соң, Рональд Рейганның «бюджетті бұзады» деп мәлімдеген 1982 жылғы қосымша қаржыландыру туралы H.R. 6863 заңы Конгрестің екі палатасымен оның ветосы жолында қабылданды. Төрт жылдан кейін, сол кездегі бюджет директоры Дэвид Стокман Конгресс келісімнің шарттарын сақтағанын айтты және әкімшіліктің басқару шығыстарын азайтуға қабілетсіздігі мен қорғаныс шығыстарын қысқартуға қарсылығын шығындарды үнемдеуге кедергі келтіретін негізгі факторлар ретінде атап көрсетті. Республикашылдар бақылайтын Сенат бастапқы палата заң жобасының мәтінін салықты арттырумен ауыстырды және заң Президент Рональд Рейган қол қойғаннан кейін күшіне енді. Гаррисон Р. Армстронг есімді азамат АҚШ Конституциясының бірінші бабындағы бастама туралы ережені бұзды деп TEFRA-ға қарсы сотқа шағым түсірді, ол барлық кіріс заң жобалары Палатадан басталуын талап етеді. АҚШ-тың 9-шы апелляциялық соты Армстронгқа қарсы шешім шығарып, былай деді: «Сондықтан Сенат TEFRA болып табылатын кең ауқымды түзетулерді ұсынғанда бастама туралы ереженің шегінен асып кеткенін қорытамыз». 1988 жылы либертариандық саяси жазушы Шелдон Ричман TEFRA-ны «Америка тарихындағы ең ірі салық көтеру» деп сипаттады. 2003 жылы бұрынғы Рейганның кеңесшісі Брюс Бартлетт National Review журналында «TEFRA жылына 37,5 миллиард долларға салықты арттырды» деп жазды, одан әрі түсіндірді: «Қазыналық департаменттің соңғы зерттеуіне сәйкес, TEFA ғана салықты ішкі жалпы өнімнің шамамен 1 пайызына арттырды, бұл АҚШ тарихындағы бейбіт уақыттағы ең ірі салық көтеру болып табылады». Алайда, бұл «көтеру» негізінен ERTA-ның алдыңғы жылы жоспарланған салықты қысқартуларын тоқтату арқылы жүзеге асырылды, ол TEFRA қабылданған кезде әлі күшіне енбеген. Салық төлеушілер TEFRA қабылданғаннан кейінгі 3 жылда 375 миллиард доллар салық жеңілдіктерін алды. АҚШ Қазыналық департаментінің зерттеуінен алынған кесте төменде келтірілген, онда заң жобасының мемлекеттік кірістерге тигізетін әсері көрсетілген. Көрсетілгендей, TEFRA салық түсімдерін ЖІӨ-нің шамамен 1%-ға (0,98%) арттырды, бұл 1981 жылғы салықты қысқартуларға және Рейган дәуіріндегі басқа салық заңдарының әсеріне қарама-қайшы. Зерттеуде бұл мемлекеттік кірістерді бағалауда заңдардың ЖІӨ-ге тигізетін әсері ескерілмейтіні және демек, ЖІӨ-нің өсуінен туындауы мүмкін кірістердің өсуін қамтымайтыны айтылған:

Заң сонымен қатар, 1986 жылғы мерзімі біткенге дейін, емдеуге келмейтін аурулармен күресіп жатқан науқастарға арналған Medicare бағдарламасына хоспис көмегін енгізді. Ол штаттарға Medicaid бағдарламасына хоспис көмегін қосуға рұқсат берді.

Негізгі салық заңдарының күшіне енгеннен кейінгі жылдардағы кірістерге тигізетін әсері (ЖІӨ-нің пайыздық көрсеткіші)
Күшіне енгеннен кейінгі жылдар саны Салық заңы 1 2 3 4 Бірінші 2 жылдық орташа көрсеткіш 4 жылдық орташа көрсеткіш
1981 жылғы Экономикалық қалпына келтіру заңы −1,21 −2,60 −3,58 −4,15 −1,91 −2,89
1982 жылғы Салықтық әділеттілік және Фискалдық жауапкершілік заңы 0,53 1,07 1,08 1,23 0,80 0,98
1982 жылғы Құрылыс жолдары заңы 0,05 0,11 0,10 0,09 0,08 0,09
1983 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру туралы түзетулер 0,17 0,22 0,22 0,24 0,20 0,21
1983 жылғы Сыртқы табыс және дивиденд салықтарын бақылау заңы −0,07 −0,06 −0,05 −0,04 −0,07 −0,05
1984 жылғы Табуды азайту заңы 0,24 0,37 0,47 0,49 0,30 0,39
1985 жылғы Жалпы бюджеттік келісім заңы 0,02 0,06 0,06 0,06 0,04 0,05
1986 жылғы Салық реформасы заңы 0,41 0,02 −0,23 −0,16 0,22 0,01
1987 жылғы Жалпы бюджеттік келісім заңы 0,19 0,28 0,30 0,27 0,24 0,26
Барлығы 0,33 −0,53 −1,63 −1,97 −0,10 −0,95