Роберт Кроули: Ағылшын жазушысы, ақын және дін қызметкері

Кіріспе

Роберт Кроули (Robertus Croleus, Roberto Croleo, Robart Crowleye, Robarte Crole немесе Crule, шамамен 1517 – 18 маусым 1588), Франкфурттағы Марияндық эмигранттардың арасындағы ағылшын станционер, ақын, жазушы және протестант дін қызметкері болды. Ол король мен Англия шіркеуі санкциялағаннан гөрі реформаланған протестантизмді жақтаған Генрихтік евангелист болған сияқты. Эдуард VI тұсында ол реформалар үшін күрескен евангелистік станционерлердің лондондық желісіне қосылды, оның замандастары Хью Латимер, Томас Ливер, Томас Беккон және басқалар Англияны реформаланған христиандық қоғамдастық ретінде көреді. Ол реформаны тежейтін дін қызметкерлері мен байлар арасындағы сыбайлас жемқорлық пен өзімшілдік деп сынады. Сонымен қатар, Кроули «Пирс Плаумен» кітабының алғашқы басылымдарын жасауға, Жаңа өсиеттің валли тіліне алғашқы аудармасына және ағылшын тіліндегі алғашқы толық өлшемді псаломдық жинаққа қатысты, ол музыкалық үйлесімділіктері бар алғашқы жинақ болды. Эдуардтың билігінің соңында және одан кейін Кроули Эдуард реформасын келісімге келмейтін деп сынады және монастырларды таратуды бір сыбайлас жемқорлықты екіншісімен алмастыру деп қарады. Мария I билігінен кейін Англияға оралғаннан кейін Кроули өзінің жылнамасын қайта қарастырып, Эдуард реформасын сәтсіздік ретінде көрсетті, оның себебі Томас Сеймур, 1-ші Сюдлей бароны Сеймур, Эдвард Сеймур, 1-ші Сомерсет герцогы және Джон Дадли, 1-ші Нортумберленд герцогы сияқты тұлғалар болды. Кроулидің Мариян шейіттері туралы есебі оларды көбінесе қарапайым халық төлеген құрбандық ретінде бейнеледі. Бұл жұмыс Джон Фокстың «Істер мен ескерткіштер» атты еңбегінде осы кезең туралы баяндаманың көзіне айналды. Кроули 1560-шы жылдардың басында шіркеуде лауазымдарды атқарды және уағыздау арқылы және шіркеу ішінде өзгерістерді іздеді. Элизабеттік діни келісімге қарсы Кроули жаңадан пайда болған киім дауының жетекшісі болды, нәтижесінде ол діни лауазымынан айырылды. Осы дау кезінде ол Лондонның басқа дін қызметкерлерімен бірге «алғашқы пуритандық манифест» жариялады. Өмірінің соңында Кроули бірнеше шіркеу лауазымына қайта оралды және Рим католицизмінен және пресвитериандық шіркеу басқаруын жақтаған наразылық топтарынан қорғауда орташа бағытты ұстанған сияқты көрінеді.

English stationer, poet, writer, and clergyman

Robert Crowley (Robertus Croleus, Roberto Croleo, Robart Crowleye, Robarte Crole or Crule, c. 1517 – 18 June 1588), was a stationer, poet, polemicist and Protestant clergyman among Marian exiles at Frankfurt. He seems to have been a Henrician Evangelical in favour of a more reformed Protestantism than the king and the Church of England sanctioned. Under Edward VI, he joined a London network of evangelical stationers to argue for reforms, sharing a vision of his contemporaries Hugh Latimer, Thomas Lever, Thomas Beccon and others of England as a reformed Christian commonwealth. He attacked as inhibiting reform what he saw as corruption and uncharitable self interest among the clergy and wealthy. Meanwhile, Crowley took part in making the first printed editions of Piers Plowman, the first translation of the Gospels into Welsh, and the first complete metrical psalter in English, which was also the first to include harmonised music. Towards the end of Edward's reign and later, Crowley criticised the Edwardian Reformation as compromised and saw the dissolution of the monasteries as replacing one form of corruption by another. On his return to England after the reign of Mary I, Crowley revised his chronicle to represent the Edwardian Reformation as a failure, due to figures like Thomas Seymour, 1st Baron Seymour of Sudeley, Edward Seymour, 1st Duke of Somerset and John Dudley, 1st Duke of Northumberland. Crowley's account of the Marian martyrs represented them as a cost mostly paid by commoners. The work became a source for John Foxe's account of the period in his Actes and Monuments. Crowley held church positions in the early to mid 1560s and sought change from the pulpit and within the church hierarchy. Against the Elizabethan Religious Settlement, Crowley was a leader in the renewed vestments controversy, which eventually lost him his clerical posts. During the dispute he and other London clergy produced a "first Puritan manifesto". Late in life Crowley was restored to several church posts and appears to have charted a more moderate course in defending it from Roman Catholicism and from nonconformist factions that espoused a Presbyterian church polity.

Ерте өмір

Краули шамамен 1517 жылы Глостерширде, мүмкін Тетбериде дүниеге келген, бірақ Джон Бэйл оның Нортгемптонширде туғанын айтады, ал А. Б. Эмденнің Оксфорд университетінің Биографиялық тізімі Краулидің 1539 жылғы 25 шілдеде жиырма жаста болғанын көрсетеді. Краулидің өзі 1578 жылы ол кезде алпыс бір жаста екенін жазған. Краули 1534 жыл шамасында Оксфорд университетінде оқуға түсып, 1539 жылғы 25 шілдеде Магдалена колледжінің демиі тізіміне енген. Ол сол шамада евангелистік сенімге келді, бұл діни көзқарастары континенттік протестант реформаторларына жақын болса, Генрих VIII және «Алты бап» заңымен ағылшын шіркеуіне мүлдем қайшы келді. Брет Ашердің сөзінше, Магдалена сол кезде «евангелистердің алқабы» болған. Осы кезеңде оның төрт мүшесі Елизавета I тұсында епископ болды, ал Краулимен бірге Лоуренс Хамфри оның билігі кезінде киім дауының маңызды көшбасшысы болды. Магдалена евангелистерінің көпшілігі Мария I тұсында жер аударылды, ал олардың ықпалы 1554 жылы Стивен Гардинермен колледжден тазартылды. Краули 1540 жылғы 19 маусымда бакалавр дәрежесін алды және 1541 немесе 1542 жылғы 26 шілдеде колледждің стипендиялық шәкірті болды. 1542 жылы ол Магдалена колледжінің мүшесі болды, бірақ сол жылы одан кетіп қалды. Краулидің кетуі евангелистерді тазартумен байланысты болуы мүмкін, немесе Джон Фокс сияқты, бойдақ болуға ант беруді талап ететін діни қызметке қарсы болды. Көптеген евангелистер сияқты Фокс та дін қызметкерлерінің міндетті түрде бойдақ болуының себебін қабылдамады, және Краули де кейінірек үйленгендіктен, оны қабылдамаған. Осы уақытта Фокс та колледжден кетіп, Краули мен болашақ епископ Томас Куперді Магдаленаның президенті Оуэн Оглторпқа жазған хатында өзінің жақын достары ретінде атады. Фокс өзінің әріптестерінің бұл тобын колледждің басқа мүшелері қудалағанын айтты, бірақ Фокс пен Краулиден айырмашылығы Купер университеттен кетпеді, ал Оглторптың өзі евангелист болмаса да, жылдар өткен соң Краулидің оған арнаған псальмасының кіріспесінде бұрынғы ұстазын жоғары бағалады. 1542 жылдан 1546 жылға дейін Краули Глостерширдегі Айрон-Актон қаласында сэр Николас Пойнцтың (1510–1556/7) протестанттық үйіне тәрбиеші болып жұмыс істеді. (Пойнцтың әкесінің әпкесі, Леди Энн Уолш, Литтл-Содберидің сэр Джон Уолштің әйелі, 1521–1522/1523 жылдары Уильям Тиндалді ұлдарына мұғалім ретінде алған.) Краулимен бірге Фокс та осындай мүмкіндік тапты, бұл шіркеуде үлкен өзгерістерді қалайтын жас, университет білімі алған жігіттерге саяси жағдайлар қоғамдық және институционалдық қатысуға қолайлы болғанға дейін кіші дворяндар қолдау көрсету үрдісін көрсетті.

Crowley was born in about 1517 in Gloucestershire, possibly in Tetbury, although John Bale says that he was a native of Northamptonshire, and A. B. Emden's A Biographical Register of the University of Oxford says that Crowley was twenty on 25 July 1539. Crowley himself wrote in 1578 that he was then sixty one years old. Crowley began his studies at the University of Oxford in about 1534, and was listed as a demy of Magdalen College on 25 July 1539. He experienced an evangelical conversion about this time which entailed religious convictions more in line with continental Protestant reformers, but quite at odds with the Church of England under Henry VIII and the Act of Six Articles, known to those who chafed under it as "the whip with six strings". Magdalen was then "a hotbed of evangelicals," according to Brett Usher. Four of its members during this period became bishops under Elizabeth I, and with Crowley, Lawrence Humphrey was a key leader in the vestments controversy that took place during her reign. Most of the Magdalen evangelicals became exiles under Mary I, and their influence was purged from the college by Stephen Gardiner in 1554. Crowley received his B. A. on 19 June 1540, and became Probationer Fellow on 26 July 1541 or 1542. In 1542 he became a Fellow of Magdalen College, but he left the same year. Crowley's departure may have been due to a purge of evangelicals, or because, like John Foxe, he objected to the necessity of taking holy orders which entailed a vow of celibacy. It is known that Foxe, like many evangelicals, did not accept the rationale for mandatory clerical celibacy, and evidently Crowley did not either, as he married some years later. At this time Foxe also left the college, naming Crowley and the future bishop Thomas Cooper in a letter to Magdalen's president, Owen Oglethorpe, as being among his circle. Foxe described this group of his fellows as being persecuted by other members of the college, although – unlike Foxe and Crowley – Cooper did not leave the university, and while Oglethorpe himself was no evangelical, years later in Crowley's psalter's dedication letter to him, Crowley holds his former teacher in high regard. From 1542 to about 1546 Crowley tutored for the Protestant household of Sir Nicholas Poyntz (1510–1556/7) in Iron Acton, Gloucestershire, his own home county. (Poyntz's aunt on his father's side, Lady Anne Walsh and wife of Sir John Walsh of Little Sodbury, had taken in William Tyndale as a tutor for their sons from 1521 to 1522/1523.) At the same time as Crowley, Foxe found a similar arrangement, following a pattern whereby promising, young, university educated men who sought greater changes in the church were supported by members of the lesser nobility until political circumstances were more favourable for public and institutional engagement.