Кіріспе

Американдық баскетбол жаттықтырушысы (1937–2023)

Дензел Эдвин Крум (2 наурыз 1937 – 9 мамыр 2023) – 1971 жылдан 2001 жылға дейін Луисвилл университетінің американдық ерлер баскетбол командасын жаттықтырған. Ол «Кардиналдар» командасын екі рет NCAA чемпионатында (1980, 1986) және алты рет «Final Four» турниріне жеткізді. 1994 жылдан бері Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залының иесі атанған Крум, Кентукки штатының спорт тарихындағы және колледж баскетболының маңызды тұлғаларының бірі болды. Крум жоғары оқу орнында Джон Вудэннің басшылығымен «UCLA Bruins» командасы үшін ойнады. Кейін ол Вудэннің ассистенті болды, және ол команда құрамында болған үш маусымның әрқайсысында ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Луисвиллдің бас жаттықтырушысы ретінде Крум командаларын наурыз айындағы NCAA турниріне дайындау мақсатымен маусымның басында күшті командалармен ойындарды жоспарлауды енгізгені үшін кеңінен танылды, себебі турнирде бір жеңіліс маусымды аяқтауға әкеп соқтырады.

Ойын мансабы

Дензел Эдвин Крум Лос-Анджелес округінің Сан-Фернандо қаласында дүниеге келген. 1955 жылы Сан-Фернандо орта мектебін бітіргеннен кейін, ол 1955 жылдан 1957 жылға дейін Лос-Анджелес Пирс колледжінде баскетбол ойнады. Оның екі маусымында «The Bruins» командасы 38–14 есебімен жеңіске жетті. Кейін Крам UCLA-да көмекші жаттықтырушы Джерри Норманның орнына қайта жұмысқа қабылданды және Джон Вудэннің жетекші көмекші жаттықтырушысы және бас рекрутері болды. Крам Пирстегі жалақысына қарағанда, UCLA-дан 3000 доллар жалақысын қысқартты. «Кардиналдар» бұрынғы жаттықтырушы Бернард «Пек» Хикменнің басшылығымен ұлттық жетістіктерге қол жеткізгенімен, олардың соңғы NCAA турнирінде 1968 жылы, ал «Final Four» турнирінде 1959 жылы қатысқан; олар ешқашан ұлттық чемпионатты жеңген емес. UCLA-ның жалақы ұсынысы Луисвиллде алатынынан шамамен екі есе аз болды, тіпті Лос-Анджелестегі өмір сүрудің жоғары құны ескерілгенде одан да төмен еді. Крам Луисвиллдегі өмірдің «көбірек сергектікпен өтетіні және әр нәрсені жасау қиындық тудырмайтыны» айтты. 1979–80 маусымында ұлттық жаратылыстың үздік ойыншысы Даррелл Гриффит «Кардиналдарды» 33–3 есебімен жеңіске жеткізді. Олар Крамның туған оқу орны – UCLA-ны 59–54 есебімен жеңіп, 1980 жылғы ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Алты жылдан кейін Луисвилл 72–69 есебімен «Дьюк» командасын жеңіп, екінші титулын жеңіп алды, оған Первис Эллисон жетекшілік етті, ол NCAA турнирінің ең үздік ойыншысы атанған алғашқы бірінші курс студенті болды. Өзінің алғашқы 15 маусымында Крам ойындарының 76% жеңіп алды. 2001 жылы 64 жасқа толған күні Крам маусым соңында зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. Крам бұл шешімді өзі қабылдағанын айтса да, Луисвиллдің спорт директоры Том Юрих оны жаңадан қолжетімді Рик Питиноны іздеу үшін ықпал еткен деген кең тараған пікір болды. Карьерасының соңғы 15 маусымында Крамның жеңіс көрсеткіші 63% -ға дейін төмендеді, оның ішінде соңғы төрт маусымында 61–61 есебі тіркелді. Дегенмен, ол «Кардиналдарды» 1990-шы жылдары төрт маусымда 20 жеңіске және сегіз NCAA турниріне қатыстырды. Ол 675–295 есебімен және 69,6% жеңіс көрсеткішімен зейнеткерлікке шықты.

Басқа да жаттықтырушылар

Крам 1977 жылы АҚШ студенттер құрамасын алтын медальға жетектеді. 1987 жылы ол америкалықтардың Панамерика құрамасын күміс медальға жетектеді.

Көмекші стилі

Крамның жаттықтырушы ретінде ерекше стилі болды. Ойын кезінде бір қолымен, Вудэн сияқты, оралған бағдарламаны ұстап тұрып, театрлық қимылдардан аулақ тұрып, сабырлы болды. "Егер өзіңізді ұстап тұра алмасаңыз, ойыншылардың да ойынды бақылауы қиын. Айқайласаңыз, ойлауға немесе жұмыс істеуге келмейді", - деді ол. Алаңда Крамның жүйесі Вудэннің жүйесін қайталайтын. Луисвилл 2-2-1 аймақтық қысымды қолданумен танымал болды, олар алаңның ортасында адамға қарсы қорғанысқа көшетін. Ол Вудэннің танымал жоғары посттағы шабуылының нұсқасын қолданды. Тіпті Крамның қорғаушылары да көбінесе ішкі жақта ұпай жинауға бейім болды: оның 1980 жылғы ұлттық чемпионат командасы "Данк докторлары" деп аталды. Қорғаныста оның ойыншыларының орнын ауыстыруға дайын болуы күтілді, барлық таңдауларда алмасып, алдыңғы қатарға шығу керек еді. Бұл қорғаныс ішкі пасқа жол бермей, сырттан атуға ынталандырды. 1986 жылы Крам соңғы ұлттық чемпионатын жеңгеннен кейін, NCAA үш ұпайлық сызықты енгізді, бұл ойынды революциялады. Сырттан атуға басымдық берілгеннен кейін, Крам жаңа жағдайға бейімделуге асықпады. Ол енді "Финал төрттігіне" қайта оралмады, 1997 жылы "Элитті сегіздікке" жақын болды. Крам мансабының бойында ойын барысындағы жаттықтыру шеберлігімен танымал болды. Оның командалары үзілістен кейін бірден ұпай жинауға бейім болды – Крам алаңда сурет салатын комбинацияларды пайдаланатын, және тартысты ойындарда жақсы ойнады.

Радиодағы мансабы

2004 жылдан 2014 жылға дейін Крум Кентукки университетінің бұрынғы бас жаттықтырушысы Джо Б. Холлмен бірге жергілікті радио ток-шоуына бірлесіп жүргізді. Екеуі де шоудың әртүрлі студияларынан өз бөліктерін орындады, Крум Луисвиллде, ал Холл Лексингтонда. "Джо Б. және Денни Шоуы" Кентукки штатындағы Fox Sports радиосының ең танымал шоуы болды. Луисвиллдегі WKRD және Лексингтондағы WVLK FM радиостанцияларында эфир берген шоу өркендеген кезінде барлығы 21 станцияда көрсетілді, ал WVLK FM форматын өзгерткенін хабарлағаннан кейін 2014 жылдың 30 қазанында тоқтатылды, сол кезде 16 станциясы болды. 2006 жылы ол Луисвиллдегі WFPL қоғамдық радиосында жаңа оқырманы және жаңалықтарды жеткізуші болып жұмыс істеді. Крум үш баланың әкесі болды: Синтия мен Стив – бірінші некесінен, ал Скотт – екінші некесінен. Ол Луи Л’Амурдың батыс романдарының жинағын жасады. Денсаулығына мүмкіндік болғанда, Крум бұрынғы "Кардинал" командасының және кәсіби баскетболшы Даррел Гриффитпен түрлі шараларға қатысты. 500-ден астам студент осы Қордың арқасында үлкен пайда көрді. Ол 1,5 миллион доллардан астам сомада стипендиялар таратты. Крум 2017 және 2019 жылдары инсульт алды. 2023 жылдың 15 мамырында KFC Yum! Орталығында оның өміріне арналған еске алу шарасы өтті.

Құрметтер

1980 жылдары Крам үш рет (1980, 1983, 1986) Ұлттық жылдың жаттықтырушысы атанды. Ол үш рет (1979, 1980, 1983) Metro Conference жылдың жаттықтырушысы атанды. 1980 жылы ол сондай-ақ "Спорттық жаңалықтар" журналының "Жыл жаттықтырушысы", "Баскетбол апталығының жаттықтырушысы" және "Баскетбол апталығының адамы" атағына ие болды. 1990 жылы Крам UCLA Атлетика даңқы залына енгізілді. 2007 жылдың 7 ақпанында Луисвилл қаласындағы Freedom Hall аренасының алаңы ресми түрде "Денни Крам корты" деп аталды. "Кардиналдар" баскетбол командасы 2010 жылы қала орталығындағы KFC Yum! Center-ге көшкен кезде, "Денни Крам корты" атауы жаңа нысанда да сақталды. 2010 жылы Крам Пирс колледжінің спорттық даңқ залының алғашқы мүшесі болды.