Кіріспе

Локоджа – Нигериядағы қала. Ол Нигер және Бенуе өзендерінің тоғысқан жерінде орналасқан және Коги штатының астанасы болып табылады. Йоруба (Оворо), Басса Нге және Нупе бұл аймақтың жергілікті тұрғындары, ал Нигерияның басқа этникалық топтары да тұрады, олардың ішінде Купа Нупе, Хауса, Эбира, Игала, Игбо, Бини/Эдо және Тив тайпалары бар. 1917 жылғы отарлық әкімшіліктің қалашықтар туралы жарлығымен екінші дәрежелі қалашық ретінде тізілген. Бұл Локоджаның көне қала екенін көрсетеді.

Этимология

Әр түрлі этникалық топтар қаланың атын кім қойғанын өздеріне жатқызады. Қаланың аты йоруба (оворо) тілінен шыққандығы құжатталған; Илу Оке Оджа ("Төбедегі базар қаласы/елді мекен"). Хаусалар бұл атау Локо Жадан ("Қызыл бұрыш") шыққан деп есептейді және қалаға Заззау әмірі ат қойған дейді. Нюпелер бұл атау Пэтти Луконгиден ("Көгершіндер төбесі") шыққандығын айтады.

Тарих

Локоджаға айналған аймақта еуропалықтар келгенге дейін жүздеген жылдар бойы әртүрлі этникалық топтар өмір сүрген. Бұл топтардың аймаққа көшіп келуінің бір себебі Нигер мен Бэну өзендерінің жағасына жақын болуымен түсіндірілуі мүмкін. Локоджаға алғаш қоныс аударған топтардың бірі Иле-Ифедегі Оворо/Йоруба халқы болды. Купа және Каканда сияқты нупе тайпалары Нигер өзенінің төменгі ағысымен Баро қаласынан және қазіргі Нигер штатының басқа бөліктерінен Нигер мен Бэну өзендерінің қосылуына көшіп барған. Нупе және Зазау әмірлері тарихи тұрғыдан Хаусаларды саяси басшылар етіп тағайындады, ал нупе Локоджаның бас имамы ретінде діни көшбасшы лауазымын атқарды. Локоджаны келесі Маигари Локоджа (Хамза, Дауда, Муса, Мухаммаду Майкарфи) басқарды. Британдықтар мұсылман дінін қабылдаған Букарды (алғашқы аты Абигель) Локоджаның Яраги Мадабо бұрылысындағы өзінің резиденциясын жаңа Локоджа сарайы деп белгіледі. Уақыт өте келе бұл лауазым Әлхажи Яхья Мухаммаду Майкарфиге тиді, ал ол қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Әлхажи Кабиру оны алмастырды. Халық Агбаджа төбесінде егіншілік пен аңшылықпен айналысып, өздерін асырады. Локоджада аң аулауға арналған көптеген төбелер бар. Пати тауында (нупе тілінде "пати" - төбе) аңшылардың аты-жөні Аджами және латын қарпімен жазылған ағаш бар. Доктор Уильям Бальфур Байки 1854 жылы және 1857 жылы Локоджаға келгенде, ол адамдардың таулы елді мекендерінен сыртқа шығуына ықпал етті. Ол мұны сол кездегі Локоджаның майгарисі болған Мухаммаду Майкарфиге ықпал ету арқылы жүзеге асырды. Мухаммаду Майкарфидің орнын Абигель (Ислам дінін қабылдап, Букар деп аталды), британдықтардың қолшоқпашы ретінде танылған адам басқарды. Басса Нге халқы Локоджаға келгенде Пэтти тауының етегінде қоныстанған, кейін қайтадан көшіп, Игаланың солтүстігінде Бенуе арқылы қоныстанған деп санайды. Қандай болған күнде де, оворолардан кейін Локоджа қаласына қоныстанған топтардың қай ретімен келгенін нақты айту қиын. Бұл топтар қаланың әртүрлі аудандарында өмір сүрсе де, әлеуметтік-саяси жағынан бір-бірімен тығыз байланысты. Олар бір-бірімен еркін араласып, төзімділік танытты. Қазіргі кездегі Локоджаны Локоджаның Майгари (басшысы) және оның 12 Хакими (орынбасарлары) басқарады. Алайда, әр топтың өз жергілікті критерийлері бар екенін атап өту керек: мысалы, Майгаридің Овороның Олу (әдеттегі юрисдикциясы Феледен басталады) бойынша билігі жоқ, бірақ ол Ганаджа, Кваваре, Саркин Нума, Аданколо, А және Е аудандарына және Локоджаның басқа да ауылдарына билік етеді. Локоджадағы қазіргі заманғы елді мекенді 1857 жылы британдық зерттеуші Уильям Байки 1841 жылғы Нигер экспедициясы кезінде салынған бұрынғы үлгі ферманың орнында құрды. Локоджа Британдық Солтүстік Нигерия протекторатының астанасы болды және сол кезде Локоджаның басшысы Алхажи Мухаммаду Майкарфи болды. 1914 жылы Солтүстік және Оңтүстік Нигерия біріккеннен кейін Локоджа британдық отаршылдық үкімет үшін ыңғайлы әкімшілік қала болып қалды. Бірінші генерал-губернатор сэр Фредерик Лугард жаңа Нигерия елін Локоджадан басқарды. Қалаға қоныс аударған басқа да адамдар арасында Йорубалар (негізгі ағым), Игалалар, Игбиралар (Игбира Тао және Игбира Кото) және Басса Нге халқы бар. Алайда, жоғарыда аталғандардан басқа да топтар бар, бірақ олар уақытша келушілер және жергілікті еместер ретінде жіктеледі. Бұларға Игбо, Тив, Эдо және т.б. жатады. Қала халқының саны 90,000-нан астам адамға дейін өсті. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдеріне қатысты сауда орталығы, себебі ол Нигер мен Бэну өзендерінің тұсымасында орналасқан және Нигерияның федералды астанасы Абуджаға жақын. Сонымен қатар, ол жерде Коги мемлекеттік политехникалық институты және жаңадан құрылған Федералды университет Локоджа орналасқан. Аяокутадағы Локоджаға жақын жерде металлургиялық қондырғылар мен темір кен орындары бар.

Жергілікті мемлекеттік басқару аймағы

Локоджа – Коги штатының жергілікті басқару аймағы. Оның аумағы 3,180 км² және 2006 жылғы халық санауы бойынша халқы 195,261 адамды құрайды. Ол солтүстік және шығыс жағынан Нигер өзенімен, астанадан бастап Куара штатымен шектеседі, және Локоджа қаласын қамтиды. Аймақтың пошталық коды 260.

География

Локоджа экватордан солтүстікке қарай 7.8023° және меридианнан шығысқа қарай 6.7333° координатада орналасқан. Құс ұшып өткенде Абужадан оңтүстік-батысқа қарай 165 км, ал Лагостан солтүстік-шығысқа қарай 390 км қашықтықта жатыр. Тұрғын аудандардың тығыздығы әртүрлі, қалада Фелеле, Аданколо, Отокити және Ганаджа сияқты маңыраулар бар. Қала Нигерияның тропикалық ылғалды және құрғақ саванна климат аймағында орналасқан, жыл бойы температура жоғары болып сақталады.

Дін және мәдениет

Қаланың көпұлтты құрамына байланысты, халықтың әр тобына қарай түрлі фестивальдар, іс-шаралар мен әлеуметтік-мәдени шаралар ұйымдастырылады. Сондықтан, ешқандай бір топтың фестивалі немесе олардың әлеуметтік-мәдени шаралары ең бастысы деп айтуға болмайды. Мысалы, Оворо халқы жыл сайын наурыз және сәуір айлары аралығында Агбо маскарад фестивалін тойлайды. Басқа Окун тайпалары да Оро / Эгунгун фестивалін тойлайды, ал Локожадағы балықшылар наурыз/сәуір айларында Донкво балық аулау фестивалін өткізеді. Локожа қайық регаттасы да кейде ұйымдастырылады, бірақ тұрақты емес. Діни сенімдерге ислам, христиан және дәстүрлі діндер жатады. Мұсылмандар ғибадат ету үшін мешіттерге, ал христиандар шіркеулерге барады. Діни мерекелерге мұсылмандық айт мерекелері, христиандық Рождество және Пасха кіреді.

Нарықтар

Локоджада үш негізгі базар бар: Жаңа базар (Халықаралық базар), Ескі базар және Кпата базар. Кпата базары мен Жаңа базарда әр бес күн сайын базар болады. Бұл базарларда астық, көкөніс және тұрмыстық заттар сатылады.