Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лом Став шіркеуі (Lom stavkyrkje) – Норвегияның Иннланд графтығындағы Лом муниципалитетіндегі Норвегия шіркеуінің қауымдық шіркеуі. Ол Гудбрандсдалдың дәстүрлі аймағындағы Фоссбергм ауылында орналасқан. Бұл шіркеу Хамар епархиясындағы Норд Гудбрандсдал декандық (прости) құрамына кіретін Лом қауымының шіркеуі. Қоңыр түсті, ағаштан салынған бұл шіркеу 1170 жыл шамасында белгісіз сәулетші салған жоба бойынша тұрғызылған. Шіркеуге шамамен 350 адам сыяды. Бұл үш кемелі, басты кемесінің төбесіндегі көтерілген бөлігін қолдау үшін еркін тіреулермен ішкі бағаналары бар діңгек шіркеу. Бұл типтегі шіркеулер Норвегиядағы ең көне діңгек шіркеулерінің қатарына жатады. Шіркеу Гудбрандсдален аңғарынан шалқап жатқан аңғарда, Оттадан батысқа қарай орналасқан. Бұл діңгек шіркеу – ортағасырлық аждаһа басының түпнұсқа бейнесі сақталған санаулы ағаш шіркеулердің бірі. Бұл зат 1950 жылдары шіркеуден алынып, көшірмесімен ауыстырылды, ал түпнұсқасы қазір мұражайда сақталуда.
Lom Stave Church (Lom stavkyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Lom municipality in Innlandet county, Norway. It is located in the village of Fossbergom in the traditional district of Gudbrandsdal. It is the church for the Lom parish which is part of the Nord Gudbrandsdal prosti (deanery) in the Diocese of Hamar. The brown, wooden stave church was built around the year 1170 using plans drawn up by an unknown architect. The church seats about 350 people. The church is a triple nave stave church that uses free standing inner columns to support a raised section in the ceiling of the main nave. This type of church is amongst the oldest of the Norwegian stave churches. The church was built in a valley off of the main Gudbrandsdalen valley, about west of Otta. This stave church is one of a very few remaining stave churches where the original medieval crest with a dragon head still survives. This item was removed from the church in the 1950s and replaced with a copy, and the original is now in a museum.
Тарих
Ломдағы алғашқы шіркеу 11 ғасырда салынған шағын ағаштан жасалған діңгек шіркеу болды. Алғашқы шіркеу туралы көп мәлімет белгілі емес. 1973 жылы археологиялық зерттеулер кезінде қазіргі шіркеудің астынан осы шіркеудің іздері табылды. Бұл алғашқы ғимарат тікбұрышты нефтен және бір жағында кішірек, тар хордан тұрды. 1160-1170 жылдар шамасында ескі шіркеу бұзылып, сол жерге үлкен ағаштан жасалған діңгек шіркеу салынды. Дендрохронологиялық зерттеулер ағаштың 1157-1158 жылдары кесілгенін көрсетті, демек шіркеу одан кейін салынған болуы керек. Бастапқыда шіркеу діңгектермен және шіркеуді айналатын ашық дәліздермен (Боргунд діңгек шіркеуіндегідей) ұзын шіркеу стилінде салынған. 17 ғасырда шіркеуде маңызды өзгерістер болды. 1608 жылы хор қайта безендірілді. 1634 жылы неф батыс жағына ағаштан қосымша салынды, осылайша шіркеуге көбірек адам сыйып, кеңейтілді. Бірақ бұл уақытша шешім болды, шамамен 30 жылдан кейін шіркеу толық жөндеуден өтті. Бұл қайта құру жобасын басқаруға шебер құрылысшы Вернер Олсен (шамамен 1600-1682) шақырылды. Ол осы кезеңде Гудбрандсдален аймағында белсенді болды және бұрын Vågå шіркеуінде (1626-1628) және Рингебу діңгек шіркеуінде (1630) жұмыс істеген. Жоба 1663 жылы аяқталды. Ол шіркеуді айналатын барлық ашық дәліздерді алып тастауды қамтыды. Шіркеу солтүстік және оңтүстік жағына трансепт қанаттарын қосып, крест тәрізді жоспармен кеңейтілді. Бұл жаңа қосымша ескі ағаш құрылыс әдістерін пайдаланып салынды, осылайша ол ескі діңгек шіркеудің қалған бөлігімен үйлесімді болды. Сондай-ақ, осы жоба барысында хордың солтүстік жағына сакристика салынды. Осы кезеңде шіркеуге үлкен терезелер орнатылды. Нефтің ішкі жағында бұрынғы күмбезді төбелерді жауып, жалпақ төбе орнатылды. 1814 жылы бұл шіркеу сайлау шіркеуі (valgkirke) ретінде пайдаланылды. Норвегиядағы 300-ден астам басқа шіркеулермен бірге ол 1814 жылғы Норвегия Конституциясын жазған Норвегия Конституциялық Ассамблеясына сайлау өткізу үшін дауыс беру пункті болды. Бұл Норвегияның алғашқы ұлттық сайлауы болды. Әрбір шіркеу ауданы сайлау округі болып табылды, онда "сайлаушылар" деп аталатын адамдар сайланды, олар кейіннен округтерде жиналып, Эйдсволда өткізілетін ассамблеяға өкілдер сайлады. 1933 жылы ғимарат толық қалпына келтірілді. 1973 жылы шіркеудің жылу оқшаулауын жақсарту мақсатымен тағы бір толық жөндеу жүргізілді. Едендер алынып, қайта орнату алдында шіркеу тарихын зерттеу үшін кең ауқымды археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Қазбалар барысында 2000-нан астам монетаны қамтитын көптеген артефакттар табылды. Сонымен қатар, сол жерде бұрынғы шіркеу ғимаратының іздері табылды, бұл шіркеудің 11 ғасырда салынғанын растады. Кейін шіркеудің ішіне жаңа оқшауланған едендер орнатылды. 2010 жылы шіркеудің сыртқы қабырғасы қайтадан дөңгелектелді, осылайша оған күңгірт түс берілді.
The first church at Lom was a small wooden post church that was built during the 11th century. Not much is known of the first church. Evidence of this church was discovered underneath the present church during an archaeological investigation in 1973. This first building measured about with a rectangular nave with a smaller, narrower choir on one end. Around the years 1160–1170, the old church was torn down and a larger, wooden stave church was built on the same site. Dendrochronological dating of the church shows that the wood was cut around 1157–1158, so the church must have been constructed after that time. Originally, the church was built in a long church design with stave posts and an open air corridor surrounding the church (similar to the existing corridors surrounding the Borgund Stave Church). During the 17th century, the church underwent significant changes. The chancel was redecorated in 1608. In 1634, the nave was enlarged with a timber framed addition to the west in order to accommodate more people in the church. This was a temporary fix, however, and after about 30 years, the church underwent a large renovation. The master builder Werner Olsen (ca. 1600–1682) was hired to lead this remodeling project. He was active in the Gudbrandsdalen region during this time and had previously worked on Vågå church (1626–28) and Ringebu Stave Church (1630). The project was carried out in 1663. It included removing all of the open air corridors surrounding the church. The church was enlarged by adding a transept wing to the north and south of the nave, creating a cruciform floor plan. This new addition was built using the old stave construction methods so it would look like the rest of the old stave church. A sacristy was also built on the north side of the choir during this project. Larger windows were installed in the church at this time as well. The interior of the nave had a flat ceiling installed, covering up the vaulted ceiling that had been in place before. In 1814, this church served as an election church (valgkirke). Together with more than 300 other parish churches across Norway, it was a polling station for elections to the 1814 Norwegian Constituent Assembly which wrote the Constitution of Norway. This was Norway's first national elections. Each church parish was a constituency that elected people called "electors" who later met together in each county to elect the representatives for the assembly that was to meet in Eidsvoll later that year. A complete restoration of the building took place in 1933. In 1973, the church underwent another large renovation with the goal of improving the thermal insulation of the building. The floors were removed and before rebuilding them, a large archaeological excavation was conducted to investigate the history of the church. The excavations uncovered artifacts including more than 2,000 coins. Also, evidence of the previous church building on the same site was uncovered, dating the establishment of the church to the 11th century. Afterwards, new insulated floors were built inside the church. In 2010, the exterior of the church was tarred again, giving it a much darker appearance.