Кіріспе

Лентвардин (['/l//ɛ//n//t//w//ər//d//ai//n/ LENTwərdyne) – Англияның Солтүстік Херефордшир графтығында, Шропширмен шекараға жақын орналасқан шағын немесе орташа ауыл және азаматтық приход.

Римдік

Көпшілік пікірдің қателігі, римдіктер бұл ауылды Браногений деп атаған. Шындығында, Браногений – ауылдың оңтүстігінде орналасқан римдік бекініс. Лейнтвардиннің римдік атауы – Бравониум. Лейнтвардиндегі Бас көше (High Street) ағылшындарға белгілі Уотлинг көшесі (Watling Street) деп аталатын римдік жолмен бір бағытта орналасқан. (Қазіргі Уотлинг көшесі түпнұсқа Уотлинг көшесінен шығысқа қарай өтеді, шамамен римдік қоныстың шығыс жиегі бойымен.) Бравониум атауы, Антониндік жол картасында (Iter XII) көрсетілгендей, роман-британ тіліндегі "quern" сөзінен шыққан. Бұл жерде quern сияқты көрінетін төбе немесе тас формациясы болған, немесе жақын маңда quern тастарының карьерлері болған деген болжам бар. Жоғарғы силурийлік қабаттардағы Лейнтвардин төсектері осы аймақта кездеседі, олар Миллстоун шөгіндісінен алынғандарға қарағанда нашарлау дәрежелі quern жасауға қолайлы болатын әктасты құмтастан тұрады. Осындай құмтастан жасалған quern-дер Вирокониумнан табылған. Херефордшир тарихшысы Дункан Браун Лейнтвардиннің Римнің Британияны жаулап алу кезеңінде сауда орталығы және алдыңғы қадамдық бекет ретінде қызмет еткенін айтады. Лейнтвардинде мансио салынғаны қабылданған. 1990 жылдардың басында заманауи қойма құрылысы алдындағы W. & C. A. Griffiths учаскесіндегі археологиялық қазбалар римдік моншаларды тапты, бұл Лейнтвардиннің Рим Британиясының "саяхатшылар үйі" болғанын көрсетеді. Шамамен 170 жылы салынған (биіктігі екі метрге дейін жететін) және бүгінде Лейнтвардин маңында көрініп тұрған қамал, жергілікті тарихшылар пікірінше, екі оқиғаның бірінен туындаған. Қазіргі уақытта қолдауды жоғалтып келе жатқан пікір – жергілікті көтерілістен кейін римдіктер барлық жергілікті тұрғындарды шығарып, қамал мен қоршау салды. Басым пікір – қамалдар кең таралған жергілікті наразылықтардан кейін мансио мен моншаларды қорғау үшін салынған, олар солтүстік, оңтүстік және солтүстік-батысқа орналасқан римдік атты әскер бекіністеріне қызмет еткен. Лейнтвардиннің оңтүстік-батысында, Брэндон төбесінде 2 км қашықтықта римдік преториум/принципия орналасқан, онда қойма, полк штабы, дәретхана және асхана болған деп есептеледі. 1950 жылдардың ортасында түсірілген әуе суреттерінде төбе ішінде дөңгелек егіс іздері байқалды. Жердің көп бөлігі сақталған және Брэндон төбесі әсерлі көрініс болып қала береді. Лейнтвардинге жақын жерде Джей Лейн және Бактон жерлерінде де римдік бекіністер болған. Лейнтвардиндегі Сент-Мария-Магдалина шіркеуінің ішінде 8 фут тереңдікте қазылған қабірлер сынған қыш сынықтары мен көмірдің анық қабаттарын көрсетті, бұл өртеудің белгісі. Бұл римдік Лейнтвардиннің, жақын орналасқан Магнис (Кенчестер) және Арикониум (Пензардтың басшылығымен Вестон) қалалары сияқты өртке түскенін көрсетеді.

Орта ғасырлар

Лейнтвардин 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Лентеурде деп тізімделген және сол кездегі үлкен елді мекен ретінде жазылған. Атауы, көрінетіндей, Тема өзенінің римдік-британдық атауынан шыққан – бұрын Лент деп аталған, яғни қарапайым «торан, ағыс» мағынасын білдіретін – және көне ағылшын тіліндегі «қоршалған» сөзімен біріктірілген, кейін «қоршалған елді мекен» деген сөздермен алмастырылған. Сондықтан қазіргі атауы «Лент өзеніндегі қоршалған елді мекен» дегенді білдіреді. Лейнтвардин «Domesday Book» кезінде жүздік болып саналған, ол Шропшир жүздігі ретінде қарастырылып, солтүстікке қазіргі Шропширге (Вроксетерге қарай римдік жол бойында) және оңтүстікке қазіргі Херефордширге дейін жеткен. Бұл жүздік «Domesday» кітабынан кейін ұзақ сақталмады, ал ауыл және жүздіктің оңтүстік жартысындағы басқа да жерлер орта ғасырларда Уигмордің жаңа Херефордшир жүздігінің құрамына кірді. Ал 12 ғасырдың соңына қарай солтүстік жартысы Пурслоу және (аздау дәрежеде) Мунслоудың жаңа Шропшир жүздіктерінің бөлігіне айналды. Роджер Мортимер, 1-ші Март графы, Эдуард II-нің королевасы Изабелланың жақыны және жас Эдуард III-тің патшалығын басып алған адам, Лейнтвардинде колледждік шіркеу құрып, Сент-Мария Магдалина шіркеуінде Мортимер капелласын салды, ол қазіргі уақытта Lady Chapel деп белгілі, онда оның отбасының жаны үшін дұға оқылатын болды. 1353 жылдың қыркүйек және қараша айларында Эдуард III осы капеллаға қажылық жасап, қыркүйек айында келген кезде Мәриям ананың мүсініне алтын мата төседі.

География

Бұл приход Херефордширдегі ең солтүстік жерде орналасқан. Іргелес азаматтық приходтар: Адфортон, Бедстоун (Шропшир), Бромфилд (Шропшир), Бактон және Коксолл, Буррингтон, Клунгунфорд (Шропшир), Даунтон, Хоптон Касл (Шропшир), Онибери (Шропшир) және Уолфорд, Леттон және Ньютон. Солтүстік-батыс жағында Джей және Хит шағын елді мекендері орналасқан, бұлар бір кезде қалашық құрады. Қазіргі таңда Лейнтвардин азаматтық приходының бөлігі болып табылатын және осылайша Херефордширге қарасты болса да, 19 ғасырдың соңына дейін Шропширдің құрамында саналды. Клун өзені ауылдың оңтүстік-батысында Теме өзеніне құйып кіреді.