Кіріспе
Ружинов (Ружинов, Фөре́в, Розенхайм) – Словакияның астанасы Братиславаның Братислава II ауданында орналасқан аудан. Бұл қаланың халқы ең көп орналасқан екінші ауданы, мұнда 80 000-нан астам тұрғын бар, ал оның Ниви шағын ауданы Братиславаның дамып келе жатқан жаңа қалалық орталығы болып табылады. Ружиновта кең аумақты тұрғын үйлермен қатар, ірі өнеркәсіптік объектілер мен көлік инфрақұрылымы да бар, оның ішінде Милан Растислав Стефаник атындағы халықаралық әуежай және D1 тас жолы орналасқан. Ауданның құрамында Slovnaft мұнай өңдеу зауыты, Avion Shopping Park сауда орталығы, Ружинов ауруханасы, Штрковец көлі, Zlaté Piesky демалыс аймағы және көптеген мектептер мен шіркеулер бар.
Орналасқан жері
Ружинов солтүстік-батыста Ескі қаламен, солтүстікте Новое Местомен, солтүстік-шығыста Рача және Вайноримен, оңтүстікте Поддунайские Бискупицемен және батыста Петржалкамен шектеседі. Петржалка Дунай өзені арқылы орналасқан және олардың арасы Приставный мост көпірімен жалғасқан.
Тарих
Қазіргі Ружинов орнында бұрын шалғындықтар, жайылымдар, далалар мен орман болған, олардың арасында Дунайдың аралдары мен арналары шатырқалып жатқан. Бұл жерде тұрған адамдар егіншілікпен, мал шаруашылығымен және орман шаруашылығымен айналысқан. 19 ғасырда аймақта көптеген жаңа зауыттар салынуына байланысты, бұл жердің егіншілік сипаты бірте-бірте жоғала бастады. Аймақтың қазіргі атауы 20 ғасырда ғана пайда болды, ол "Ружовый остров" деген сөзден шыққан, яғни "Гүлді арал" (Розенхайм) деп аударылады.
Сипаттамалары
Бүгінде Ружинов көптеген өнеркәсіптік кәсіпорындар, сауда орталықтары, қаржы мекемелері мен банктерге орналасқан жер. Slovnaft және Gumon сияқты өнеркәсіптік өсімдіктер мен Братислава жүк порты осы жерде орналасқан. Химия өнеркәсібінен басқа, азық-түлік және құрылыс салалары да дамыған. Ружиновта Братиславаның ең ірі және ең танымал Miletičova ашық базар орналасқан. Милан Растислав Стефаник атындағы халықаралық әуежай да осы жерде. Словакиядағы ең үлкен сауда орталығы – Avion Shopping Park Ружиновта орналасқан, онда Ikea дүкені және жаңа кеңсе ғимараттары мен екі қонақ үй (Hotel Gate One Bratislava және Chopin Airport Hotel) бар. Өнеркәсіптік сипатына қарамастан, Ружинов Братиславаның салыстырмалы түрде жасыл ауданы болып есептеледі. Басқа қалалық аудандардан өзгешелігі, ол өзендер мен көлдерге (мысалы, Рохлик көліне) бай, су жазықтығының жалпы ауданы 616 000 м² құрайды. Ружиновтың орталық бөлігінде Братиславаның маңызды демалыс және спорт орталығы – Штровец көлі орналасқан. Басқа көлдердің ішінде жазғы курорт Злате-Пиески және Рохлик бар.
Спорт
Ружиновта көптеген спорт клубтары бар, оның ішінде "Рапид" футбол клубы, "Славия UK" волейбол клубы, "Дунайплавба" күрес клубы және "ŠK H. O. K. Nivy" көше хоккей клубы.
Галерея
Ружинов ауданының жергілікті мәдени ескерткіштерінің тізімі Привоздағы бұрынғы қалалық әкімдік ғимараты (budova býv. radnice v Prievoze) Radničné námestie (Приевоз шағыны) Бұрынғы қоғамдық үй – 1931 жылы Кристиан Людвиг пен Августин Даниэлис жобасы бойынша функционалистік сәулет стилінде салынған шаршы пішінді, қарапайым құрылым. Рельефтік безендірулерді Алойз Ригеле жасаған. Әскери музыка үйі, Аполлон қонақ үйі, Махаббат фонтаны және тұрғын үйлер (obytný súbor: dom posádkovej hudby, Аполлон қонақ үйі, fontána Milenci a bytové domy dotvárajúce námestie) Дулово алаңы (Нивы шағыны) Дулово алаңының айналасындағы ғимараттардың біріктірілген қала құрылысы және сәулет кешені, 1950 және 1960 жылдары салынған. Кешенге келесі құрылымдар кіреді: Алаңның орталық бөлігі – 1960 жылғы Махаббат фонтаны. Словкия әскерилеріне тиесілі Әскери музыка үйі алаң ішінде орналасқан, бастапқыда ол жақын маңдағы Паричкова көшесіндегі Жіп фабрикасының (Цверновка) асханасы ретінде салынған. Шағын барокко стиліндегі үй 19 ғасырдың соңында, фабрикадағы жұмысшылардың саны 900-ден асып, оларға тамақ дайындау және қызмет көрсету үшін қосымша кеңістік қажет болған кезде салынған. 1980 жылдары ол Словкия әскерилерінің меншігіне өтіп, әскери музыкалық ұйымды орналастырумен қатар аурухана ретінде де пайдаланылған. "Аполлон" қонақ үйі 1956-1959 жылдары салынған, бастапқыда Штефан Светко жобасы бойынша "Дукла" қонақ үйі деп аталған. Ғимаратта мейрамханалары бар қонақ үй, жоғары қабаттарда жатақхана, бірнеше шағын пәтерлер және ең жоғарғы қабаттарда төрт суретшінің шеберханасы орналасқан. Ғимараттың тұрғын бөлігінің жеке кіреберісі болған, ол көпшілікке қолжетімді болған. Кейіннен конференц-залдар мен заманауи лифт қосылып, ғимараттың барлық бөлігі қонақ үйге айналдырылды. Алаңды №7, №8, №10 және №11 тұрғын үйлер толықтырады, олар Штефан Светконың жобасы бойынша салынған, оңтүстік жағынан №12, №13 және №14, ал солтүстік жағынан №3, №4 және №5 тұрғын үйлер орналасқан. Эмиль Беллуш тұрғын үй кешені (obytný súbor – bytová kolónia domov Emila Belluša) Trenčianska көшесі, №34-43, Miletičova көшесі, №66-72 (Нивы шағыны) 1930-1931 жылдары Эмиль Беллуштің 1930 жылғы жобасы бойынша салынған 400 пәтерлі 11 ұқсас жеке тұрғын үй кешені. Құрылысқа Братислава қаласы төлеген, бұл 1930 жылдары жұмысшы табы үшін тұрғын үйлердің, әсіресе қолжетімді баспананың күрделі тапшылығымен күресу мақсатында жасалған. Жас Беллуш жобаны 13 күнде жасады, құрылыс 1930 жылдың шілдесінде басталды және 1930 жылдың желтоқсанында алғашқы тұрғындар ғимараттарға көшіп кірді. 9 үйдің H пішінді жоспары бар, 2 үйі L пішінді негізде салынған (кейбір дереккөздерде барлығы 8 үй бар екені айтылады). Әр үйдің биіктігі 4 қабатты, әр қабатта төрт бірдей бір бөлмелі пәтерден тұратын екі қанатты ғимараттар бар (әр ғимаратқа 32 пәтер), олар орталық баспалдақпен байланысты. Әр пәтер бір бөлмеден, дәлізден, ас үйден, кладовкадан және дәретханадан тұрады. Моншалар ғимараттардың бір-бірімен байланыстыратын дәліздерінде орналасқан. Бүгінде кейбір ғимараттардың құны төбесіне заманауи құрылыстар салынғандықтан төмендеген. Штефан Марко Дакснер бюсті (busta Š. M. Daxnera) Дакснерово námestie, саябақ Саясаткер Штефан Марко Дакснердің бюсті Кароль Лако мен Вирджил Дроппаның жасауымен, металл қорытпаларынан жасалған және мәрмәр бағананың үстіне орнатылған, 1973 жылдың 21 желтоқсанында ашылды. Ана мен бала рельефі (reliéf Matky s dieťaťom) Дохнаныхо көшесі, №1 Тас рельеф Дохнаныхо көшесі, №1 тұрғын үйдің қасбетіне орналасқан. Ол 1950 жылдардың соңында мүсінші Жозеф Костка жасаған. Бұл туынды аналық сүйіспеншіліктің символы болып табылады және жартылай отырған анасымен ойнап жатқан баланы бейнелейді. Масарик колониясы тұрғын үй кешені (súbor domov – tzv. Masarykova kolónia) Okružná көшесі, Staničná көшесі, Na lánoch көшесі, Rozmarínova көшесі (Трнавка шағыны) 1920 жылдары темір жолдың жанында салынған, желкен пішіндес жоспары бар тұрғын үйлер кешені. Ол 30 бірдей екі үйден тұрады, олардың шатырлары ерекшеленеді және жеке ағаш сегменттерін желімдеудің тәжірибелік технологиясымен салынған. Махаббат фонтаны (Fontána lásky) Купецкий көшесі, үйлердің артында (Нивы шағыны) 1985 жылы М. Калининнің жобасы бойынша, Чехословакияның "Сузанға арналған фонтан" (Fontána pre Zuzanu) фильмі үшін реквизит ретінде салынған. Ол 2008 жылы қалпына келтіріліп, жұмыс істей бастады. Светозар Милетичтің ескерткіш тақтасы (pamätná tabuľa Svetozára Miletiča) Милетикова көшесі, №56 (Нивы шағыны) Журналист және саясаткер Светозар Милетичтің ескерткіш тақтасы мәрмәрдан жасалған және бетон тұғырға орнатылған. Ол тұрғын үйдің алдындағы көгалдың ішінде орналасқан. Тұрғын үй кешені (súbor obytných domov) көбінесе Милетикова көшесі, №31-65 (Нивы шағыны) 1951-1954 жылдары К. Палуш пен М. Тенглер жобасы бойынша салынған. Бұл Братиславадағы тұрғын үй кешендерінің алғашқыларының бірі, ғимараттардың бірінші қабаттарында тұрмыстық қызметтер орналасқан. Ғимараттардың безендірілуінде мүсіндік элементтер, декоративтік фриздер, террасалар мен портиктер бар. Бұл кешен Милетикова көшесі, Trenčianska көшесі, Ružová dolina көшесі және Prievozská көшесімен шектелген аумақта орналасқан, ал Ružová dolina көшесіне жақын шығыс бөлігінде тағы бір мәдени ескерткіш орналасқан – "Дельфин" бассейні және бес тұрғын үй мұнарасы (kúpalisko Delfín a päť vežových domov). Бұрынғы қасапхана және оған іргелес саябақ (bývalý bitúnok a priľahlý parčík) Miletičova көшесі (Нивы шағыны) Бұрынғы қасапхана ғимараттары кішкентай ғимараттан, мұнарадан және түтін шығаратын құбырдан тұрады және бүгінгі Милетикова базарының солтүстік жағындағы кішкентай орталық бөлігін құрайды. Кішкентай саябақ Милетикова көшесі мен Záhradnícka көшесінің қиылысында орналасқан және онда Әулие Андрейдің мүсіні мен қолданыстан шығарылған әжетханалар бар. Дон Босконың салезиандарының үйі және Көмекші Мария шіркеуі (Dom saleziánov Dona Bosca s kostolom Panny Márie Pomocnice kresťanov) Miletičova көшесі, №7 (Нивы шағыны) 1930 жылдары функционалистік стильде салынған кедей және тасталып қалған жастарды құтқаруға арналған салезиан институтының (Saleziánsky ústav a kostol na záchranu chudobnej a opustenej mládeže) бастапқы ғимараты. Институттың басты ғимараты ғана сақталған, ол жартылай дөңгелек бұрышы бар төрт қабатты ғимарат. 1989 немесе 1990 жылы Вебер жұбайлардың жобасы бойынша аумақ ішінде Көмекші Мария шіркеуі салынды. Святой Дон Боско шіркеуі және Донкапплдегі салезиан институты (kostol sv. Dona Bosca a Saleziánsky ústav na Dornkappli) Okružná көшесі, №13 (Трнавка шағыны) Мұнарасы жоқ шіркеу Братиславаның кейінгі функционалистік сәулетінің үлгісі болып табылады. Негізгі тас 1937 жылы қаланды және шіркеу 1939 жылы киеленді. Ол Габриэль Шрайбердің жобасы бойынша тіктөртбұрышты жоспары бар блок құрылымы ретінде салынған. Құрылымның негізі кірпішпен толтырылған темірбетон қаңқасынан тұрады және интерьері үлкен үш бөлікті псевдо залдан тұрады. 1960 жылдары шіркеудің басты фасадына сграффито безендірулері қосылды. Андрей Глинка саябағы және Андрей Глинка ескерткіші (park a pomník Andreja Hlinku) Ružinovská көшесі (Травники шағыны) Саябақ 1979 жылы Фердинанд Милуцкий жобасы бойынша аяқталды. Онда екі фонтан, ойындар ойнауға арналған орындар, жолдар және Ružinovská көшесінің қозғалысынан оқшауланған аймақтар бар. Саябақ коммунист саясаткері Кароль Шмидке атымен аталып, оның мүсіні орнатылған. 1998 жылы саябақ Андрей Глинка саябағы деп қайта аталды және оңшыл католик дін қызметкері Андрей Глинкаға арналған ескерткіш тақта орнатылды.
Centerpiece of the square is the Fountain Lovers from 1960. House of the Military Music belonging to the Slovak Military is located inside the square area, originally it was built as a dining facility for the nearby Thread factory (Cvernovka) on Páričkova Street. Resembling a small baroque manor house it was built at the end of the 19th century when the number of employees exceeded 900 and the factory needed additional space for preparing and serving food to the workers. In the 1980s it became the property of the Slovak Military and besides housing the Military Music company it also served as a hospital. Hotel Apollo was built in 1956 1959, originally named Hotel Dukla, according to project by Štefan Svetko. The building included a hotel with restaurants and on higher floors it housed a hostel, several small apartments and four artist ateliers on the uppermost floors. The residential part of the building had its own entrance that was accessible to the public. Later, conference rooms and a modern lift were added and the whole building was transformed into a hotel. The square is completed by residential houses No. 7, No. 8, No. 10 and No. 11 by Štefan Svetko, from the southern side by residential houses No. 12, No. 13 and No. 14 and from the northern side by residential houses No. 3, No. 4 and No. 5. Residential complex by Emil Belluš (obytný súbor – bytová kolónia domov Emila Belluša) Trenčianska Street No. 34 43, Miletičova Street No. 66 72 (Nivy neighborhood) Complex of 11 similar free standing residential buildings containing 400 flats built in 1930 1931 according to the 1930 project by Emil Belluš. The construction was paid by the City of Bratislava in order to combat the critical shortage of living spaces especially affordable housing for the working class which became a problem in the 1930s. Young Belluš created the project in 13 days, construction started in July 1930 and by December 1930, first residents were already living in the buildings. 9 houses feature an H floor plan, 2 are built on an L shaped base (different sources claim 8 houses altogether). Each house is 4 stories tall and consists of two wings with four identical one room apartments on each floor (32 apartments per building), connected by a central stairway. Each apartment consists of a room, hallway, kitchen, pantry and a toilet. Bathrooms were located centrally on the connecting hallways of the buildings. Today, some of the buildings have been devaluated by constructing modern superstructures on the roof. Bust of Štefan Marko Daxner (busta Š. M. Daxnera) Daxnerovo námestie, park Bust of politician Štefan Marko Daxner by Karol Lacko and Virgil Droppa made of metal alloys atop a marble pillar was unveiled on 21 December 1973. Relief Mother with a child (reliéf Matky s dieťaťom) Dohnányho Street No. 1 The stone relief is located on the facade of the residential house on Dohnányho Street No. 1. It was built at the end of the 1950s by sculptor Jozef Kostka. The work symbolizes motherly love and depicts a half sitting woman playing with her child. Residential complex Masaryk colony (súbor domov – tzv. Masarykova kolónia) Okružná Street, Staničná Street, Na lánoch Street, Rozmarínova Street (Trnávka neighborhood) Complex of residential houses built in the 1920s next to the railway line with a fan shaped footprint. It consists of 30 identical double houses with distinct kinked roofs constructed with an experimental technology of gluing individual wooden segments. Fountain of Love (Fontána lásky) Kupeckého Street, behind houses (Nivy neighborhood) Built in 1985 according to the project by M. Kalina as a movie prop for the hit Czechoslovak movie Fountain for Suzanne (Fontána pre Zuzanu). It was restored and made functional in 2008. Commemorative plaque of Svetozar Miletić (pamätná tabuľa Svetozára Miletiča) Miletičova Street No. 56 (Nivy neighborhood) Plaque commemorating the journalist and politician Svetozar Miletić is made of marble and placed on a concrete pedestal. It is located in the greenery in front of a residential building. Residential complex (súbor obytných domov) mostly Miletičova Street 31 65 (Nivy neighborhood) The residential complex was built in 1951 1954 according to project by K. Paluš and M. Tengler. It was one of the first residential complexes in Bratislava to include civic amenities on the ground floors of the buildings. The structures are decorated by figural sculptures, decorative friezes, terraces and porticos. It is located in an area bordered by Miletičova Street, Trenčianska Street, Ružová dolina Street and Prievozská Street, the eastern part of the area close to Ružová dolina Street consists of another cultural monument Swimming pool Delfín and five residential towers (kúpalisko Delfín a päť vežových domov). Former slaughterhouse with an adjacent park (bývalý bitúnok a priľahlý parčík) Miletičova Street (Nivy neighborhood) Buildings of the former slaughterhouse consist of a smaller building a tower and a chimney and they form a small central part of the northern side of today's Miletičova market. The small park is located in front of the buildings on the crossroads of Miletičova Street and Záhradnícka Street and it contains a statue of Saint Andrew and abandoned public toilets. Salesians of Don Bosco house and the Church of Virgin Mary Help of Christians (Dom saleziánov Dona Bosca s kostolom Panny Márie Pomocnice kresťanov) Miletičova Street No. 7 (Nivy neighborhood) The original Salesian institute for saving poor and abandoned youth (Saleziánsky ústav a kostol na záchranu chudobnej a opustenej mládeže) was built on the site in the 1930s in functionalist style. The only building that survived is the main building of the institute, a four story high building with a semicircular corner. In 1989 or 1990 the Church of Virgin Mary Help of Christians was constructed inside the area according to project by Mr. and Mrs. Weber. Church of Saint Don Bosco and Salesian Institute at Dornkappl (kostol sv. Dona Bosca a Saleziánsky ústav na Dornkappli) Okružná Street No. 13 (Trnávka neighborhood) The towerless church is an example of late functionalist architecture in Bratislava. The cornerstone was laid in 1937 and the church was consecrated in 1939. It was built according to the project by Gabriel Schreiber as a block structure with rectangular footprint. The structure is made of a ferroconcrete skeleton filled with bricks and the interior features a large three nave pseudo hall. In the 1960s, sgraffito decorations were added on the main facade of the church. Andrej Hlinka Park including the Memorial of Andrej Hlinka (park a pomník Andreja Hlinku) Ružinovská Street (Trávniky neighborhood) The park was completed in 1979 according to project by Ferdinand Milučký. It features two fountains, benches, pathways and areas isolated from the Ružinovská Street traffic. It was named after communist politician Karol Šmidke and it featured a statue of Šmidke. In 1998, the park was renamed to Andrej Hlinka Park and a memorial plaque to the far right Catholic priest Andrej Hlinka was installed at the park. In 2007, a bust of Hlinka by T. Baník and S. Májek was added to the plaque. Delfín swimming pool and five residential towers (kúpalisko Delfín a päť vežových domov) Ružová dolina Street No. 12 22 (Nivy neighborhood) Architectonic complex of residential buildings featuring a public swimming pool, considered to represent the best urbanistic residential neighborhood project to be realised in Bratislava in the 1950s and 1960s. 5 identical residential towers called Palušáky built in 1955 1957 according to project by Karol Paluš which was awarded the Prize of Dušan Jurkovič. Each 12 story tower features four wings. Delfín swimming pool was built according to project by Architekti Karol Paluš, Hrivňák and Kočí and placed among the five residential towers. Today, the swimming pool is administered by the Bratislava Municipal Fitness and Recreational Facilities Administration (STaRZ). Bust of Ľudovít Kukoreli (busta Ľudovíta Kukoreliho) Svätoplukova Street Martin's Cemetery historical gate and walls (Martinský cintorín pôvodná brána a historické oplotenie) Trnavská cesta Street Residential building with communial balcony (bytový dom s pavlačou) Záhradnícka Street No. 63 (Nivy neighborhood) Lutheran Church in Prievoz (Evanjelický kostol a. v. v Prievoze) Radničné námestie No. 2 (Prievoz neighborhood) Main cross (hlavný kríž) Kaštieľska Street, Prievoz cemetery (Prievoz neighborhood) Huber family tombstone (náhrobok rodiny Huber) Kaštieľska Street, Prievoz cemetery (Prievoz neighborhood) Karol Furst tombstone (náhrobok K. Fursta) Kaštieľska Street, Prievoz cemetery (Prievoz neighborhood) House of mourning (dom smútku) Kaštieľska Street, Prievoz cemetery (Prievoz neighborhood) Church of Saint Vincent de Paul (Kostol sv. Vincenta de Paul) Tomášikova Street Statue of Saint Andrew (socha sv. Ondreja) Záhradnícka Street (Nivy neighborhood) Building of the Ministry of Interior of the Slovak Republic (budova Ministerstva vnútra) Pribinova Street No. 2 (Nivy neighborhood) Area of the former Ludwig Mill (bývalý Ludwigov mlyn s areálom) Metodova Street