Кіріспе
Аделаида мен Мельбурн арасындағы австралиялық жолаушылар пойызы – Аделаида мен Мельбурн арасындағы австралиялық жолаушылар пойызы. Overland – Австралиядағы штатаралық жолаушылар пойызы, Мельбурн мен Аделаида астаналары арасында 828 км (515 миль) қашықтықта жүреді. Ол алғаш рет 1887 жылы «Аделаида экспресі» ретінде, ал Оңтүстік Австралияда «Мельбурн экспресі» деп аталған. 1936 жылы қазіргі атауы берілді. Қазір бұл пойызды Journey Beyond жеке компаниясы басқарады және аптасына екі рет қатарға жүріп-қайтады. Бастапқыда ірі аралық станцияларда тоқтайтын түнгі пойыз болған, бірақ қазір күндіз жұмыс істейді және сирек тоқтайды. 1990 жылдары Overland стандартты рельске ауыстырылды және қазір Мельбурннен бастап, оңтүстікке қарай портты қала Гиллонгқа дейін созылған, содан кейін Арараттағы бастапқы бағытына оралды. Арараттан шыққаннан кейін, Оңтүстік Австралия шекарасын кеспей тұрып, Викторияның Стауэлл, Хоршам, Димбола және Нхилл қалаларында тоқтайды. Мюррей өзенін кесіп өткеннен кейін Аделаидаға соңғы жол көрікті Аделаида төбелері арқылы өтеді. Пойызда Red Premium және Red орындықтары, сондай-ақ бар/лаундж вагоны мен Café 828 кафесі бар.
the Australian passenger train between Adelaide and Melbourne
The Overland is an interstate passenger train service in Australia, travelling between the state capitals of Melbourne and Adelaide, a distance of 828 km (515 mi). It first ran in 1887 as the Adelaide Express, known by South Australians as the Melbourne Express. It was given its current name in 1936. Now operated by private company Journey Beyond, the train undertakes two return trips a week. Originally an overnight train that stopped at large intermediate stations, it now operates during the day, stopping less frequently. The Overland was converted to standard gauge in the 1990s and now operates from Melbourne over the longer standard gauge line initially heading south to the port city of Geelong, before returning to its original route in Ararat. After departing Ararat the train stops in the Victorian towns of Stawell, Horsham, Dimboola and Nhill before crossing the South Australian border. The final stretch into Adelaide, after crossing the Murray River is over the scenic Adelaide Hills. The train contains Red Premium and Red seated accommodation and a bar/lounge car, Café 828.
Ерте тарих
Оверленд Виктория темір жолының Батыс тармағы мемлекеттік шекарадағы Сервисетон қаласында Оңтүстік Австралия темір жолының тармағымен қосылу үшін ұзартылған кезде «Интерколониалдық экспресс» ретінде пайда болды. Екі темір жол да 1600 мм кеңдікке ие болғандықтан, тікелей қатынас мүмкін болды – екі австралиялық штаттың астаналарын байланыстырған алғашқы қызмет. Алғашқы рейстер 1886 жылдың 1 шілдесінен басталып, бірақ жаңа темір жол келесі жылдың 19 қаңтарында ғана ресми түрде ашылды, ортақ меншіктегі вагондар пайдаланылды. Виктория тарапында жылдамдық шектеулері қатаң болды, себебі көптеген жерлерде төсеме әлі толыққан жоқ. Бұл ертедегі рейстер баяу болды: Спенсер-стриттен сағат 6:30-да батысқа қарай шыққан пойыз келесі күні сағат 9:30-да ғана Аделаидаға жетті, Димбула қаласында түнеуге тоқтады. Пойыз күн сайын екі бағытта да, сәнді «Манн Будоир» типті ұйықтайтын вагондармен жүрді. 1907 жылдан бастап Виктория темір жолының E типіндегі жаңа жақтағы және ұйықтайтын вагондары енгізілді. 1923 жылға дейін осы үлгідегі тағы бірнеше вагондар қосылды, ал 1928 жылы АҚШ-тың «Пуллман» компаниясынан екі толық металл ұйықтайтын вагон мен асхана вагоны әкелінді, бұл Австралияда қолданылған ең ауыр вагондар еді. 1927 жылдан бастап Мельбурн мен Арарат арасында, ал 1928 жылдан бастап Аделаида мен Сервисетон арасында асхана вагоны қосылды, бірақ 1930 жылы Ұлы депрессия басталғаннан кейін бұл қызметтер 1930 жылдардың ортасына дейін тоқтатылды және содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін толығымен жойылды. 1926 жылы Оңтүстік Австралия темір жолы 500 және 600 класты локомотивтерді енгізді, олар қисықтар мен 1:45 еңіспен ауыр пойыздарды тасымалдауға арналған еді: кішкентай дөңгелекті 500 класы қиын Аделаида төбелері арқылы, ал үлкен дөңгелекті 600 класы Тайлем бұрылысынан оңтүстікке қарай Виктория шекарасына дейінгі жазықтар арқылы жүрді. Бұл локомотивтер сол кезде Австралиядағы ең ірі локомотивтер еді. SAR локомотивтерінің сыртқы түрін жаңарту үшін 500 кластың көп бөлігін жартылай аэродинамикалық етіп өзгертіп, құбырлар мен арматуралардың үстіне тегіс қаптама және бүйірлік қорғаныш орнатты. Виктория темір жолы 40 жылдан астам A2 класты локомотивтерді, көбінесе жұптарда пайдаланды.
Соғыстан кейінгі тарих
1946 жылы жаңа үлгідегі ұйықтайтын купелер сынақтан өтті және Мельбурн мен Аделаидада көрсету үшін вагонның бір бөлігінің макеті салынды. Вагонның сыртқы бөлігі жасыл және сары түсті қара бояумен боялған. Ұйықтайтын вагондар екі түрлі болды. Twinette вагондарда екі орындық купелер болды (бұрынғы E және Mann вагондары сияқты), бірақ әр купеде іргелес дәретхана мен душ бөлмесі бар еді; roomette вагондарда орталық дәліздің екі жағында бір орындық купелер және вагон соңында душ бөлмесі болды. 1949 жылдан бастап 16, кейін 18 қызыл түсті ұйықтайтын вагондар пайда болды, олардың қабырғаларына аборигендердің аттары жазылды. Сегіз roomette вагоны: Allambi, Chalaki, Juki, Mururi, Nankuri, Purpawi, Tantini және Tarkinji; он twinette вагоны: Dorai, Kuldalai, Malkari, Mokai, Nomuldi, Paiti, Tawarri, Weroni, Yankai және Yanni. 1949 жылдан бастап пойыз заманауи дәуірге көшті, жаңа кондиционерленген Corten болат вагондары біртіндеп пайдалануға берілді, олардың әр жағында жолақты күміс түсті панель және қара шатыры болды. Бұл түс схемасы 1990 жылдарға дейін сақталды. 1951 жылдың 7 қыркүйегінде Сервисетон станциясында батысқа бағытталған пойыз шығысқа бағытталған пойызбен соқтығысып, төрт A2 класты локомотиві жойылды және бір адам қаза тапты. 1953 жылы дизельдік локомотивтер енгізілді, Оңтүстік Австралияның 900 класы және Викторияның B класы пайдалануға берілді. Соңғысының артықшылығы 60 миль/сағат шегінен аспай, сапар уақытын 70 минутқа қысқартуға мүмкіндік берді. Олардың орнына 930, S, X және N класты локомотивтер келді. 1967 жылы Tawarri және Yankai twinette вагондары қосылды, олар да интерьердің жаңа стиліне сәйкес болды. Осылайша, 1970 жылдардың басынан бастап жаңа үлгіде екі roomette вагоны (Allambi және Tantini) және төрт twinette вагоны (Dorai, Tawarri, Weroni және Yankai) болды. 1971 жылы Allambi және Tantini roomette вагондары, Dorai және Weroni twinette вагондары The Vinelander желісінде Mildura қаласына қатынайтын Виктория темір жолына сатылды және жаңа вагондармен ауыстырылды. Олар қою көк түске боялып, аттары алынып тасталды, содан кейін олардың аттары оларды ауыстырған жаңа вагондарға жазылды. Бұл жаңа вагондардың интерьері ескі вагондарға қарағанда заманауи болды. Roomette вагондарда түзу емес, зигзаг тәрізді дәліз болды, ал купелер трапеция пішіндес болды. Бұл кереует түсірілген кезде дәретхана мен жуынатын бөлмені пайдалануға мүмкіндік берді, бұл ескі roomette вагондарында мүмкін емес еді. 1975 жылы Australian National Оңтүстік Австралия темір жолын сатып алып, Виктория темір жолымен бірлесіп пойызды басқарды. 1984 жылдың 18 мамырынан бастап Аделаида станциясының соңғы аялдамасы Аделаиданың Парк Лэндсіндегі Keswick терминалына көшірілді. 1994 жылдан бастап пойызды Australian National компаниясы толығымен басқарды. Осы кезде Мельбурн-Аделаида жолы стандартты кеңдікке ауыстырылды және Maroona және Geelong арқылы жаңа бағыт енгізілді. Australian National компаниясы стандартты кеңдікте қайта іске қосылған кезде CLP класты локомотивтерін пайдалануға берді.
Моторлы теміржол қызметі
1979 жылдың қарашасынан бастап пойызға автокөлік тасымалдау қызметі қосылды. Бұл қызмет 2000 жылдардың басында Мельбурн бағытындағы көлік жүктеу пандусы Оңтүстік Крест станциясының жаңғырту жұмыстарының аясында алынып тасталған кезде тоқтатылды. 2009 жылдың ақпан айында қызмет қайта іске қосылды, бірақ 2015 жылдың қарашасында қайтадан тоқтатылды.
Ұлы оңтүстік темір жолы
1997 жылдың қарашасында Австралиялық Ұлттық компаниясы сатылып, жолаушылар вагондары Great Southern Rail Limited компаниясына өтті, ол NR класындағы локомотивтермен қызметтерді тасымалдау үшін Ұлттық темір жолмен келісім жасасты. Кейде BL және 93 класты локомотивтер де қызмет көрсетті. 1998 жылдың шілдесінде әр бағыттағы сәрсенбі және сенбі түнгі сапарлар тоқтатылды, нәтижесінде қызмет әр бағытта аптасына бес рет іске қосылды. 1999 жылдың мамырында жаңа кесте енгізілді, бірақ Stawell, Murtoa, Nhill, Kaniva, Wolseley, Tintinara, Coonalpyn және Tailem Bend қалаларындағы бұрынғы аралық аялдамалар алынып тасталды. 1999 жылы күріш және күміс түсті сыртын бояуы алынып тасталды және пойыз жаңа сұр және күміс түсті схемамен, сондай-ақ жаңа кукабура логотипімен қайта боялды. Осы кезеңде Overland пойызының ең ірі құрамы жасалды; 2002 жылғы AFL финалында, Аделаида Кроуз және Порт-Аделаида Пауэр командаларының қатысуымен, 21 қыркүйектегі жартылай финалдық кезеңге арналған Overland 32 вагондан тұрды. 2007 жылдың мамырында Great Southern Rail жолаушылар вагондарына жаңа көк, күлгін және жасыл түстермен бояу жағылып, ішкі жабдықтары жаңартылғаннан кейін қызметті аптасына үш рет күндіз істеуге қайта бағдарлады. Жаңа жүгіріп бара жатқан эму логотипі де ұсынылды. 2010 жылдың қазан айында пойыз Stawell қаласында тоқтайтыны жарияланды. Сонымен қатар, V/Line бағалары бойынша бір пойызға арналған орын саны 64-ке дейін арттырылды. 2013 жылдың тамызында аптасына үш рет іске қосылатын қызмет аптасына екі ретке дейін азайтылды. 2007 жылдан бастап Overland Виктория штатының үкіметінен жылдық 1,5 миллион долларлық субсидия алып келді. 2015 жылдың тамызында GSR зейнеткерлерге, соғыс ардагерлеріне және қарт адамдарға теміржол билеттеріне берілетін субсидия 2016 жылдың шілдесінде тоқтатылатынын және GSR-дің басқа пойыздары – The Ghan және Indian Pacific қызметтерінің көлемі екі есеге қысқартылатынын жариялады, бұл қызметтің болашағына қатысты алаңдаушылықтарды тудырды. Айдың соңында Оңтүстік Австралия үкіметі компаниямен жасалған 1 миллион долларлық келісімнің аясында осы қызметті қолдайтынын мәлімдеді.
Жеке капитал дәуірі
2015 жылдан бастап Great Southern Rail жеке капитал қорларының тізбесі арқылы өтті, бірінші Allegro Funds (2015 жылдың мамырында), содан кейін Quadrant Private Equity (2016 жылдың қазанында, осы кезде ол "Journey Beyond" деп қайта аталды), Hornblower Group (2022 жылдың қаңтарында) және кейін Crestview Partners (2024 жылдың ақпанында). Жеке меншікке көшу, компанияның негізгі бағытын көлік операторынан сәнді "тәжірибелік саяхат" операторына өзгертуге бастады. 2016 жылдың шілдесінен бастап, федералдық субсидия тоқтатылғаннан кейін, The Ghan және Indian Pacific пойыздарынан барлық эконом-класс орындары алынып тасталды, бұл қызметтер енді премиум сегментке бағытталды. The Overland пойызының қысқа сапар уақыты осындай өзгеріске қолайлы болмады, сондықтан ол сақталды, бірақ қазір Journey Beyond компаниясының жаңа туристік бағытына қатысты айқын өзгешеліктер байқалады. 2018 жылы The Overland пойызының болашағы күмәнді болды, себебі екі штаттың үкіметтерінен 20 жыл бойы беріліп келген субсидиялар тоқтауы мүмкін еді: Виктория штатының үкіметі тамыз айында 15 айға субсидияны жаңартса, Оңтүстік Австралия штатының үкіметі қараша айында жыл соңына дейін субсидияны жаңартпау туралы шешім қабылдады. Алайда, желтоқсан айында Виктория штатының үкіметі 2019 жылы қызметті жалғастыру үшін тапшылықты қаржыландыруға уағдаланды. 2019 жылдың желтоқсанында қызметті тоқтату қаупі туды, бірақ Виктория штатының үкіметі субсидияны 2020 жылдың наурызына дейін жалғастыру туралы соңғы сәтте келісімге келді. Сол айда COVID-19 пандемиясы Journey Beyond компаниясының барлық пойыз қызметтерін тоқтатуға мәжбүр етті, олар 2020 жылдың қыркүйегінде қайта жаңартылды. 2020 жылдың маусым айында Виктория штатының үкіметі The Overland пойызын қолдау үшін үш жылдық қаржыландыру келісіміне қол қойды, ол 2023 жылдың маусым айына дейін жылына 3,8 миллион доллар көлемінде қаражат бөлді. 2022 жылғы Оңтүстік Австралия штатының сайлауынан кейін, жаңадан сайланған Малинаускас үкіметі Оңтүстік Австралия штатының субсидиясын қайта қалпына келтірді, ол төрт жыл ішінде 1,4 миллион долларға жетті.