Кіріспе
Австралиялық әдеби қозғалыс (Jindyworobak Movement) – 1930 және 1940 жылдары пайда болған Австралияның әдеби қозғалысы. Оның ақ нәсілді мүшелері, көбінесе ақындар, жергілікті австралиялық тақырыптар, тіл және мифологияны интеграциялау арқылы бірегей австралиялық мәдениетке үлес қосуды мақсат етті. Қозғалыстың жарияланған мақсаты – «Австралия өнерін шеттен келген, оны шектейтін ықпалдардан босату» және Австралия ландшафтымен байланысқа негізделген, сондай-ақ «Австралияның тарихы мен дәстүрлерін – ежелгі, отарлық және заманауи дәуірлерін түсінуге» негізделген туындылар жасау болды. Қозғалыс 1937 жылы Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында Рекс Ингамелс және басқа ақындар «Жиндиворобак» клубын құрған кезде басталды. Ингамелс қозғалыстың мақсаттарын «Экологиялық құндылықтар туралы» (1937) атты сөйлеуінде баяндады. «Жиндиворобак» термині қазіргі Мельбурн аймағында бұрын қолданылған войвуррунг тілінен алынған, «қосу» немесе «біріктіру» деген мағына береді. Джеймс Девани 1929 жылғы «The Vanished Tribes» кітабында осы сөзді 19 ғасырға жататын сөздіктен алғанын айтады. Ингамелс осы сөзді оның ерекше және символдық қасиеттеріне байланысты таңдаған деседі. Атау кейде «Жинди» деп қысқартылып, «Жиндилер» – топ мүшелерін, соның ішінде Нэнси Като, Иан Муди және Роланд Робинсонды білдіретін атауға айналды. Jindyworobak қозғалысы австралиялық халық әндері дәстүрінен, Д.Х. Лоуренстің «Кенгуру» (1928) романынан және П.Р. Стивенсеннің «Австралиядағы мәдениет негіздері» (1936) еңбегінен шабыт алды. Олар автор Ксавье Герберт, суретші Маргарет Престон және композитор Джон Антилл сияқты өнердегі замандастарымен ұқсас көзқарастарды бөлісті. Алайда, қозғалыс мәдени жағынан оқшауланған, ашық ұлтшыл және жергілікті мәдениетті келісімсіз және толық түсінбестен иемденгені үшін нәсілшіл деп сынға ұшырады. «Жиндиворобак антологиясы» 1938 жылдан 1953 жылға дейін жыл сайын жарық көрді, ал «Жиндиворобак шолуы» (1948) осы басылымның алғашқы он жылдығын қамтыды. Қозғалыстың толық тарихы 1979 жылы «Жиндиворобактар» деген атпен жарияланды.
The Jindyworobak Movement was an Australian literary movement of the 1930s and 1940s whose white members, mostly poets, sought to contribute to a uniquely Australian culture through the integration of Indigenous Australian subjects, language and mythology. The movement's stated aim was to "free Australian art from whatever alien influences trammel it" and create works based on an engagement with the Australian landscape and an "understanding of Australia's history and traditions, primeval, colonial and modern". The movement began in Adelaide, South Australia, in 1937, when Rex Ingamells and other poets founded the Jindyworobak Club. Ingamells outlined the movement's aims in an address entitled On Environmental Values (1937). "Jindyworobak" comes from the Woiwurrung language, formerly spoken around modern day Melbourne, meaning "to join" or "to annex". It was used by James Devaney in his 1929 book The Vanished Tribes, in which he claims to have sourced it from a 19th century vocabulary. Ingamells is said to have chosen the word due to its outlandish and symbolic qualities. The name was sometimes shortened to "Jindy", and "Jindys" came to refer to members of the group, which included Nancy Cato, Ian Mudie and Roland Robinson. The Jindyworobaks found inspiration in the Australian bush ballad tradition, Kangaroo (1928) by D. H. Lawrence and P. R. Stephensen's The Foundations of Culture in Australia (1936), and shared a vision similar to that of some of their contemporaries in the arts, such as author Xavier Herbert, artist Margaret Preston and composer John Antill. However, the movement also attracted criticism for being culturally insular, overtly nationalist, and racist in appropriating Indigenous culture without consent nor understanding. The Jindyworobak Anthology was published annually from 1938 to 1953, and the Jindyworobak Review (1948) collected the first ten years of this publication. An extensive history of the movement, The Jindyworobaks, was published in 1979.
Шығуы мен мақсаты
1938 жылы Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында әдеби клуб ретінде құрылған Jindyworobak қозғалысын көптеген австралиялық суретшілер, ақындар мен жазушылар қолдады. Олардың көпшілігі Австралияның аборигендер мәдениеті мен аутбэкке қызығушылық танытып, ақ австралиялықтардың оларды түсінуін және бағалауын арттыруға ұмтылды. Басқа да факторлар әсер етті, соның ішінде ақ Австралияның еуропалық тамырларынан алшақтауы; 1930 жылдардағы Ұлы депрессия, ол 19 ғасырдың соңындағы экономикалық қиындықтарды еске түсірді; аутбэкке қатысы жоқ, қалалық немесе қала маңындағы австралиялықтардың өмірі, т.б.; Бірінші дүниежүзілік соғыс және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы, сондай-ақ радио, грампластинкалар, газеттер мен журналдар сияқты бұқаралық ақпарат құралдарының пайда болуы. Jindyworobak қозғалысы үшін жерге байланыстылық сезімі ерекше маңызды болды. Ингамельс қозғалыстың прозалық манифесті ретінде «Колониалды мәдениет» атты еңбегін жариялады, «Л. Ф. Гиблиннің Австралиядағы ақындар Австралия табиғатын және халқын «еуропалық» көзқарас емес, Австралиядағыдай бейнелеуі керек деген шақыруына жауап ретінде». Одан кейін алғашқы Jindyworobak антологиясы жарық көрді. 1941 жылы ақын және сыншы А. Д. Хоуп Jindyworobakтарды «поэзия мектебінің скауттары» деп қысым жасады, бірақ 1975 жылы «Туған жерлестер» еңбегінде «Менің ойымша, осы Jindyworobakтарға біраз түзету жасау керек» деп кешірім сұрады. Р. Х. Моррисон сияқты басқалар «Jindyworobak артта қалушылығын» сынады. Хал Портер Рекс Ингамельспен кездесу туралы жазды, ол «маған бір стақан шарап әкеліп, мені Jindyworobak болуға көндіруге тырысты, яғни жер бетіндегі ең ежелгі халықтың шектеулі сөздік қорынан сөздерді қолданып Австралияны бейнелеу керек деп ойлайтын ақынға айналуға» шақырды. «Джиндилер» австралиялық мәдениетке назар аударғанмен, олардың барлығы австралиялық болған жоқ. Мысалы, кейде қозғалыспен байланыстырылатын Уильям Харт Смит Англияда туып, Австралияда өткен он жылдан кейін (1936–1946) өмірінің көп бөлігін Жаңа Зеландияда өткізді. Jindyworobak материалдарының антологиялары 1953 жылға дейін жарық көрді.