Кіріспе

Гиулган, ресми түрде Гиулган қаласы () – Филиппиннің Негрос Ориентал провинциясындағы 5-ші сыныпты құрамдас қала. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 102 656 адамды құрайды, бұл Думагете және Баяван қалаларынан кейін Негрос Ориенталдағы үшінші ең көп халқы бар қала. Гиулган тұрғындары арасында "солтүстіктің дамып келе жатқан қаласы" деп те аталады. Гиулган Думагеттен шалқары орналасқан.

Тарих

Қаланың қалай аталғаны туралы бірнеше нұсқа бар. Біріншісі, ескі әңгімелерде айтылғандай, Барангай Нагсахадағы Сито Анахаудағы бастау бұлағынан тікелей қалаға ағатын өзенге байланысты, содан "ГУИПАДУЛНГАН" атауы пайда болды, ол "өзен аяқталатын жер" дегенді білдіреді. Алғашқы қалалардың кейбіреулері 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында құрылды. Мысалы, Дауин 1787 жылы, Тайасан 1790 жылы, Джималалуд 1797 жылы, Гиюльньган 1800 жылы, ал Баконг 1801 жылы құрылды. 1898 жылы құрылған құрамына келесі қалалар кірді: Амблан, Айунгон, Айукитан, Баконг, Байс, Баянан, Каноан, Дауин, Думагете (астана), Гиюльньган, Манжуйод, Нуэва Валенсия, Сиатон, Танжай, Тайасан, Толон және Замбоангита. Екінші нұсқа 19 ғасырда, Филиппин Испанияның колониясы болған кезде болған қасіретті оқиғамен байланысты; әртүрлі жастағы ерлер мен әйелдер тұтқындалып, бастары кесіліп, қазіргі Таньон бұғазы деп белгілі Моро теңізіне тасталған. Басқа деректерде Моро басқыншылары күзетшілердің олардың жақындап келе жатқанын ескерту үшін қолданғанын білгенде, теңізге қоңырау тастады делінеді. Осы оқиғадан кейін бұл жер "ГУИХУЛУГАН" деп аталды, яғни "бір нәрсе тасталған жер". Бірақ испан жазуында "U" және "N" әріптерінің жазылуы ұқсас болғандықтан, бұл атау көбінесе "ГУИХУЛНГАН" деп жазылып, солай танылды. "ГУИПАДУЛНГАН" немесе "ГУИХУЛНГАН" деп аталғанына қарамастан, бұл атау шын мәнінде символдық, өйткені қала Құдайдың мол нығметтерімен маңызды "соңына" жеткендей "тасталған". 17 ғасырлық Мурильо Веларде картасында ол "Дижуллан" деп көрсетілген. 1959 жылы үш барио құрылды.

Қалалық аудан

2007 жылдың 14 шілдесінде Гуйхулган, 24 наурызда бекітілген 9409 Республикалық заңның ратификациясы арқылы Негрос Ориентал провинциясында қала мәртебесін алды. 2008 жылдың 18 қарашасында Филиппин қалаларының лигасы ұсынған шағым бойынша Жоғарғы Сот Гуйхулган және тағы 15 қаланың қала мәртебесін бекітетін заңды конституцияға қайшы деп жариялады. 2009 жылдың 22 желтоқсанында Гуйхулган мен тағы 15 муниципалитет 2008 жылдың 18 қарашадағы сот шешімінің күшін жойғаннан кейін қайтадан қала мәртебесін иеленді. 2010 жылдың 23 тамызында сот 2008 жылдың 18 қарашасындағы шешімін күшіне қайтарды, соның салдарынан Гуйхулган және 15 қала қайтадан муниципалитеттерге айналды. Соңында, 2011 жылдың 15 ақпанында Гуйхулган, сондай-ақ тағы 15 муниципалитет қала мәртебесін алды, қалаға айналудың барлық заңдық талаптарға сәйкес екені жарияланды. Алты жылдық сот дауларынан кейін, Филиппин қалалары лигасының кеңесі Гуйхулган және тағы 15 қаланың қала мәртебесін мойындады.

География

Гихулнган провинцияның солтүстік жағында, Танон бұғазының жағасында орналасқан.

Барангай

Гуйхулнган саяси тұрғыдан 33 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Экономика

Гихулган қаласы Негрос-Ориенталдың солтүстік бөлігіндегі кәсіпорнындардың ірі орталығына айналуда. Puregold, Prince Hypermart және MR. DIY сияқты ұлттық және аймақтық сауда брендтері қалада өз филиалдарын ашты, сондай-ақ Филиппин Ұлттық Банкі, Филиппин Жер Банкі, Продюсерлер Банкі және BDO Network Bank сияқты банктер де орналасты.

Көрнекті орындар

Ұлттық тас жол бойындағы Әділет сарайының қасында орналасқан, Карабаомен бірге үлкен қоңырау қаланың ең басты тартылысы болды.

Фестиваль

Қара қоңырау фестивалі (24 мамыр) – Аңыз бойынша, шабуыл жасаған қарақшылар қаланың жергілікті тұрғындарын өлтіріп, денелерін теңізге лақтырып жіберген. Гиулуан қаласының Гиулуан фестивалі әдетте 24 мамырда тойланады. Бұл фестиваль сонымен қатар, жергілікті тұрғындардың өмірін сақтап қалған қоңырау туралы әңгімеге байланысты Қара қоңырау фестивалі деп те аталады. Ескі заманғы аңыздарға сәйкес, Моро қарақшылары Негрос Ориентал аймағында теңізбен саяхаттаған.

Көлік

Мактан-Себу халықаралық әуежайы Себу қаласында орналасқан болса да, Гихульнанға ең жақын ірі әуежай болып табылады. Гихульнаннан Себуға Думанюгтағы Тангил порты арқылы жылдам паромдар қатынайды. Балама ретінде, Себу мен Маниладан Думагете әуежайына рейстер бар, ал ондан автобустар Думагетеден Гихульнанға, солтүстікке қарай жүреді. Автобустар Гихульнанды жақын орналасқан Сан-Карлос қаласымен де байланыстырады.

Білім

Негрос Ориентал провинциясындағы жалғыз мемлекеттік университет – Негрос Ориентал мемлекеттік университетінің қалада филиалы бар. Ол Гиухулган қалалық кампусы деп аталады. Сент-Франциск колледжі – Гиухулган (SFC G) – Негрос Ориенталдың Батерия, Гиухулган қаласында орналасқан жекеменшік оқу орны. Ассизилік Франциск әулиенің рухани күшімен шабыттандырылып, ол үш францискан монахымен құрылған. Гиухулган қаласының мемлекеттік мектептері Гиухулган қаласының білім бөлімі басқаруында.