Кіріспе

Сомали руы
Сомали руы

Ажуран (сомали: Ажуураан, Биша Ажуураан, Морше, араб: أجران) – Сомали руы, Самбеле руының бір бөлігі, ол өзі Сомалидегі ең ірі рулық топтардың бірі – Хавиеге жатады. Ажуран руының өкілдері көбінесе Кенияда және шығыс Эфиопияның оңтүстігінде қоныстанған; сонымен қатар оңтүстік Сомалиде де көптеп табылады. Ажуран руының бір бөлігі Могадишода қоныстанған.

Шолу

Ажуран тайпасының бастауы Ажуран сұлтанатынан, орта ғасырларда Африка мүйізінің үлкен бөлігін билеген сомали мұсылман сұлтанатынан тарайды. Бүгінде олар көбінесе Кенияның Солтүстік-Шығыс провинциясында және Эфиопияның Сомали аймағында, сондай-ақ Сомалиде де қоныстанған. Ажуран тайпасы негізінен сомали тілінде сөйлейді. Ажуран тайпасы Джамбель Хауие тайпасының бір бөлігі саналады, бірақ 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында тарихи қақтығыстардың салдарынан, әсіресе Сомалидің Оңтүстік-Орталық аймағында қазіргі Хауие тайпасының жерлерінен ығыстырылған. Ли Кассанелли 1982 жылғы "Сомали қоғамының қалыптасуы: көшпенді халықтың тарихын қайта құру, 1600-1900" кітабында Ажуран тайпасын Хауие тайпасы династиясының бұрынғы басшылары деп жиі айтады.

Тіл

Сомалидегі ажурандар әдетте стандартты сомали тілінде сөйлейді, ал Хиршабелдің өзен жағалауындағы қауымдастықтары Маай-Маай тілінде сөйлейді. Кениядағы ажурандардың тілдік жағдайы күрделірек. Валлемугге тобы көбінесе сомали және борана тілдерін біледі. Дегенмен, көптеген дереккөздер сомали тілі Солтүстік-Шығыс провинциясында басым екенін көрсетеді, сондықтан Борана тілі кең таралған Мояледе тұратын ажурандардың арасында екі тілділер көп.