Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Обок (сонымен қатар Обок, أبخ) – Джибутидегі шағын порты бар қала. Ол Таджура шығанағының солтүстік жағалауында, Аден шығанағына ашылатын жерде орналасқан. Қаланың ішінде әуежай бар және Джибути қаласына паром қатынасы бар. Француз тіліндегі Obock атауы араб тіліндегі "Oboh" сөзінен келген, ол жергілікті вадиге берілген Oboki сөзінің өзгеруінен туындаған.
Obock (also Obok, أبخ, ) is a small port town in Djibouti. It is located on the northern shore of the Gulf of Tadjoura, where it opens out into the Gulf of Aden. The town is home to an airstrip and has ferries to Djibouti City. The French form Obock derives from Arabic "Oboh", which is a deformation of Oboki, a name given to a local wadi.
Тарих
Балық аулау ауылы бастапқыда Дарай Уади маңындағы Дала Хугаб үстіртінде салынған. Кейбір үйлер саздан, тастан және Дабойтадан тұрғызылған. Тұрғындардың көпшілігі мал шаруашылығымен, балық аулаумен, саудамен айналысып, ішуге арналған су үшін құдықтан пайдаланған. Орта ғасырларда Обок Іфат сұлтандығының, кейін Адал сұлтандығының билігінде болды. Рахита сұлтандары Адал сұлтандығынан шыққан. 1554 жылдан бері номиналды түрде Осман империясының құрамында болғанымен, 1821 және 1841 жылдар аралығында Мұхаммед Әли, Мысыр пашасы, Йемен мен қазіргі Эритреяны бақылауға алып, Эфиопияға Харарға дейінгі жерлерге талап еткен. 1884 жылы француз кемесі "L’Inferent" патрульдік шлюпының командирі Обок маңындағы аймақта египеттіктердің болуын растады, ал "Le Vaudreuil" патрульдік шлюпының командирі египеттіктердің Обок пен Таджура арасындағы ішкі аймақты басып алғанын хабарлады. Бірақ шындығында Мысырдың ішкі аймақтағы билігі шамалы болды және олардың жағалаудағы билік ету кезеңі қысқа ғана болды, 1862 жылы аймақтан египеттік гарнизон шығарылғанға дейін бірнеше жылға созылды.
The fishing village was originally built on the plateau of Dala h Húgub near the Dar'i Wadi, with some houses constructed of mud and stone and Daboyta. Most of the inhabitants made their living through animal husbandry, fishing, commerce and used a well for drinking water. During the Middle Ages, Obock was ruled by the Ifat Sultanate and then the Adal Sultanate. The Sultans of Raheita emerged from the Adal Sultanate. Although nominally part of the Ottoman Empire since 1554, between 1821 and 1841, Muhammad Ali, Pasha of Egypt, came to control Yemen and modern day Eritrea, and claims on Ethiopia as far as Harar. In 1884, the commander of the patrol sloop L’Inferent, a French ship, confirmed the Egyptian presence in the area around Obock, and the commander of the patrol sloop Le Vaudreuil reported that the Egyptians were occupying the interior between Obock and Tadjoura. In actuality, however, Egypt had little authority over the interior and their period of rule on the coast was brief, lasting only a few years before the Egyptian garrison was withdrawn from the area in 1862,
Француз Сомали елі
Африка үшін күресте француздердің аймаққа деген қызығушылығы артып, 1869 жылы Суэц каналының ашылуымен және Мысырдағы британдықтардың әрекеттерімен қатар жүрді. 1883 және 1887 жылдар аралығында Франция сол кездегі Сомали және Афар сұлтандарымен бірнеше келісімдерге қол қойды, бұл оған Таджура шығанағын қамтитын протекторатты кеңейтуге мүмкіндік берді. Обок алғашқыда аймақтағы француз колониясының орны ретінде маңызды болды, ол 1862 жылдың 11 наурызында жергілікті Афар билеушілерімен жасалған келісім бойынша құрылды. Француздар 1869 жылы Суэц каналы ашылғаннан кейін ерекше маңызды болатын бу кемелері үшін көмір станциясын құруға қызығушылық танытты. (Осы уақытқа дейін француз кемелері британдық Аден портынан көмір сатып алуға мәжбүр болды, бұл соғыс жағдайында тиімсіз тәуелділік еді.) Бұл жерде ешқандай оккупация болған жоқ, тек Үнді мұхитына тағайындалған теңіз бөлімшелерінің кемелері ғана келді, 1881 жылы саудагер Пьер Арно келгенге дейін, содан кейін Пол Солейе. Обок 1884 жылы Леонс Лагардтың тамыз айында келуімен нағыз колонияға айналды, ол Таджура шығанағында француз иелігін кеңейтіп, әкімшілік құрды және Обок территориясы мен оның астанасы Обокты құрды. 1885 жылы Обокта 800 тұрғын және мектеп болды. Дегенмен, шығанақтың бұл бөлігі Таджура шығанағының оңтүстік жағындағы Джибутиге қарағанда көбірек әсерге ұшырады, сондықтан отарлаушы әкімшілік 1894 жылы сол жерге көшті. Осыдан кейін Обок халқы азайды. Алайда, 1927 жылы француздар Таджураны басып алғанға дейін, Обок Таджура шығанағының солтүстік жағалауындағы жалғыз колониялық әкімшілік кеңсесі болып қала берді. 1914 жылы Данкали ауданының астанасы болды, содан кейін 1927 жылдан бастап әкімшілік қызмет атқаратын орынға айналды, ол 1929 жылы «Адаелс округіне» қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия 1940 жылдың 10 маусымында Франция мен Ұлыбританияға соғыс жариялады. Италиялықтар 18 маусымнан бастап шабуылға көшті. Гаррар губернаторлығынан генерал Гульельмо Наси бастаған әскерлер француз Сомалилендіне шабуыл жасады, шағын қақтығыстар болды. 10 шілдеде үкімет француз Сомалилендіндегі қару тоқтату келісімі әлі күшіне енбегенін білгенде, Вишидегі әріптестік үкіметінің президенті Филипп Петан жағдайды түзету үшін генерал Гейтан Жерменді өзінің жеке өкілі ретінде жіберді. Девеледе, Италияның Шығыс Африкасында қару тоқтату келісімін жергілікті деңгейде жүзеге асыру туралы келіссөздер 8 тамызда ғана аяқталды. Сол кезде британдықтар итальяндықтарға қарсы шабуыл жасап, француз Сомалилендінің блокадасын күшейтті. Ашаршылық пен нашар тамақтанудан көптеген адамдар қаза тапты, олардың 70% -ы әйелдер мен балалар, ал көптеген қала тұрғындары ішкі аймаққа көшті. Жергілікті тұрғындар блокаданы «карми» деп атады, бұл сөз әдетте малға арналған соргоның бір түрін білдіреді, бірақ ашаршылықтың ең қатты кезінде адамдар тамақ ретінде пайдаланды. Обок 1941-1943 жылдардағы одақтастардың блокадасы кезінде колонияны қайта жабдықтау үшін жауапты округтің астанасы болды. Араб дхоуларының (boutres) бірнеше ғана кемесі Джибути мен Обокқа дейін блокаданы бұзуға қол жеткізді, ал Мадагаскардан екі француз кемесі ғана оны бұзуға қол жеткізді. Жапонияның соғыс жариялауы (1941 жылдың 7 желтоқсаны) колонияға демалыс берді, өйткені британдықтар Қиыр Шығыста пайдалану үшін блокададан екі кемеден басқа барлық кемелерді шығаруға мәжбүр болды. Шығыс Африкадағы бас қолбасшы Уильям Плат француз Сомалилендінің капитуляциясы бойынша келіссөздерді «Пентагон» деп атады, өйткені бес тарап қатысты: өзі, Виши губернаторы, еркін француз, Аддис-Абебадағы британдық министр және АҚШ. Кристиан Раймонд Дюпон капитуляциялады және полковник Рейналдың әскерлері 1942 жылдың 26 желтоқсанында француз Сомалилендіне қайта оралды, осылайша оның азат етуі аяқталды. Ресми тапсыру 28 желтоқсанда сағат 22:00-де өтті. Еркін француздардың басшылығымен тағайындалған алғашқы губернатор Андре Байярдел болды. Француз Сомалилендінің жергілікті батальоны 1944 жылы Парижді азат етуге қатысты. 1963 жылы Обок округі Таджура аймағынан бөлініп құрылды.
During the Scramble for Africa, growing French interest in the area took place against a backdrop of British activity in Egypt and the opening of the Suez Canal in 1869. Between 1883 and 1887, France signed various treaties with the then ruling Somali and Afar Sultans, which allowed it to expand the protectorate to include the Gulf of Tadjoura. Obock was originally significant as the site of the first French colony in the region, established by treaty with the local Afar rulers on March 11, 1862. The French were interested in having a coaling station for steamships, which would become especially important upon the opening of the Suez Canal in 1869. (Up to that time French ships had to buy coal at the British port of Aden across the gulf, an unwise dependency in case of war.) The site was not the subject of any occupation, just visited by the ships of the naval divisions assigned to the Indian Ocean, until the installation of trader Pierre Arnoux in 1881, followed by Paul Soleillet. Obock became a true colony in 1884 with the arrival in August of Léonce Lagarde, who established an administration and extended French possession in the Gulf of Tadjoura, forming the Territory of Obock and outbuildings, with Obock as its capital. By 1885, Obock had 800 inhabitants and a school. However, the anchorage was more exposed than the site of Djibouti on the south side of the Gulf of Tadjoura, and the colonial administration moved there in 1894. The population of Obock subsequently declined. However, until the French occupation of Tadjoura in 1927, Obock remained the only place on the northern coast of the Gulf of Tadjoura with a colonial administrative office. It became the capital of the Dankali District in 1914, then an administrative position from 1927 which was subsumed into the "Circle of Adaels" in 1929. During World War II, Italy's declaration of war on France and Great Britain came on 10 June 1940. The Italians did undertake some offensive actions beginning on 18 June. From Harrar Governorate, troops under General Guglielmo Nasi to attack French Somaliland, there was some skirmishes. When the government on 10 July learned that the armistice was not yet put into effect in French Somaliland, President Philippe Pétain a collaborationist government at Vichy sent General Gaëtan Germain as his personal representative to correct the situation. Negotiations at Dewele, Italian East Africa on the local implementation of the armistice were only finally completed on 8 August. By that time, the British offensive against the Italians had tightened the blockade of French Somaliland. Famine set in malnutrition related diseases took many lives, 70% of them women and children and many townsfolk left for the hinterland. The locals named the blockade the carmii, a word for a type of sorghum usually reserved for cattle, but used as human food at the height of the famine. Obock became the capital of a circle responsible for resupplying the colony during the Allied blockade from 1941 to 1943. Only a few Arab dhows (boutres) managed to run the blockade to Djibouti and Obock and only two French ships from Madagascar managed to run it. The Japanese declaration of war (7 December 1941) gave the colony some respite, since the British were forced to withdraw all but two ships from the blockade for use in the Far East. The Commander in Chief, East Africa, William Platt, codenamed the negotiations for the surrender of French Somaliland "Pentagon", because there were five sides: himself, the Vichy governor, the Free French, the British minister at Addis Ababa and the United States. Christian Raimond Dupont surrendered and Colonel Raynal's troops crossed back into French Somaliland on 26 December 1942, completing its liberation. The official handover took place at 10:00 p. m. on 28 December. The first governor appointed under the Free French was André Bayardelle. A local battalion from French Somaliland participated in the Liberation of Paris in 1944. In 1963, Obock's circle was created by division of that of Tadjourah region.
Джибути
1977 жылы 8 мамырда Француз Афар және Исса аймағында үшінші тәуелсіздік референдумы өтті. Алдыңғы референдумдар 1958 және 1967 жылдары өткізіліп, тәуелсіздікті жобамаған. Осы референдум Франциядан тәуелсіздікті қолдады. Сайлаушылардың басым көпшілігі, 98,8 пайызы Франциядан бөлінуге дауыс берді, бұл Джибутидің тәуелсіздігін ресми түрде жариялады. Джибутидегі Қытай теңіз күштерінің базасы Обок қаласында орналасады деп күтілуде.
A third independence referendum was held in the French Territory of the Afars and the Issas on 8 May 1977. The previous referendums were held in 1958 and 1967, which rejected independence. This referendum backed independence from France. A landslide 98.8% of the electorate supported disengagement from France, officially marking Djibouti's independence. Obock is expected to be the site of the Chinese naval base in Djibouti.
Демография
2009 жылдан бастап Обоктың халқы 11 706 адамға бағаланған. Қала тұрғындары негізінен афроазиялық тілдерінде сөйлейтін түрлі этностық топтарды құрайды, олардың ішінде афар және исса сомалилері басым.
As of 2009, the population of Obock has been estimated to be 11,706. The town inhabitants belong to various mainly Afro Asiatic speaking ethnic groups, the Afar and Issa Somali, are predominant.
Пошта маркалары
Француз колониясы болған кезінде Обок өз пошта маркаларын шығарды; толықрақ мәлімет алу үшін «Обоктың пошта маркалары және почта тарихы» деген мақалаға қараңыз.
During its time as a French colony, Obock issued its own postage stamps; for more detail see Postage stamps and postal history of Obock.
Шолу
Обок RN 14 ұлттық тас жолы арқылы басқа да аймақтармен байланысты. Джибути қаласынан Обокқа дейін пароммен үш сағат сапар алады; қашықтығы .
Obock is connected to other environs by RN 14 National Highway. A ferry ride from Djibouti City to Obock takes three hours; the distance is .
Климат және география
Обоктың климаты құрғақ. Ол ыстық және жартылай шөлейтті (Кёппен климаттық жіктелімі BSh) деп жіктеледі. Обок теңіз деңгейінен 13 метр биіктікте, Газель платосында ("Афардағы Дала х Хугуб") шөлді жерде орналасқан. Аспан жыл бойы әрдайым ашық және шуақты болады. Су астындағы жағажай бұлақтарының сулары қызықты геотермалдық әлеуетке ие (тереңдікте температурасы шамамен 200 °C).
Obock has a dry climate. It is classified as hot and semi arid (Köppen climate classification BSh). Obock is 13 m above sea level on the plateau of Gazelles ("Dala h Húgub in Afar") in desert terrain. The sky is always clear and bright throughout the year. The submarine coastal spring waters have an interesting geothermal potential (with a deep temperature of approximatively 200 °C).