Кіріспе

Әли Сабих аймағы (إقليم على صبيح, ) – Джибутидің оңтүстігіндегі аймақ. Құрлықтағы аумағы 2400 шаршы километрді (900 шаршы миль) құрайды, ол Сомалиленд және Эфиопиямен мемлекеттік шекарада орналасқан, сондай-ақ батысында Дихиль аймағымен және солтүстігінде Арта аймағымен шектеседі. Аймақтың орталығы – Әли Сабих қаласы. Арай таулары аймақтың ең жоғары нүктесі болып табылады.

Тарих

Али Сабие аймағындағы көшпелі өмір кем дегенде 2000 жылға дейін соқталады. Орта ғасырларда Әли Сабие аймағын Ифат сұлтандығы және Адал сұлтандығы биледі. Кейіннен ол 20-шы ғасырдың бірінші жартысында Француз Сомалилендісінің протекторатының бір бөлігіне айналды. Эфиопиямен шекаралас болғандықтан, 20-шы ғасырдың басында бұл аймақта тұрақты елді мекендердің саны аз болды. 1904 жылғы есепте "Әли Сабие шекаралық бекеті қамал сияқты көрінеді" делінген. 1931 жылы құрылған "Гобад Диккил" округіне қосылған Әли Сабие 1939 жылы дербес округтің бас қаласы болды. 1946-1949 жылдар аралығында ол Джибути округіне қысқа мерзімге қосылды. 1952-1958 жылдар аралығында Дихиль округінің командирі басқарды, содан кейін өз әкімшілігін алды.

Шолу

Облыс солтүстікте Арта аймағымен, батыста Дихил аймағымен, шығыста Сомали (Сомалиленд) мемлекетімен, оңтүстікте Эфиопиямен шектеседі. Көптеген құрғақ аймақтардың бірі – Әли Сабие аймағы, Grand Bara жазықтарымен және ірі тауларымен белгілі. Әли Сабие аймағында 20-шы ғасырда француз армиясы салған ескі бекіністер бар. Әли Сабие аймағының тұрғындары негізінен Иса Сомали руына жатады. 1963 жылы Сомали-Эфиопия соғысы кезінде эфиопиялық әскерлер Айшада, негізінен Иса Сомали халқы тұратын жерде, қырғын жасады. Олардың ішінде қашып құтылғандар Дихиль мен Әли Сабиеге келді. Әли Сабиеде отарлық әкімшілік оларды жаңа жерге орналастырды. 1977 жылы Сомали мен Эфиопия арасындағы Огаден соғысы кезінде жаудан қашып келген халықтың екінші толқыны Әли Сабиеге паналады. 1984 жылы Айша және Хадагала аймақтарын қатты құрғақшылық шалды, нәтижесінде мыңдаған адам және жүздеген мың мал қырылды, бұл Әли Сабиеге қарай адам ағынына себеп болды. 1991 жылы Сомалидегі азаматтық соғыс кезінде халықтың төртінші толқыны Әли Сабиеге, сондай-ақ Әли Адде мен Холхолға паналауға келді. Жергілікті коммерциялық сектор негізінен құрылыс (цемент) және Эфиопияға транзиттегі тауарларды сақтаумен айналысады. Аймақтағы қалалар индустрияландырудың өсуімен бірге айтарлықтай дамыды. Бұл аймаққа инвестициялар да тартылды.

География

Әли Сабие – елдің төртінші ірі аймағы. Ол елдің құрлықтық ауданының шамамен 16,5%-ын құрайды. Жалпы аумағы бойынша Маврикийден үлкен, ал Самоадан кіші. Солтүстікте Арта, батыста Дихил жатыр. Әли Сабие аймағы оңтүстікте Эфиопияның Сомали аймағымен, ал шығыста Сомалидің Аудал аймағымен шекаралас. Әли Сабиенің ең биік нүктесі – Арей, оның биіктігі 4 268 фут (1 301 метр). Аймақтағы басқа тау жоталарына Бура таулары, Аррей таулары, Рахле Годле және Дагоэйн тауы жатады. Әли Сабие аймағының географиясы өте алуан түрлі. Аймақтың батыс жартысы жағалау жазығының бөлігі болып табылады және өте ыстық, ылғалды және құрғақ климатқа ие. Дегенмен, шығыс жартысы өте таулы, оның ең биік шыңы – Гүлеле маңындағы 1301 метр (4 268 фут) биіктіктегі Арей тауы. Бұл таулар мамыр мен қазан аралығындағы жоғары қабаттағы желдің өзгеруінен пайда болатын ылғалды ұстап тұрады, сондықтан аймақтың шығыс жартысындағы жылдық жауын-шашын мөлшері тау етегінде 150 миллиметрден бастап, шамамен 270 миллиметрден асып түседі. Басты арналар: Дей Дей, Холл Холл, Бейе Адей, Данан және Гестир. Әли Сабие аймағында 914 метрден жоғары биіктіктегі 52 тау шыңы бар.

Экономика

Өңір экономикасы мал өндірісіне (ешкі және түйе шаруашылығы) бағытталған қызметтермен және суармалы жерлердегі ауыл шаруашылығымен ерекшеленеді. Бұдан өзге, шағын бизнес және басқа да бейресми қызмет түрлері де бар. Эфиопия шекарасына жақындығы, Джибути мен Эфиопияны байланыстыратын теміржол қызметі, Эфиопияға транзиттегі тауарларды сақтау және құрылыс материалдарын (Али Сабье цементі) пайдалану Али Сабье қаласын өзара алмасу орталығына айналдырды. Оның даму перспективалары шекаралық сауда динамикасымен және индустрияландыру процесімен сипатталады. Бүкіл аймақ Эфиопияға және одан келетін керуендердің әрекетінен айтарлықтай әсер көрді. Аймақ орталығы экономиканы қозғаушы барлық факторларды шоғырландырады. Онда барлық мемлекеттік қызметкерлер мен агенттер министрліктердің децентрализацияланған бөлімдерінде, мемлекеттік мекемелерде жұмыс істейді. Шағын бизнес бірліктерінің көп бөлігі (дүкендер, азық-түлік дүкендері, таксилер және интернет-кафелер) Али Сабье қаласында орналасқан.